Sápmi |

Ohcejogas oahpistit ja movttiidahttet olbmuid geavahit digibálvalusaid

Ohcejoga gielddas lea jođus prošeakta, mas oahpistit olbmuid digibálvalusaide. Jearaldat lea AUTA-prošeavttas, mas veahkehit olbmuid digitálalaš bálvalusaid geavaheamis. Prošeaktajođiheaddji Antero Isola sávvá olbmuid searvat prošektii.

Jietna: Antero Isola
Jietna

– Dás ohcat dál dakkár doarjjahámiid ja vugiid, ahte mo oaččošeimmet olbmuid movttáskit geavahit dihtoriid, jierbmetelefovnnaid ja tableahtaid. Ja seammás muitalit makkár bálvalusat leat fállamis váldegottis, muitala prošeaktajođiheaddji Antero Isola digigeahččaleami birra.

Ohcejoga digigeahččaleapmi ollašuhtto Gáregasnjárgga guovllus. Ruhtadeaddjin geahččaleamis leat ruhtaministeriija ja Ohcejoga gielda.

– Mii raporteret njuolga dán geahččaleami bohtosiin ruhtaministeriijai. Ja dán min geahččaleami bohtosa geavahit ávkin de go boahttevuođas mearridit dain ođđa digitálalaš bálvalusain ja mo dat doarjja ordnejuvvo olbmuide boahttevuođas, vai olbmot sáhtášedje daid geavahit.

Veahki oažžu maiddái ruoktot

Geahččaleapmi bistá 5 mánotbaji. Dat lea álgán geassemánu álggus, ja bistá golggotmánu lohppii. Gáregasnjárgga gilidállu Sáivvus oažžu oahpisteami oktii vahkus, mánnodagaid diibmu 10-16. Skuvlen ja oahpisteapmi leat nuvttá. Buohkat leat buresboahtán.

– In gal geange bija eret. Millosit sáhttá riŋget ja várret áiggi, nu sáhttit dasto boahtit earáge beivviid dása gilidállui. Dahje dasto boađán fitnat ruovttus, ahte aivve mo soahpat. Mus lea moadde tableahtta duos maiddái, ahte sáhtán addit ruoktot vai beassá iskat ja hárjehallat daid rusttegiid geavaheami ruovttus.

– Jos mu veahkki ii leat doarvái, nu Ohcejoga gielddas lea Outi Laiti gii oahpaha iežas prošeavtta, nu mun sáhtán geavahit su veahki. Ja dasto lea Raimo Länsman ealáhusdoaimmahagas, son maid sáhttá veahkehit dain áššiin main mun in máhte. Gal mii ordnet veahki olbmuide, lohpida Isola.

Dehálaš oažžut máhcahaga

Geahččalanprošeavttat leat Suomas oktiibuot jođus 15. Lappi guovllus Ohcejoga lassin prošeavttat leat Roavvenjárggas ja Soađegilis.

Prošeavttain čohkket dieđu digitálalaš bálvalusaid ovddideami várás ja doarjaga ordnema dihte. Dán dihte lea dehálaš ahte geahččaleamis addet máhcahaga maiddái sii, geat máhttet jo geavahit bálvalusaid.

– Mun sávašin ahte maiddái sii, geat máhttet daid bálvalusaid geavahit, attášedje munnje máhcahaga, ahte mo mii oaččošeimmet dain bálvalusain vel buoret.

Vaikko ii livčče báikkálaš, de sáhttá goit addit máhcahaga.

– Gal mun válddán buot máhcahaga vuostá. Dat lea hui dehálaš, ahte midjiide boađášii dat máhcahat ja oaččošeimmet njuolga sirdit dan dieđu dohko ruhtaministeriijai. Šleađgapoastta sáhttá sáddet čujuhussii antero.isola(a)utsjoki.fi, nu ii eará go bidjat poastta. Ja telefonnummir gávdno maiddái. Sáhttá munnje riŋgedallat, buot máhcahat lea buresboahtán.

Sávvá olbmuid searvat

Antero Isola muitala, ahte sii eai leat vel ožžon menddo olu olbmuid fárrui.

– Ferte gal dadjat ahte dát geassi lea váigat. Olbmot leat jođus, guolástit ja dasto luomostallit bohtet fitnat dáppe, ja olbmot liikojit iešge johtit ná geasset. Nu lea leamašan vehá váttis oažžut olbmuid mielde dása. Ja dát lea dat hohpoleamos áigi dáppe Sámis, ahte gal mun dan nuppe dáfus ipmirdan, ahte eai digiáššit leat dál bajimužžan mielas.

Antero Isola lei mielde Dearvva-sáddagis 3.7.2017.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Bivnnuhamosat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä