Sápmi |

Olbmot leat jo almmuhan beroštumi johtigoahtit Wauto-biilla fárus

Borgemánus álget eambo rekryteret olbmuid eaktodáhtolaččan johtti nuoraidlatnjii, muitala Sámedikki nuoraidčálli Kaisa Tapiola-Länsman.

Kaisa Tapiola-Länsman
Govva: Vesa Toppari/Yle

Sámedikki nuoraidčálli Kaisa Tapiola-Länsman muitala, ahte olbmuin leamaš beroštupmi álgit Wauto-biilla eaktodáhtolažžan. Sámedikki nuoraidráđđi ozai giđđat eaktodáhtolaččaid biilla fárrui.

– Gal dat muhtun olbmot leat jo muitalan, ahte sii leat beroštuvvan dán áššis, muhto dieđusge vehá váttis giđđat jearrat, ahte boađátgo eaktodáhtolažžan juovlamánus Ohcejohkii. Dat lea vehá vel hástalus.

Tapiola-Länsman muitala, ahte sii álget borgemánus eambo rekryteret.

Wauto lea Aseman lapset -searvvi johtti nuoraidlatnja. Aseman Lapset –searvvi Walkersdoaibma vuođđuduvvá dorvvolaš, eaktodáhtolaš rávesolbmuid nuoraide addin áigái. Biillas barget gielddaid ja searvegottiid nuoraidbargit ovttas eaktodáhtolaš bargiiguin.

Wauto lea Aseman lapset -searvvi johtti nuoraidlatnja.
Boahtte čavčča sámiguovllu nuoraide lea ođđa fálaldat. Nuoraidbargi galgá johttit viessobiillain doppe gos nuorat leat. Govva: Vesa Toppari / Yle

Galgá leat veahkkin gielddaide sámegielat doaimma ordnemis nuoraide

Sámeguovllu gielddain leat unnán sámegielat nuoraidbargit, muitala Tapiola-Länsman. Ovdamearkka dihtii Anára ja Eanodaga gielddain eai leat mangelágan sámegielat doaimmat fállat nuoraide, čielgá Yle Sámi dahkan šleađgapoastagažadeamis.

– Mii hálidat dasto ovddidit dan sámegielat nuoraiddoaimma ja dasto dat eaktodáhtolaččat livčče dat sámegielat olbmot dan biillas.

Jus hálida bargat eaktodáhtolažžan Wauto-biillas, de dasa ii dárbbaš leat skuvlejupmi iige hárjánupmi bargat nuoraiguin. Áidna gáibádus lea dat, ahte livččii 18-jahkásaš ja dasto livččii miella deaivat nuoraid, joatká Tapiola-Länsman.

– Geange mii eat álgge bákkuhit dasa ja dasto doppe dan Aseman lapset -searvvis bohtet olbmot skuvlet maiddái daid eaktodáhtolaččaid, ahte áibba beare dohko ii dárbbaš mannat, daidda ordnejuvvo skuvlejupmi.

Nuorat oahpásmuvvamin Wautoi.
Nuorat oahpásmuvvamin Wauto-biilii Sámenuoraid dáiddadáhpáhusa áigge Anáris Govva: Vesa Toppari / Yle

Gos Wauto-biila dasto johtá?

Wauto johtti nuoraidlatnja johtá álggos guokte vahku juohke gielddas, vuos Anáris, Eanodagas ja dasto Ohcejogas. Dan maŋŋá dat johttá guhkit áiggi ain ovtta guovllus, muitala Tapiola-Länsman. Soađegili-Vuohču guovlu dikšojuvvo Anára bokte.

– Dál lea vuosttas dakkár somás čakčasiivoiskkadeapmi ja dasto go leat fidnen hárjánumi juohke áidna gielda, de dasto bohtet dat vehá unohas dálvesiivvut juohkehažžii.

Dárkilis báikkiid, gosa biila ain vuojesta, ii leat vel dieđus.

– Dat lea vehá das gitta ahte mo de deaivá. Mun jáhkán, ahte jus deaivá leat dáhpáhus, gosnu justa dalle de dallehan dat lea doppe. Muhto dieđusge dat okta ulbmil lea deaivat maiddái daid nuoraid, geat eai fina nuoraidlanjain, ahte gielddain dat dábálaččat leat daid váldogiliin, girkosiiddain dat nuoraidlanjat. Dasto dat beassa dakkár unna gilážiidda deaivat nuoraid, ahte dat lea vehá viidát vehá juohke guovllus dat wauto-biila.

Nuoraidráđis sávvet, ahte doaimmas livčče ávki sámeguovllus

Tapiola-Länsman jáhkká, ahte eaktodáhtolaččat Wauto-biilii gávdnojit buot gielajoavkkuin.

– Dathan lea dat ulbmil, ahte juohke gielas livččii goittot man nu beaivve ja dieđusge jus mannat Čeavetjávrái, de dasto lea ulbmil ahte doppe lea dasto dat nuortalašgielat eaktodáhtolaš. Mun gal jáhkán, ahte dat gávdnojit.

Wauto-biila johtigoahtá čakčamánus ja vuojaša sámeguovllus gitta jagi lohppii. Tapiola-Länsman muitala, ahte dan maŋŋá oidnet makkár bohtosat das leat, ahte livččiigo Wauto-biilii dárbu boahttevuođasge.

– Ja oaidnit leš livččiigo dat dasto dat mii sáhtášii leat okta čoavddus midjiide unna gielddaide ja unna giliide. Sáhtášii leat dakkár máŋggabealát johtti gielddabiila ahte oaidnit leš boahtágo dasto dákkár man nu gildii bissovažžan.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä