Sápmi

Petra Magga-Vars beasai rávásmuvvat sámepolitihka báruin – 16 jagi Sámedikki lahttun, dál áigi joatkit eará doaimmain

Petra Biret Magga-Vars ja Ulla Magga
Govva: Vesa Toppari / Yle

Guhkesáigasaš sámepolitihkkár Petra Magga-Vars joatká dál Sámi mánáidkulturguovddáža plánejeaddjin ja áigu addit áigi bearrášii.

Dál lea ovddas ođđa jahki ja ođđa Sámedikki njeallje jagi áigodat. Ovddeš Sámedikkis máŋgasat jotket dál eará bargguin ja okta sis lea vuohččulaš Petra Magga-Vars, 44.

Son lei oktiibuot 16 jagi Sámedikki áirrasin ja maiddái stivra lahttun. Juovlamánu čoahkkimis son njuoras mielain giittii mielpolitihkkáriid vássán jagiin ja ovttasbarggus.

Dát bálggis lea sutnje leamašan oallelágán skuvla sámepolitihkkii.

– Álgen nu nuorran dasa fárrui. Fáhkkestaga skuvihii dat 16 jagi. Ledjen dalle 28 jahkásaš ja mu mielas orui, ahte in leat gárvvis dasa. In dovdan, ahte lean politihkalaš olmmoš, vaikko servodatberošteaddji ledjenge Vuohču sámiid searvvi bokte, smiehtada Petra Magga-Vars.

Petra Magga-VArs 2007 aloittamassa Saamelaiskäräjien ehdokkaana.
Saamelaiskäräjien jäsen Petra Magga-Vars
Petra Magga-Vars lei 28 jahkásaš go álggii sámepolitihkkii. Válgabajis 2015-2019 son lei maiddái stivralahttun.

Sámedikkis buorre vuoigŋa rahčat sámeáššiid ovdii

Dáid jagiid siste geargá oahppat ja bargat iešguđetlágan olbmuiguin, vugiiguin ja servodaga nuppástusaiguin.

Petra Magga-Vars muitala, ahte bargu ovttas golmmain sierra ságadoalliin lei miellagiddevaš. Áigodaga álggus seamma gili olmmoš Pekka Aikio barggai ságadoallin, su maŋis Klemetti Näkkäläjärvi ja de vel loahpas lei Tiina Sanila-Aikio áigodat.

– Lei munnje hui somá ja gudni beassat čuovvut sin barggu. Juohkehaččas iežas persovnna ja jođihanmálle. Sii leat gal buohkat garra politihkkárat!

Saamelaiskäräjien istunto 2009.
Sámedikki čoahkkin jagis 2009. Govas maiddái Erkki Lumisalmi, Rauni Äärelä, Juha Guttorm, Anneli Nuorgam ja Hannu Kangasniemi. Govva: Jouni Aikio / Yle

Magga-Vars dovdá, ahte son rávásmuvai politihkkárin bargadettiin. Daid jagiide gullet olu sierralágán dáhpáhusat, ovdáneamit ja beahttašumit. Vaikko son ii ieš vuos beroštan nu olu politihkas, son fuomášii, man jođánit dat doálvvui mielde.

– Man garrasit mii sápmelaččat leatge rahčan min sajádaga ovdii. Dás dan fuobmá álot man garra bargu dat lea ja man olu mii bidjat návccaid oktii vai mii joksat dihto mihttomeari. Mis lea leamašan buorre ovttasbargovuoigŋa, muitala Magga-Vars.

Petra Biret Magga-Vars mielde Yle Sámi iđitsattagis 2.1.2020.

Máŋgga positiiva ovdaneami, muhto maid olu báhcán gahkit gápmagiidda

Buot mearkkašahtti áššiin son namuha ON mearrádusa das, ahte Suoma stáhta lei rihkkon sápmelaččaid olmmošvuoigatvuođaid. Dákkár riikkaidgaskasaš dási mearrádus lei hui dehálaš Magga-Vars mielas.

Okta buorre lávki ovddusguvlui dáhpáhuvai maiddái Akwé: Kon -meannudeami olis, smiehtada Magga-Vars.

– Ulbmilin lea maiddái leamaš aktiviseret sápmelaččaid fárrui váikkuhit iežaset guovllu eatnamiid geavaheapmái.

Máŋgga ášši lea goittotge báhcán gahkit gápmagiidda.

.

Petra Biret Magga-Vars
Petra Magga-Vars jagi 2015 dievasčoahkkimis. Govva: Pirita Näkkäläjärvi / Yle
Saamelaiskäräjien täysistunto 24.9.2018.
Sámedikki čoahkkin 2018. Govva: Ville Fofonoff / Yle

– Olu leat positiiva áššit, muhto de leat áššit, mat eai leat ovdánan, eai gosage. Ovdamearkka dihte sámediggeláhka bážii heaŋgat ja Suoma stáhta čájehii geainnu sápmelaččaide. Stáhttá gomihii dan loahpa loahpas, go dat ii lean sin miela mielde, dadjá Magga-Vars.

Son lea čoahkkimiin buktan ovdán, ahte sámi servodaga ii galggaše hukset mearrádusaid dahkamiin kompromissaid bokte. Kompromissaid son leage dávjá vuostildan dievasčoahkkimiin.

– Kompromissa lea dákkár, ahte dasa galgá duhtat. Mu mielas Sámedikki politihka lea maŋimus áiggiid leamašan kompromissaid boađus. Dat šaddá diena, mo stáhta áiggošii. Ja das mun sáván, ahte dat rievdá, Magga-Vars lohká.

Dál son áigu sámediggebarggu loahpahettiin joatkit iežas barggu Sámi mánáidkulturguovddážis ja eará doaimmain, mat leat báhcán barggakeahttá. Maiddái dál lea dilli addit ain eanet áiggi iežas bearrášii.

Magga-Vars jáhkká, ahte Sámediggi ođđa válgabadji boahtá leat garra áigodat.

– Juohke sápmelaš, guhte lea Sámediggái beassan, galgá bargat garrasit dainna, ahte sápmelaččaid rievttit ollášuvvet Suomas. Doppe leat olu nuorat ja ođđa olbmot, ahte manna áiggi vuodjut áššiide. Sáván ahte buohkain lea mokta.

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä