Sápmi |

Priváhta vuovdeoamasteaddjit sivahit Sámi bálgosiid muorragávppiid heaittiheamis – Muorraoasti fitnodagat lohket eai sii leat heaitán oastimis

Maŋimuš áiggiid muorragávppi ságastallan ja sivaheamit leamašan oalle roavvát earenomážit sosiálamedias.

Hammastunturin paliskunnan poroisäntä Jarmo Haataja
Bátneduoddara bálgosa boazoisit Jarmo Haataja ii loga bálgosiid hálidit heaittihit priváhtavuvddiid čuohppamiid. Govva: Ritva Torikka / Yle

Maŋimuš áiggiid ságastallan sosiála ja eará mediain priváhtavuvddiid čuohppamis sámeguovllus lea bidján olbmuid vuostálagaid. Sosiálamedias leat garrasit sivahan Sámi bálgosiid priváhtavuvddiid čuohppamiid gieldimis. 

Anára Bátneduoddara bálgosa boazoisit Jarmo Haataja lohká, ahte eai sii dakkára leat hálideamen. Son fuopmášahttá, ahte eaihan sii sáhte priváhtavuvddiid čuohppamiid heaittihit.

– Ii ain jo min bálggus gal dakkára hálit. Inge jáhke, ahte oktage earáge gal hálida priváhtavuvddiid čuohppamiid heaittihit.

Ságastallan sosiálamedias ja medias oppalohkkáige báhkkanii dan maŋŋá, go Bátneduoddara bálggus almmuhii almmolaččat, ahte sin mielas Anára oktasašvuovddi (su. yhteismetsä, máŋgga oamasteaddji oktasaš vuovdedoalloguovlu) čuohppamiid Pasasjávrri davábealde ii galggašii ollašuhttit oppanassiige. Bálggus lea maid hálidan ráđđádallamiid Anára oktasašvuvddiin.

– Hálidivččiimet diehtit, maid dat čuhppet ja goas. Ja jos mii oaččošeimmet eatnama jorgaleami eret. Eatnama jorgaleapmi lea stuorámus váttisvuohta das. Dat bilida boazoguohtumiid ja dashan manná máŋga sohkabuolvva ovdalgo bohccot sáhttet fas guohtut doppe, čilge Bátneduoddara boazoisit Jarmo Haataja.

Mas ságastallamiin lea gažaldat?

Anára oktasašvuovddis Pasasjávrri guovllus leat boazodoalu lassin viiddis guoskameahttun guovllut, maid čuohppamat eai deavddášii FSC-kontrollerema gáibádusaid. Danin muorraoastit leat hálidan váldit bottu vai sáhttet guorahallat, mo dilli dás joatkašuvvá.

Maiddái smávit priváhtavuvddiid muorragávppit leat njohcon dán bottu dihtii.

Stuorra muorraoastit galget leat sihkkarat, ahte muorat devdet FSC-kontrollerejuvvon muora gáibádusaid. Danin sii fertejit hukset vugiid kontrolleret, mo guorahallat čuhppojuvvon muoraid duogáža ovdalgo sáhttet joatkit gávppiid dahkama.

Sihke Metsä Group -fitnodaga bistevašvuođa ovdáneami hoavda Jussi Ripatti ja Stora Enso vásttolašvuođa hoavda Pekka Kallio-Mannila lohkaba Yle Sápmái, ahte sii eai leat heaitán oastimis muora sámeguovllu priváhtavuvddiin.

– Eat leat heaitán oastimis. Gal mii hálidit oastit muora ainge Davvi-Lappi priváhtavuvddiin. Mis lea dušše smiehttanboddu, ahte mo mii joatkit nu gohčoduvvon FSC-kontrollerejuvvon muora gáibádusaiguin, čilge Ripatti.

– Mii eat leat gaskkalduhttán oastimiid, mis leat ráđđádallamat jođus ja mii smiehttat, makkár njuolggadusaiguin joatkit, joatká Kallio-Mannila.

Pekka Kallio-Mannila, Stora Enso
Stora Enso vásttolašvuođa hoavda Pekka Kallio-Mannila ii loga muora oastima nohkat sámeguovllu priváhtavuvddiin. Govva: Viestintä / Stora Enso

Priváhta vuovdeoamasteaddjit leat reageren garrasit

Davvi-Lappi vuovdedikšunovttastusa doaimmajođiheaddji Annakaisa Heikkonen lohká, ahte vuovdeoamasteaddjit leat garrasit reageren dán dillái.

– Reakšuvnnat leat boahtán vuovdeoamasteaddjiin, geat leat plánen dahkat vuovdegávppiid dáid stuorra fitnodagaiguin. Vuovdeoamasteaddjit leat imaštallan, go muorragávppit ledje jo sohppojuvvon ja fálaldagat dohkkehuvvon ja dál daid galggai dasto bissehit.

Inarin metsänhoitoyhdistyksen toiminnanjohtaja Anna-Kaisa Heikkonen
Anára vuovdedikšunovttastusa doaimmajođiheaddji Anna-Kaisa Heikkonen muitala, ahte su telefon lea čuodjan olu maŋimuš beivviid, go priváhta vuovdeoamasteaddjit leat riŋgedallan muorragávppiid gaskkalduvvama dihtii. Govva: Ritva Torikka / Yle

Heikkonen smiehttá ášši vuovdeoamasteaddjiid bealis, go son lea vuovdedikšunovttastusa doaimmajođiheaddji. Son lohká, ahte vuovdeoamasteaddjiin ii leat vel leamašan dakkár, gii hállá sin bealis.

– Gii bealušta sin vuoigatvuođa ávkkástallat dainna priváhtaopmodagain, dainna iežas eatnamiin, daid iežas muoraiguin dan láhkai, go sis lea njuolggadusaid mielde lágalaš vuoigatvuohta?

Heikkonen ballá, ahte bohtet dakkár ráddjehusat, mat eai dálá lága mielde geatnegahte eanaoamasteaddjiid.

Stora Enso vásttolašvuođa hoavda Pekka Kallio-Mannila ii jáhke, ahte muora oastin nogašii sámeguovllus FSC-kontrollejuvvon muora ođđa njuolggadusaid dihtii.

– Dihto váikkuhus das boahtá leat, muhto in jáhke, ahte muorragávppit nohket dan dihtii gal. Doaibmanvugiid sihkkarit ferte smiehttat.

Muorraoastit hálidit Sámedikki mielde ráđđádallamiidda

Metsä Group bistevašvuođa hoavda Jussi Ripatti muitala Yle Sápmái, ahte sii hálidit, ahte Sámediggi livččii fárus vuovdečuohppamiid váikkuhusaid árvvoštallamis.

– Dat livččii min mielas lunddolaš, go Sámediggi ovddasta eamiálbmoga.

Sámediggi ii leat dán rádjai leamašan vuovdečuohppamiin ráđđádallamis mielde. Sámedikki ságajođiheaddji Tiina Sanila-Aikio lea buktán ovdan, su mielas ráđđádallamiin galget leat maiddái bálgosat ja nuortalaččaid giličoahkkin, Siidsoobbar.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä