Säämi |

Puáttee čoovčâ anarâškielâliih uáppeeh peesih keččâđ uđđâ videoid škoovlâst – Oppâmateriaalpargeekyevtis lává jottáám pirrâ Aanaar kuvviimij tiet

Sämitige oppâmateriaaltoimâttuv kesipargeeh Henna Lehtola já Tiina Jäppinen lává jottáám pirrâ Aanaar já kuvvim videoid oppâmateriaalin vyeliškoovlân.

Henna Lehtola já Tiina Jäppinen
Sämitige anarâškielâlâš oppâmateriaalpargen láá taan keesi Henna Lehtola já Tiina Jäppinen. Govva: Kirsti Länsman / Yle

Sämitige oppâmateriaaltoimâttuvâst lii lamaš huššâ taan keesi, ko ohtsis love kesiparged láá porgâmin oles liävttoin uđđâ oppâmateriaalijd.

Anarâškielâlijd oppâmaterialijd lává rähtimin Henna Lehtola já Tiina Jäppinen.

Maaŋgâlágáneh projekteh láá joođoost. Ovdâmerkkân anarâškielâliih puppâkirjeh šaddeh jienâkirjen. Taah jienâkirjeh šaddeh meiddei tave- já nuorttâlâškielân.

Toi lasseen keesi kuávdášfáddán láá lamaš digittaalliih materiaaleh, mahte anarâškielâlii videoh máttááttâs várás.

"Tehálumos lii, ete párnááh kuleh iärásijd sárnumin anarâškielâ"

Lehtola já Jäppinen rähtiv keesi ääigi lovemat uânihâš videod, moh šaddeh kuálmád luoka eenikielâ oppâmateriaalin.

Taan tove suoi lává kuvviimin Sáárá Seipiharjuin videoi mááccuhân kárvudâtmist. Seipiharju lii ain vaalmâš išediđ, jis tot šadda anarâškielâ pyerrin.

– Ain ko lii saahâ anarâškielâ pirrâ, tâi fáddá, te kal mun ain halijdam vyelgiđ fáárun, kale tot lii hävski, Sáárá Seipiharju iätá.

Suu mielâst lii tehálâš čäittiđ anarâš mááccuh kárvudâttâm, vâi anarâš párnááh máttájeh jieijâs mááccuh oosij noomâid videost keččâmáin.

Sáárá Seipiharju, Tiina Jäppinen já Henna Lehtola
Sáárá Seipihárju čáittá videost, maht sun kárvudât mááccuhân. Govva: Kirsti Länsman / Yle

Henna Lehtola čielgee, ete videoin láá jieškote-uv fáádáh já čaittâleijen táváliih ulmuuh kielâsiärvušist.

– Paddiimeh láá lamaš maaŋgâin fáádáin. Ovdâmerkkân maht tovle párnááh láá sierâdâm, tovláin pargoin láá lamaš, já sooŋâin, ete maggar šoŋŋâ vâik itten šadda, Henna Lehtola muštâl.

Maailm lii digitalistum ennuv, já tondiet meiddei oppâmateriaaleh kalgeh čuávvuđ ääigis. Uđđâsumos oppâvuáváámist digitaalliih oppâmateriaaleh láá meiddei käibidum.

– Pargoelimisthân taarbâš ain eenâb já eenâb taam digimáátu, te kalga hárjániđ jo uccen toos, Henna Lehtola čielgee.

Lii tergâd kuullâđ anarâškielâ meiddei iärásijn ko máttáátteijest

Tehálumos tain videoin eidu anarâškielâ puotâ lii kuittâg tot, ete vyeliškovlâliih peesih kuullâđ iärásijd sárnumin anarâškielâ luokkaviste ulguubeln, amas máttáátteijee pääcciđ áinon kielâovdâkovven.

– Tehálumos äššihân lii, ete taah oovceihásiih uáppeeh kuleh anarâškielâ já tom, ete láá maaŋgah ulmuuh, kiäh sárnuh anaraškielâ, Tiina Jäppinen iätá.

Jäppinen já Lehtola porgâv videoiguin kesi- já syeinimáánu já muštâlává, ete mottoom kooskâst lii lamaš váhá huáppu-uv, ko lii kolgâm sooppâđ kuvviimijd já kuvviđ pirrâ Aanaar. Pargo lii kuittâg lamaš hävski, ko lii peessâm teivâđ ulmuid.

– Muoi leen lamaš Hennain Njellimist, Pärttihist kuohtii, Avelist, Menešjäävrist, tääbbin Anarist kuávdáást, Tiina Jäppinen luvâttâl soojijd kost videoh láá kovvejum anarâškielâlij ulmuiguin.

Kesipargo lii faallâm máhđulâšvuođâ máttáđ jieš lase

Henna Lehtola lii Giellagas-instituut anarâškielâ uáiviamnâsuáppee, já sun áigu kesipargo maŋa kiergâttiđ majemuid uápuidis Oulu ollâopâttuvâst. Tiina Jäppinengis lii mannee ive luuhâm anarâškielâ Säämi máttááttâskuávdáást.

Sun lii tuđâvâš, ko kesipargostis lii peessâm tuođâi kevttiđ anarâškielâ jyehi peeivi.

– Munhân lam luuhâm tuše oovtâ ive anarâškielâ, ete taan keesi mun lam sárnum jyehi peeivi anaraškielâ. Já mun lam kuullâm meiddei tavesämikielâ, ete kale mun jo iberdâm pyerebeht eres sämikielâid meiddei, Tiina Jäppinen iätá ilolâžžân.

Varrasamosat: Säämi

Váldoođđasat

Bivnnuhamosat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä