Säämi

Puhelinttemes okko Aanaar vuáđuškoovlâst ij pyevti vádisvuođâid: uáppeeh láá jieijah-uv tuđâvááh, ko iä uážu škoovlâ ääigi kevttiđ puhelin

oppilaat
Aanaar vuáđuškoovlâ anarâškielâ kuálmádluokkalii škovlâtijme. Govva: Anja Kaarret / Yle

Jos kavnâttât puhelin kieđâst, ij ráŋgášuu. Pyereest moonnâm ohhoost palhâšuvvoo.

Aanaar vuáđuškoovlâst lii vaanhimij tuáivus, taan ohhoost lii puhelin kevttimkiäldu. Puhelimeh uážžuh kal leđe mieldi, mut tain ij uážu suáittiđ ige spellâđ. Máttáátteijee Maijukka Pyykkö muštâl, et sii škoovlâst puhelin kevttim ij lah hettim ennuvkin škovlâpeeivi. Oppâtijmij äigin sij kevttih motomin máttááttâsâst puhelimijd. Tijmekooskah láá viärráábeh.

– Sáttá leđe, et talle čokkájeh sohvá alne ubâ tijmekooskâ já puhelin lii kieđâst, muštâl Pyykkö.

Puhelinttemes oho ääigi puhelimeh kalgeh leđe čiehhum. Sij halideh čäittiđ uáppeid, et puhelin ij lah hyenes äšši, mut tot puáhtá haldâšijd eellim.

– Lii hävski oovtâ oho ääigi hästiđ jieijâs smiettâđ, et ennuvkâs mij kevttip puhelin já ennuvkâs tot vaaikut mii elimân, smiättá Pyykkö.

Maijukka Pyykkö
Maijukka Pyykkö Aanaar vuáđuškovlâ máttááttijjee tuárju puhelinttemes oho. Govva: Anja Kaarret / Yle

Koskâtiijmeh láá taan ohhoost vuávájum eenâb hommáid äigiájánâsân ko táválávt, et ij ličij stuorrâ kivsádâs väldiđ puhelin kietân. Škovlâpeeivi ääigi láá muáddi kuhheeb puudâ puurrâmtiijme lasseen. Taan ohhoost láá tuulâ piällást káhvástâllâm, muotâkammuiguin väzzim já olgospeelâi spellâm.

– Taat lii tovâttâm máttáátteijeid lase pargo, nuuvt et ep mij jyehi oho paste orniđ tágárijd spesiaaltooimâid tijmekoskáid, iätá Pyykkö.

Vástuppeeivi tijmekoskáid uáppeeh kalgeh-uv jieijah keksiđ spesiaaltooimâid.

Puhelin kevttimist iä rááŋgáš, tuše muáittih

Jos kiinii kavnâttât puhelin kieđâst, tast ij uážu ráŋgáštâs, mut js juávkku lii puhelinttáá te palhâšume lii looveest.

– Luokkâ uážžu jieš miäruštâllâđ (palhâšume). Tot puáhtá leđe láttyjuhle tai meccimokke. Ep ááigu adeliđ tuše njälgisseehâ, tot ličij liijkás älkkee, loppeed Pyykkö.

-

Tiina Lehmuslehti
Enni, Tiina Lehmuslehti, muštâl, et sii pääihist lii puhelin kevttim räijejum. Govva: Anja Kaarret / Yle

Enni, Tiina Lehmuslehti, lii tuđâvâš, ko škoovlâst uárnejeh taggaar oho, et ij uážu kevttiđ puhelin. Suu alge Arvi uážui puhelin nube luokan monâdijn, mut ij uážžum väldiđ škoovlân mieldi. Keevâi kuittâg nuuvt, et škovlâeellim muttui, ko pottii sisáimuvädisvuođah. Máttáátteijeeh já uáppeeh uárnejii WhatsApp-juávhu, kost savâstâllii liävsuin já kost kuás mii-uv tijme lii.

– Talle mun adelim love: ok, uážuh väldiđ puhelin fáárun, et tiäđáh kuus kalga moonnâđ, jis ij kaavnâ iärásijd, muštâl Tiina-enni.

Uáppeeh tietih-uv et, puhelin kevttim ennuv ij lah pyerrin – tonttáá-uv piergee

Lehmuslehtij perrust láá puhelin kevttimân rääjih. Puhelimijn láá spellâmääigih, tijmepeeli peeivist. Spellâmäigi ko tiävá, te puhelin lukkâduvvoo.

Pilvi Piäká nieidâ Kuuva
Pilvi Piäká nieidâ Kuuvan lii hárjánâm leđe puhelinttáá. Govva: Anja Kaarret / Yle

Anarâškielâ kuálmád luoka uáppeeh, Pilvi Piákánieidâ Kuuvan, Eetu KantolanArvi Lehmuslehtin škovlâpeivijd puhelinttemes okko ij lah ennuv vaiguttâm. Pilvi hárjuttâlâi jo keessiv leđe puhelinttáá, ko sust lappui puhelin.

– Kal tot aalgâst lâi vaigâd. Mut talle mun hoksájim, et vajam pyerebeht sierâdiđ, sárguđ já tiegárijd, ko must ij lah tot, Pilvi muštâl.

Arvi Lehmuslehti
Kuálmád luokkalâš Arvi Lehmuslehti lii huámmášâm, et ij lah pyerrin leđe kuhháá puhelimijn. Govva: Anja Kaarret / Yle

Arvi uážžu peeivist spellâđ tijmepele já tom maŋâ puhelin lukkâduvvoo. Toin puáhtá tuše suáttiđ. Lii sunjin motomin keevvâm nuuvt-uv, et enni lii váldám ookon puhelin meddâl, ko sun lii maidnii taggaar porgâm, mast lii puáttám ráŋgáštâs. Sun-uv lii kuittâg huámášâm, et jis ij lah ennuv puhelimijn, te vaja pyerebeht.

–Na tust čalmeh láá pyerebeht já tun jieh vaaibâ nuuvt älkkest, Arvi muštâl.

Eetu Kantola
Eetu Kantola ij taarbâš škoovlâst puhelin, tuše škovlâ ko nohá te suáittá pááikán. Govva: Anja Kaarret / Yle

Eetust lii meid puhelin škoovlâst mieldi, mut ij sun tom ennuv keevti. Motomin lohá saavâid tijmekooskâi ääigi. Eskin ko škovlâ nohá, te sun váldá puhelin reepust.

– Mun suáitám iänán teikkâ iäčán, et viäžžá muu škoovlâst, Eetu muštâl.

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä