Sápmi |

Riekteministeriija ja Sámediggi: Ulbmilin ođasmahttit sámediggelága juo dán ráđđehusbajis

Riekteministeriija ja Sámediggi ráđđádalle gaskavahku sámediggelága ođasmahttimis. Ulbmilin lea, ahte ođasmahtton láhka dohkkehuvvošii juo dán ráđđehusbajis ovdal jagi 2019 sámediggeválggaid.

Johanna Suurpää ja Tiina Sanila-Aikio
Demokratiija-, giella- ja vuođđovuoigatvuođaáššiid ossodaga jođiheaddji Johanna Suurpää ja Suoma Sámedikki ságadoalli Tiina Sanila-Aikio leigga mielde gaskavahku 6.9. Dearvva! Tiõrv! Tiervâ! -sáddagis muitaleamen ráđđádallama bohtosiin. Govva: Vesa Toppari ja Linda Tammela / Yle

Sámediggi ja riekteministeriija leat gaskavahku 6.9. soahpan, ahte sámediggelága ođasmahttima várás vuođđuduvvo válmmaštallankomitea.

Sámedikki njunnošat deaivvadedje otne ministeriija virgeolbmuiguin.

– Dán ráđđádallama ulbmilin lei geahččat sámediggelága ođasmahttima ollislaš ulbmiliid ja rámmaeavttuid. Ráđđádallamiid boađusin leat beassan ovttaoaivilii ja mii sáhttit álggahit sámediggelága ođasmahttinbarggu, muitala Sámedikki ságadoalli Tiina Sanila-Aikio.

Buorit ráđđádallamat

Demokratiija-, giella- ja vuođđovuoigatvuođaáššiid ossodaga jođiheaddji Johanna Suurpää muitala, ahte sis ledje buorit ráđđádallamat sámedikkiin.

– Daid vuođul sávvamis bastit fargga ásahit doaibmagotti válmmaštallat sámediggelága nuppástusaid, nappo sávvamis [sámediggeláhka] rahppojuvvo, dadjá Suurpää.

Vuoigatvuođaministeriija geahččala sihkkarastit dan, ahte ođasmahtton láhka dohkkehuvvošii dán ráđđehus bajis nu, ahte láhka boađášii fápmui buriin áiggiin ovdal čuovvovaš sámediggeválggaid jagis 2019, lohpida Suurpää.

– Riekteministeriijas jurddašit, ahte sámediggeláhka láktasa hui čielgasit vuođđolágalaš sápmelaččaide dorvvastuvvon iešstivrejupmái, ja maiddái dan dihte mii vuolgit áinnas das, ahte dát dahkko lagaš ovttas Sámedikkiin, dadjá Suurpää.

Vuođđovuoigatvuođaid galgá váldit vuhtii

Sámedikki ságadoalli Tiina Sanila Aikio muitala, ahte ođasmahttinbarggu ulbmilin lea dahkat ođastusa vuođđovuoigatvuođaid ja daid riikkaidgaskasaš soahpamušaid mielde, mat geatnegahttet Suoma. Ulbmil lea váldit vuhtii maid sámesoahpamušas boahtti áššiid.

– Ulbmilin lea oažžut ovttamielalaš eavttuid. Dasto leat vel dán ráđđádallamiin soahpan, ahte vuoigatvuođaministeriija ii doalvvo daid láhkaeavttuid riikkabeivviid gieđahallamii, jos sámediggi ii leat dohkkehan daid. Dát lea dakkár váldorámma ja daiguin mii mannat ain ovddosguvlui, dadjá Sanila-Aikio.

Maiddái Suurpää deattuha, ahte lea dehálaš váldit vuhtii vuođđovuoigatvuođaid.

– Dieđusge vuođđoláhka, vuođđorievttit ja olmmošvuoigatvuođageatnegasvuođat leat dehálamos vuolggasadji dán barggus ja midjiide lea ávkin dat, ahte mannan ráđđehusbajis lea juo dahkkon oalle vuđolaš čielggadanbarggut máŋggain gažaldagain, mat láktasit dán láhkii, dadjá Johanna Suurpää.

Suurpää sávvá, ahte sii besset ovttasráđiid oalle bures identifiseret daid gažaldagaid, mat leat váddásat ja maid dán barggus galgá vuoruhit, daningo dán ráđđehusbajis ii leat šat nu beare olu áigi.

Tiina Sanila-Aikio oaivvilda, ahte sámediggeláhka lea okta dehálamos sámelágain Suomas.

– Jos sámediggi ii dohkket dan sisdoalu, de min iešstivrejupmi ii leat nana vuođu alde, ja dat lea dat vuolggasadji, go geahččat sámediggelága, deattuha Sanila-Aikio.

Dál lea juo hoahppu

Vuoigatvuođaministeriija bealde sávvet, ahte lága ođasmahttinbargu dáhpáhuvvá nu, ahte dan gieđahallan ovdánivčče njuovžilit riikkabeivviin.

– Vuoigatvuođaministeriija bealde sávvet, ahte dát dáhpáhuvvá buorre vuoiŋŋas ja oažžut áigái luohttámuš dasa, ahte áššiid sáhttá gieđahallat ja oažžut ráđđádallanbeavdái guovddáš gažaldagaid, dadjá Johanna Suurpää.

Suurpää sávvá, ahte áššis ságastallet maiddái válmmaštallankomiteas ja maiddái parlamentáralaš čuovvunjoavkkus, mii ásahuvvo. Dalle mii livččiimet válmmastallan dan nu, ahte riikkabeivviin ášši gieđahallan lea miehtemielalaš ja beassat bohtosiidda.

Tiina Sanila-Aikio lasiha, ahte go válmmaštallankomitea álggaha barggus, álgá leat juo oalle hoahppu.

– Ja dies lea duođai dehálaš ahte mii beasašeimmet álggahit dán barggu nu jođánit go fal bastit.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Bivnnuhamosat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä