Sápmi |

Riikabeaiáirras coggalii gáktelágana – sosiálamedia duoldigođii

Riikabeaiáirras Satu Taavitsainen (sd) lea duolddahan sosiálamediaid dán vahkus go coggalii gáktelágana badjelasas. Sámi kulturberošteaddjiid mielas ii leat dohkáláš, ahte riikabeaiáirras ná láhtte. Taavitsainen fas lohká alddis rievtti coggat gávtti.

Satu Taavitsainen
Satu Taavitsainen Govva: Pirjo Aaltonen / Satu Taavitsainen

Riikabeaiáirras Satu Taavitsainen (sd) almmuhii beassášbasiid áigge gova sosiálamedias, mas sus lei gáktelágan badjelis. Sosiálamediain ja twitteris lea dan maŋŋel duoldan. Ságastallan lea jorran nu fakegávttiin go maiddái sápmelašmeroštallamisge. Lektor ja kulturberošteaddji Outi Länsman lea searvan ságastallamii ja kommenteren riikabeaiáirras Taavitsainen fakegávtti. Länsman mielas riikabeaiáirasa láhtten ii leat heivvolaš.

– Ieš sávašin dan, ahte dat ságastallan vuolggašii  čuovvovaš dássái, mas Suomas háleštallet dan birra, ahte mii lea dohkálaš ja mii ii leat, mo eamiálbmogiid kultuvrra sáhttá ávkkástallat ja mo ii. Ja riikabeaiáirras son lea ovdagovva. Son iežas daguidguin goittotge láhččá muhtinlágan árvomáilmmi ja ovdagova ja dál riikabeaiáirras lea čielgasit almmuhan, ahte sámit eai oamas ivnniid ja sámit eai oamas gávtti ja gii beare sáhttá bidjat badjelii maid ieš hálida, dadjá Outi Länsman.

" Ii oktage oamas ivnniid"

Riikabeaiáirras Satu Taavitsainen lea hirpmástuvvan garra ságastallamis mii govas lea bohciidan. Son ii loga iežas asttat searvat jearahallamii áššis dán vuoro, baicca čállá oainnus áššái šleađgapoasttas Yle Sápmái. Taavitsainen čállá, ahte ii ipmir mo su gáktelágana sáhttet gohčodit fakegáktin.

Satu Taavitsainen
Satu Taavitsainen Govva: Satu Taavitsainen / Pirjo Aaltonen

– Gákti mii mus lea govas, lea eatni gákti ja dan lea gorron gihttellaš goarru Eanodat mállet gávtti mielde. Gulan meahccesápmelaš Paksuniemi-sohkii Gihttela Könkääs. Lean álot leamašan beroštuvvan sámegielas, ráhkistan luđiid ja biekka, muitala Satu Taavitsainen.

Bivttasváljjema cuiggodeami atná Taavitsainen unohassan.

– Iihan oktage oamas ivnniid iige mange lágas daddjojuvvo, ahte mii lea eakti. Ii ovttage olbmos leat oktoriekti gáktemálliide ja ivnniide, čállá riikabeaiáirras Satu Taavitsainen.

"Dárbu ságastallat ja cuoigut"

Fakegákteságastallamat leat beakkehan maŋemuš jagi áiggi mángii. Lektor ja kulturángirdeaddji Outi Länsman lohká, ahte sámit ieža fertejit leat viššalat cuoigut ja bealuštit iežaset áššiid sosiálamediain.

Outi Pieski lii Ive sämmilâš 2015
Lektor ja aktivista Outi Länsman.

– Dieđusge mun ádden, ahte sámi servodagas leat olu olbmot, geat jurddašit ahte allet jo gille. Mun ádden dan hui bures, dasgo dat ságastallan sihkkarit bávččagahttá olbmuid. Olbmot vásihit dan seamma ášši maid sii leat vásihan vaikko goasnu 1960-70-logus, dat ovddit sohkabuolva. Mun jáhkán sis lea vehá seammalágan dovddut, ahte vuot galgá muhtinlahkái heahpanaddat dan mii lea. Muhto de leat dakkár olbmot, vuorrasut olbmot ja nuorra olbmot leat čállán munnje, ahte dat lea buorre ahte mii gillet ja nagodit. Dat lea dat máhcahat mii doalvu ovddos guvlui. Dan dihte olmmoš nagoda, dadjá Outi Länsman.

– Dálhan lea dat ođđa stereotypiija sámiid birra, ahte loavkašuvvet ja suhttet juohke duššis, ovtta biktasis, muhto dál lea dat muddu ja oaidnit leaš man guhká dat bistá ovdalgo olbmot Suomas áddegohtet, ahte man birra das lea sáhka. Miihan eat leat vel dain ságastallamiin vel beassan dan dássái man dássái livččii somá beassat, ahte livččii almmolaš ságastallan das, ahte manin dat gákti lea hui dehálaš. Ja ahte sáhka ii leat dušše beare gávtti birra, dadjá Outi Länsman.

 

Rievdaduvvon 21.4.2017
Ášši hápmejuvvon ođđasit vástidit buorebut njuolggojearahallama Outi Länsmaniin Dearvva-sáddagis gaskavahku 19.4.2017 ja riikkabeaiáirasa Satu Taavitsainen sitáhtaid maidda Länsman vástidii. Artihkkalii lea lasihuvvon diehtu riikkabeaiáirasa šleađgapoastakommenttain. Ovddit veršuvnnas geavahuvvoi sámi kulturberošteaddjiin namahus aktivista.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Bivnnuhamosat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä