Sápmi |

Ruoššas leat čoaggigoahtán namaid stáhta heaittihan álgoálbmotsearvvi beales – áigot doalvut ášši sihke Putinii ja Ovttastuvvan Našuvnnaide

Ruošša beale eamiálbmotaktivisttat eai leat áigumin vuollánit, vaikko stáhta gieskat mearridiige heaittihit árktalaš eamiálbmogiid olmmošvuoigatvuođasearvvi.

Rodion Sulyandziga
Rodion Sulyandziga jođiha Ruošša eiseválddiid heaittihan Center for Support of Indigenous Peoples of the North -searvvi. Govva: Rodion Sulyandzigan kuva-arkisto

Ruoššas leat čoaggigoahtán namaid gieskat heaittihuvvon eamiálbmotorganisašuvnna beales.

Eamiálbmotaktivista Maria Chernova čállá 7x7 Horizontal Russia -neahttasiiddus, ahte Ruošša beale eamiálbmogat leat čoaggigoahtán namaid searvvi beales. Aktivisttat čuoččuhit, ahte Ruošša stáhta lea heaittihan searvvi lágaheamit ja sii áigotge ovddidit ášši Ovttastuvvan Našuvnnaide.

Moskova gávpotriekti mearridii mannan vahkus 6.11., ahte árktalaš eamiálbmogiid olmmošvuođatvuođasearvi galgá heaittihuvvot dan dihte, go searvi ii lean čuvvon Ruošša lágaid. Searvi lea bealistis namuhan, ahte heaittihanákkain čujuhedje dušše formála sivaide ja sii ledje juo divvugoahtán feaillaid.

Vássán jagiid áigge leat Ruoššas máŋggat eamiálbmotdoaibmit ja aktivisttat šaddan váttisvuođaid sisa. Sin doaimmaid leat geahččalan ráddjet earret eará áššáskuhttimiiguin.

Eamiálbmotaktivista Maria Chernova oaivvilda, ahte Ruošša eiseválddit fallehit eamiálbmogiid olmmošvuoigatvuođasearvvi ala seammasullasaš ákkaiguin, go dovddus olmmošvuoigatvuohtaaktivistta Lev Ponomarev dáhpáhusas.

Ponomarev jođihan For Human Rights -lihkadus heaittihuvvui moadde vahku dassái, go lei rihkkon Ruošša vuođđolága ja earáge lágaid. Searvvi jođiheaddji lea maiddái máŋgii váldojuvvon gitta, biddjojuvvon fáŋgalii ja sáhkohuvvon earret eará aktivismmas, oktavuođain olgoriikkalaš organisašuvnnaide ja váldimis vuostá olgoriikka ruhtadeami.

Valentina Sovkina
Guoládaga sámiid parlameantta ságadoalli Valentina Sovkina beasai máŋggaid váttisvuođaid maŋŋá ON eamiálbmogiid máilmmekonferánsii New Yorkii jagis 2014. Govva: Berit Solveig Gaup / NRK
Ruoššas eamiálbmogiid ovddasteaddjiin leamaš ovdalge váttisvuođat eiseválddiiguin. Jagis 2014 Guoládaga sámiid parlameantta ságadoalli Valentina Sovkinas ledje váttisvuođat beassat ON eamiálbmogiid máilmmekonferánsii go boles ájihii su mátkki girdigieddái Girkonjárgii.

Aktivisttat ballagoahtán sivilaservviid boahtteáiggi beales

Eamiálbmotaktivisttat leatge ballagoahtán, ahte Ruošša eiseválddit oaguhit ain eanet sivilaorganisašuvnnaid dahje -servviid, ja ná ráddjejit čoahkkanan- ja sátnefriijavuođa.

– Mii jáhkkit, ahte daiguin vugiiguin eiseválddit dahket čielggasin, ahte buot olmmošvuoigatvuođaorganisašuvnnat loahpahuvvojit mannu sivas, čállá sápmelaš aktivista Andrei Danilov 7x7 -neahttasiiddus.

Jakutialaš eamiálbmotaktivista ja doaimmaheaddji Irina Kurilova mielas lea šállu, ahte moaddelot jagi doaibman searvi heaittihuvvo.

– Searvi galggai deavdit 20 jagi ja jahkeviissaid dat leat ordnen čuđiid semináraid ja konferánssaid, hárjehallanbáikkiid davviguovllu álgoálbmogiidda ja birrabeavddi ságastallamiid eiseválddiiguin ja industriijafitnodagaiguin. Guovddáš lea maiddái fállan riekteveahki eamiálbmogiidda buot dásiin. Ja dál orru, ahte gelbbolaš eamiálbmogiid eai šat dárbbaš, galgá leat dušše jaskes joavku.

Aktivisttat namuhit, ahte dán dilis buot riikkaidgaskasaš fuomášupmi lea ášši ovddideami dáfus dehálaš.

– Árktalaš eamiálbmogiid olmmošvuoigatvuođasearvi lea dál gárvemin reivviid sihke Ruošša presidentii ja Ovttastuvvan Našuvnnaide, dadjá Árktalaš eamiálbmogiid olmmošvuođatvuođa searvvi čálli Gennady Schukin.

Ruošša presideanta lohpidii jagis 2015, ahte registrejuvvon searvvit eai heaittihuvvo

Ruošša presideanta Vladimir Putin dajai jagis 2015, ahte Ruošša gáibida registrerema dakkár organisašuvnnain, mat oassálastet riikka politihkalaš ovdáneapmái. Sivvan lei Putina mielde dat, ahte sii háliidit diehtit, mii Ruoššas dáhpáhuvvá.

Jagis 2014 Putina vuolláičállin lága mielde dákkár organisašuvnnaid galget registreret "olgoriikkalaš ageantan". Namalassii dakkár searvvit, mat leat ožžon ruhtadeami olgoriikkain, leat galgan registrerejuvvot Ruoššas.

– Deattuhan, ahte dakkár organisašuvnnaid doaimmat Ruoššas eai heaittihuvvo, baicce dat galget registreret iežaset ja sáhttet dan maŋŋá joatkit doaimmaideaset. Láhka lea eanet liberála go USA:s, Putin dajai preassadilálašvuođas jagis 2015.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä