Sápmi |

Ruosti buollašat givssidedje Sámis 20 jagi dassái – olbmuid ráhkkanedje evakueret go Anáris manai elrávdnji

Táksevuoddji Jouni Ilmari Jomppanen ja buollinčáskadeaddji Reino Mattus muitiba mo lei, go liekkasmihttár čájehii -50 gráđa.

Video: Jouni Ilmari Jomppanen
Táksevuoddji Jouni Ilmari Jomppanen ja buollinčáskadeaddji Reino Mattus muitiba go Anáris boatkanii elrávdnji garra buollašiid dihte 20 jagi dassái. Video: Yle Areena: Govva: Yle Sápmi

Dáid beivviid leat mihtidan dálvvi garrasamos buollašiid Suomas. Sotnabeaivve liekkasmihttár njiejai Soađegilis 38,7 buolašgráđđii.

Dat lea goit bivval dan ektui, mii ođđajagimánus 1999 lei. Dalle Anáris ja Gihttelis mihtidedje badjel -50 gráđa buollašiid. Táksevuoddji Jouni Ilmari Jomppanen Leammi Goškanjávrris muitá daid áiggiid bures.

– Mun dalle vuojihin Lismmá guovllus mánáid Menešjávrái. Dathan lei badjel -50 gráđa Riebanjoga buohta. Mii soabaimet dalle mánáid vánhemiiguin, ahte mii eat šat jođe ja nugo livččiimet diehtán, de nuppi beaivve Menešjávrri skuvllas luoddanedje butkket.

Virgeoapmahaččain dahje skuvllas eai boahtán rávvagat, mo galgá garra buollašiid áigge doaibmat. Jomppanen dagai ieš mearrádusa ovttas mánáid vánhemiiguin.

– Dorvvolašvuohta lei mánáid vánhemiid ja mu duohken, go mii áddiimet heaitit dalle vuodjimis vai eat jieŋo geainnu ala ja dušša dohko. Lohken mánáid vánhemiidda, ahte eatgo mii dál daga stoppi. Mun in šat duostan vuodjit, go buolaš lei nu garas ja dan áigge biillat lávejedje muhtumin jiekŋut.

Jomppanen muitala, ahte son ii duostan jođihit mánáid, vaikko sus lei hálgoguorbmi maŋágeahčen ja bivut vel mánaide.

– Muhto jos biila livččii cuovkanan, gii min livččii doppe luoddaguoras fitnan geahččamin? Ii giige. Mii leimmet galbmot lihkká dohko, jurddaša Jomppanen.

Elrávdnjeboatkka váikkuhii máŋgasiidda

Ođđajagimánus 1999 Sámis lei nu buolaš, ahte mihtáratge eai čájehan šat maidege. Garra buollašiid dihte Anára guovllus bártidedje muđuige. Elrávdnji boatkanii máŋgga diibmui sullii duhát dálus.

Lappi gádjunlágádusa buollinčáskadeaddji Reino Mattus barggai buollinčáskadeaddjin jo daid áiggiid. Son muitala, ahte sii ledje dalle ráhkkanan buktit doaresbeale giliin eandalii boarrásut olbmuid čoahkkebáikkiide. Dasa ii lihkus goittotge lean dárbu.

– Leimmet ráhkkanan evakueret olbmuid, ledje plánat ja fievrrutge ledje diŋgojuvvon dan várás.

Reino Mattus
Lappi gádjunlágádusa buollinčáskadeaddji Reino Mattus. Govva: Maiju Saijets / Yle

Mattus oaivvilda, ahte dálá áigge livččii hui jáhkemeahttun, ahte elrávdnji boatkanivččii nu guhkes áigái, muhto datge lea vejolaš. Jos nu geavašii, sii várra álggášedje seamma lahkái ráhkkanit evakueret olbmuid.

– Eandalii boares olbmuid evakueret dakkár báikkiide, gos leat uvnnat. Nappo seammalágan ráhkkaneapmi livčče go dallege, dadjá Mattus ja čujuha 50 gráđa buollašiidda guovttelogi jagi duohkái.

Reino Mattus mieđiha, ahte lea muhtin háve bohkosan dáid beivviid ođđasiid garra buollašiid birra.

– Leat máŋgii bohkosan ja smiehttan, ahte dálvet galgáge buolaštit. Ja gal dán dálvve leat vuordánge buollašiid, loahpaha Mattus.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä