Sápmi

Sámeartista Ánnámáret ja musihkkárat miehtá máilmmi loktejit ovdan nuppiideaset sosiála medias

Anna Näkkäläjärvi-Länsman seisoo hymyillen kotitalonsa terassilla Nuorgamissa, Tenojoen rannalla.
Musihkkár Ánnámáret lea ássán máŋgga iešguđetlágán sajis, muhto eallin lea buktán su dál ruovttoluotta davás. Govva: Veikka Ritola / Yle

Sámemusihkkár Ánnámáret dahje Anna Näkkäläjärvi-Länsman beasai mielde Global Music Match -dáhpáhussii. Dáhpáhusas musihkkárat loktejit ovdan eará musihkkáriid ja joavkkuid miehtá máilmmi.

Musihkkár ja juoigi Ánnámáret, Anna Näkkäläjärvi-Länsman lea dán gease mielde álbmogiidgaskasaš musihkkariid joavkkus Global Music Match -musihkkadáhpáhusas.

Global Music Match lea prošeakta, mii dáhpáhuvvá interneahtas, sosiála medias. Prošeavttas leat dán jagi mielde 72 čuojahanjoavkku ja iehčanas musihkkára. Sii leat juhkkojuvvon golbmanuppelohkái 5–6 artistta jovkui. Boahttevaš golmma mánu áigge sii loktejit nuppiideaset ovdan iežaset sosiála media konttuin. Juohke artisttas lea iežas vahkku, man áigge earát muitalit su birra iežaset sosiála media kanálain.

Ánnámáreha joavkkus leat mielde Ernest Aines Austrálias, Treya Lam USA:s, Jack Rutter Englánddas, ukrainalaš Kubasonics-joavku Kanádas ja hakka-álbmogii gullevaš Jill Stark Taiwanas. Sin joavkku jođiheaddjin lea amerihkálaš Lisa Schwartz, gii lea máŋgii ordnen stuorra álbmotmusihkkafestivála USA:s. Jođiheaddji veahkeha musihkkáriid sin sosiála media sisdoaluiguin.

Ánnámáret rábmo iežas joavkku, ja lea dássážii beassan juo fárrui ovtta Jill Stark bihttái. Stark seaguha árbevirolaš lávlagiid, jienageavaheami ja šuoŋaid elektrovnnalaš musihkkii.

– Son sáddii munnje vuođu ja mun guldalin dan. Dasto bargen evttohusaid ja sáddejin sutnje, ja de fargga son leige juo dahkan dan lávlaga. Áibbas ártet, ahte sáhttá bargat ná dán áigge, Näkkäläjärvi-Länsman bohkosa.

Báikki alde musihkkárat eai sáhte deaivvadit, muhto sii oidnet nuppiideaset juohke vahku gáiddusin Zoom-oktavuođa bokte. Ánnámáret illá máššá vuordit, ahte beassá čalmmustahttit ukrainalaš-kanádalaš Kubasonics-joavku.

– Sii ráhkadit ukrainalaš álbmotmusihka, mii lea seaguhuvvon rock-musihkkii.

Maŋimužžan, borgemánu loahpas lea Ánnámáreha vuorru beassat oidnosii. Dalle earát muitalit su birra guovtte vahku áigge sosiála medias.

Suoma čađa máttás ja ruovttoluotta davás

Global Music Matchis leat musihkkárat buotlágán duogážiiguin. Ánnámáret lea okta sis, geas lea guhkes vásáhus ámmátmusihkkárin.

Näkkäläjärvi-Länsmana musihkkabálggis álggii, go son oassálasttii nuorran Sámenuoraid dáiddadáhpáhussii, mas son birgii bures iežas ustibiiguin. Dalle son maiddái johttái čuojahandiimmuin. Musihkka ja skuvlejupmi beroštahtte Ánnámáreha, ja danin son fárrii vuođđoskuvlla maŋŋel Anáris Roavvenjárgii logahahkii, gos maid beasai oassálastit musihkkainstituhta fálaldagaide.

Logahaga maŋŋel Ánnámáret hárjehalai čuojahit klarineahta, mii šattai su váldoinstrumeantan. Son lea maid lohkan Tamperes vihtta jagi musihkkapedagogan ja Helssega Sibelius-Akatemias golbma jagi orkeastarinstrumeanttaid ossodagas. Maŋŋelabbos eallin doalvvui su ruovttoluotta davás.

"Musihkkárat leat okta bearaš"

Davvin orodettiin Anna Näkkäläjärvi-Länsman lea bargan ollu musihka ja álgán juoigat. Orkeastarmáilbmi lea báhcán eambo duogábeallái, ja dan sadjái su eallimii lea boahtán álbmogiid- ja riikkaidgaskasaš musihkkaservodat. Dat leat Ánnemáreha mielas áibas earáláganat.

– Gilvu klassihkarorkeastarbáikkiin garai ja garai, go das šattai eambbo globála. Sisabeassaniskosiidda álge boahtit čuojaheaddjit miehtá máilmmi.

Ánnámáreha mielas iehčanas musihkkárin álbmogiidgaskasaš musihkkaservodat orru liekkus. Son dadjá, ahte musihkkárat goit dárbbašit nuppiideaset ja musihkkárbirrasa, vaikko bargu leage su mielas dihtoláhkai oktonas.

– Mun gal vásihan, ahte musihkkárat leat okta bearaš. Mis lea dakkár vuoigŋa, ahte mii doarjut nubbi nuppi ja illudit, go nubbi artista birge bures iežas musihkain. Lea maiddái hui somá, go beassá ovttasbargat.

Ánnámáreha mielas lea stuorra riggodat, ahte son lea beassan oaidnit guktuid máilmmiid. Orkeastarmáilmmis oahpai bargovugiin ja das, man garrasit galgá bargat, juos áigu juoidá olahit.

– Gilvu orkeastarmáilmmis lea hirbmat garas, ja ferte leat hirbmat čeahppi ja heivet dan bargui. Maid oaivi galgá gierdat gelddolašvuođa ja dan balu, ahte juos ii lihkostuvage.

Suohtas beassat muitalit sápmelaččain

Ánnámáret ii leat vuosttaš sápmelaš, gii lea Global Music Match -prošeavttas fárus. Vuosttaš dáhpáhus ordnejuvvui diibmá, ja dalle Suomas mielde lei Vildá-joavku, mas čuojaheaba Hildá Länsman ja Viivi Maria Saarenkylä. Music Finland -searvi vállje Suoma ovddasteaddji ohcciid gaskkas.

– Lea hui suohtas, ahte beassá muitalit sámiid birra ja Sámi birra, ja ahte mii oba leat dáppe eanaspáppa alde. Mun gulan Music Finland -searvái ja lean sin čalmmiin suopmelaš, muhto mun álo muitalan, ahte lean Sámis erret ja ovddastan dán guovllu.

Eanemustá Ánnámáret vuordá, ahte beassá Global Music Match -prošeavttas oahpásmuvvat ođđa olbmuide ja seammás rahpá “ođđa uvssaid máilbmái”.

– Iihan dan goassige dieđe, ahte mii dás šaddá. Soaitá leat, ahte ii šatta ii mihkkige konkrehtalaš, eará go dat mu sosiála media videot, maid mun buvttadan dán geasi áigge. Muhto mu mielas datge lea juo buorre, son čaimmiha.

Guldal Ánnámáreha, Anna Näkkäläjärvi-Länsman jearahallama dás. Jietna: Veikka Ritola / Yle

Yle Ođđasiid Sámis ja Beaivvi ságaid sáhtát maid guldalit Yle Areenas.

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä