Sápmi |

Sámediggái golbma ođđa virggi – nannejit earet eará dieđiheami ja riikkaidgaskasaš doaimma

Virggiid vuođđudeamis ságastahtii earet eará dat, gos ođđa virggiide válljejuvvon olbmot galggaše bargat.

Piia Ruotsala-Kangasniemi
Sámedikki hálddahushoavda Piia Ruotsala-Kangasniemi dadjá, ahte ođđa virggit geahppudit eará bargiid bargonoađi. Govva: Vesa Toppari / Yle

Sámedikki dievasčoahkkin mearridii disdaga čoahkkimisttis vuođđudit golbma ođđa virggi: dieđihančálli, ealáhusčálli ja riikkaidgaskasaš áššiid čálli. Sámediggi ođđa virggiid ulbmilin lea nannet dieđiheami, riikkaidgaskasaš doaimma ja ealáhusaide guoski áššiid.

Nu dieđiheaddji, ealáhusčálli go riikkaidgaskasaš áššiid čálli virggit vuođđuduvvojedje garra ságastallama maŋŋá. Ságastallama dagahii earet eará dat, gos ođđa virggiid bargit galget bargat. Čoahkkimis mearridedje, ahte dieđiheaddji ja riikkaidgaskasaš áššiid čálli galget bargat sámeguovllus.

Sámediggeáirras Anu Avaskari moaitá, go áirasat eai beasa doarvái diehtit maid virgeolbmot barget.

– Sámedikki áirrasin mus ii leat eará vejolašvuohta go vaikko dáppe dievasčoahkkimis čuovvut dan, maid dát virgeolbmot barget iežaset surggiineaset. Sin bargogovaid galggašii geahččat čađa, de dalle miige sáhttit diehtit, mo dat resursa buoremusat bálvala Sámedikki.

Anu Avaskari, Sámediggi, Saamelaiskäräjät
Sámediggeáirras Anu Avaskari oaidná, ahte virggiid bargogovaid fertešii geahččat čađa. Govva: Vesa Toppari / Yle

"Geahpeda bargonoađi"

Stáhta lea mieđihan sullii 430 000 euro bissovaš lassiruhtadeami Sámediggái ja danin ođđa virggiid vuođđudeapmi lea dál vejolaš. Sámedikki hálddahushoavda Pia Ruotsala-Kangasniemi oaidná, ahte ođđa návccain šaddá leat ávki Sámedikki doaimmas.

– Sámi ealáhusaid varas mii dárbbašat lassiresurssaid ja mii leat guhká dieinna bargan vai oažžut daid. Dál mii leat ožžon dasa fásta ruhtadeami. Dat dieđusge geahpeda eará virgeolbmuid bargonoađi go mis leat lassiresurssat.

Tuomas-Aslak Juuso
Sámedikki nubbi várreságajođiheaddji Tuomas-Aslak Juuso mielas livččii leamaš lunddolaš válljet dieđihančálli álo ovtta badjái. Govva: Vesa Toppari / Yle

Nubbi várreságajođiheaddji Tuomas-Aslak Juuso evttohii Sámedikki stivrii juovlamánus, ahte dieđihančálli válljejuvvo ain ovtta válgabadjái. Dása ollesčoahkkin ii goit searvan. Su mielas miela miel dieđihančállis livččii ávki Sámedikki doibmii.

– Mu mielas lea dehálaš, ahte Sámedikkis lea vejolašvuohta álo geahččat guđemuš heive buoremus dan bargui ja dan bokte bastá beaktilit bargat njeallje jagi. Mediamáilbmi goitge lea oalle hohpolaš ja doaimmalaš máilbmi, nu njeallje jagi lea maiddái guhkes áigi.

– Dat lea dieđusge dalle bealle politihkalaš dási virgi ja dat lea hui lunddolaš dalle juos mii geahččat politihkalaš ásahusa, ahte dieđiheamis maiddái lea dákkár bealle politihkalaš dási rolla. Lunddolaš lea dalle, ahte doaibmá ovtta válgabaji, oaivvilda Juuso.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä