Sápmi |

Sámediggeválggaid maŋideapmi gáibidivččii láhkarievdadusa – Láhkačálli: “Galggašii geargat ovdal riikkabeivviid geasseluomu”

Sámedikki sadjásaš láhkačálli Kalle Varis árvala, ahte čavčča sámediggeválggaid sáhtášii sirdit láhkarievdadusain, muhto dainna galggašii doapmat.

Saamelaiskäräjät lakimiessihteeri Kalle Varis
Kalle Varis árvala, ahte sámediggeválggaid maŋideapmi gáibidivččii maiddái stáhtas spiehkkaseaddji doaimmaid. Govva: Vesa Toppari / Yle

Sámi Árvvut -searvi ja váidit evttohit stáhtii sámediggeválggaid sirdima jagiin ovddos guvlui. Vai dat ollašuvašii, galggašii sámediggelága rievdadit ja dat fas gáibida riikkabeivviid mearrádusa.

Vai riikkabeaivvit sáhtášedje mearridit áššis, dat galggašii leat Sámediggi, mii dahká áššis álgaga stáhtii, čilge Sámedikki sadjásaš láhkačálli Kalle Varis.

– Válggaid áigemeriin ja eará áššiin lea ásahuvvon sámediggelágas. Danin válggaid maŋideapmi gáibidivččii láhkaásaheami válgaáigetávvala rievdadeamis.

Sámedikki stivra lea maid ságastallan sámediggeválggaid sirdimis, muhto makkárge mearrádus áššis ii leat vuos dahkkon.

Vurdet stáhta ollašuhttit ON olmmošriektekomitea mearrádusa

Ovttaskasolbmováidaga Alimus hálddahusrievtti válgalogahallanmearrádusain ON:ii dahkan sápmelaččat ja Sámi Árvvut -searvi áššeolmmmožin ledje bivdán deaivvadeami olgoáššiidministeriijain ja riekteministeriijain olmmošriektekomitea addin mearrádusaid geažil.

Váidaleddjiid guovddášgáibádus lea olmmošriektekomitea mearrádusa dievaslaš ollašuhttin. Dat gáibida earret eará sápmelašmeroštallama rievdadeami, boastto ákkaiguin válgalogahallamii váldojuvvon olbmuid doppe eret sihkkuma ja sámediggeválggaid sirdima dađi lági mielde, ahte čuovvovaš sámediggeválggain livččii anus ođđa, sámi servoša dohkkehan sápmelašmeroštallan.

Olmmošriektekomitea attii mearrádusas guovvamánu álggus. Suoma stáhtas lea ain sullii golbma mánotbaji áigi vástidit komitea mearrádussii.

Sámi Árvvut evttoha, ahte ásahuvvo spiehkastatláhka, mainna joatkit dálá Sámedikki doaibmabaji jagiin ja sámediggeválggat čađahuvvojit čakčat 2020.

"Teoriijas vejolaš"

Sámedikki sadjásaš láhkačálli Kalle Varis dadjá, ahte Sámedikki válggaid maŋideapmi livččii erenoamáš doaibma stáhta bealis ja gáibidivčče hohpolaš áššemeannudeami.

Dálá dilis go ii leat dieđus, goas Suomas lea fas doaibmi ráđđehus, de doaimmaide válgga sirdima várás báhcá duođai unnán áigi.

– Sámedikkis ii leat váldi dahkat álgaga riikkabeivviide, ja danin Sámediggi galggašii dahkat álgaga Suoma ráđđehussii ja bivdit ráđđehusa dahkat láhkaevttohusa riikkabeivviide, čilge Varis.

Lágaid ásaheapmi fas lea iežas proseassa. Dábálaččat láhkaevttohusain galgá leat mánotbaji cealkináigi. Varis árvala, ahte dán dilis ráđđehusa evttohusa galggašii dahkat cealkámušaid haga, vai lága gearggašedje rievdadit ovdal riikkabeivviid geasseluomu.

– Dat livččii eahpedábálaš, muhto vejolaš, dadjá Varis.

Láhkarievdadus galggašii geargat ovdal riikkabeivviid geasseluomu, danin go sámediggeválggaid lea dárkkuhus čađahit čakčamánus.

– Láhkarievdadus gáibidivččii hui eahpedábálaš doaimmaid stáhta beales maiddái. Mađi eanet áigi gollá, dađi unnit lea jáhkehahtti, ahte dat sáhtášii dáhpáhuvvat. Teoriijas dat gal lea vejolaš, lasiha Varis.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä