Sápmi

Sámedikki ságadoalli šluppot geasuha moaddege evttohasa, stivrra sajiin sáhttá juo dál einnostit garra gilvvu

Sámediggeválga 2019
Govva: Matti Kurkela / Yle

Sámediggeválgga evttohasain viđas dadjet njuolga, ahte sii leat gergosat álgit ságadoallin, jus fal besset Sámediggái.

Sámediggeválggat leat olles fárttain jođus čakčamánu áigge boastajienastemiin. Sámedikki čuovvovaš njealji jagi badjái 2020–2023 lea čavčča válggain iskamin beassat oktiibuot 36 evttohasa.

Dálá Sámedikki ságadoalli Tiina Sanila-Aikio ii leat evttohassan dáin válggain. Nu leage čielggas, ahte Sámediggi fidne ođđa ságadoalli boahtte jagi.

Dasa lassin, ahte Sámediggái álgá ođđa ságadoalli de rievdá maid stivra sakka. Dálá stivrras dušše guovttis leat evttohassan válggain, viđas heitet Sámedikkis. Čielggadeamis jearaimetge evttohasaid beroštumi álgit ságadoallin ja stivrii, jus besset Sámediggái. Jearaimet maid, ahte main lávdegottiin sii livčče beroštuvvan.

Beroštupmi ságadoallin gávdno juo dál

Go válgabargu lea easkka gaskan, eai máŋgasat háliidan vel kommenteret dan, livččego beroštupmi ságadoalli stullui ja stivrra jođiheapmái. Soapmásat dadje, ahte sii vurdet ráfis jienastanbohtosiid ovdalgo álget jurddašit ságadoalli- dahje stivrrabáikkiid. Muhtumat almmuhedje goittotge juo dál beroštumis vejolaš ságadoallivuhtii.

Viđas dadjet njuolga, ahte jus fal válljejuvvojit Sámediggái, sii leat gergosat gilvališgoahtit ságadoalli veahčiris. Sii leat Anne Nuorgam, Teija Linnanmäki, Pigga Keskitalo, Marko Tervaniemi ja Anu Avaskari.

Dainna eavttuin, ahte fidne doarvái doarjaga lea ságadoallivuođas beroštuvvan Tuomas Aslak Juuso. Maiddái Anni Koivisto dadjá, ahte jus son oažžu nana doarjaga de áigu duođai árvvoštallat vejolašvuođa. Seammá jurdagiiguin lea Hanna Guttorm, guhte áigu smiehttat ášši, jus evttohuvvo doibmii. Kari Kyrö dadjá, ahte jus son šaddá válljejuvvot Sámediggái, de lea gárvvis álgit buot daid doaimmaide, maidda su jienastanboađus doalvu.

Sammol Lukkari fas dadjá, ahte son livčče gearggus álgit várreságadoallin.

Oassi vástideaddjiin lea dan oaivilis, ahte sii smihttet ášši válgabohtosa maŋŋá dárkilut. Tauno Ljetoff dadjá, ahte son jurddaša ášši easkka dalle, go diehtá makkár mandáhtain beassá Sámediggái, jus de beassá. Maiddái Aslak Pekkala áigu smiehttat ášši maŋŋeleappos. Jouni Äärelä, Niko Valkeapää ja Karen-Anni Hetta lohket, ahte sii eai vel dieđe vástádusa.

Magreta Sara, Irja Seurujärvi-Kari ja Pirita Näkkäläjärvi dadjet, ahte dál lea menddo árrat jurddašit dan ášši. Näkkäläjärvi lasiha vel, ahte ferte vuos geahččat mo válggat mannet.

Evttohasain oassi lea juo sihkkarat das, ahte eai leat áigumin ságadoallin, vaikko beasašedjege lahttun Sámediggái. Sii leat Veikko Feodoroff, Neeta Jääskö, Ulla-Maarit Magga, Ida-Maria Helander, Asko Länsman, Niina Siltala, Kirsti Kustula, Kaisa-Mari Jama, Raimo Äärelä, Per-Oula Juuso, Janne Hirvasvuopio ja Veikko Porsanger.

Saamenliput salossa
Govva: Ville Fofonoff / Yle

Ođđa stivrii gal leat gergosat

Sámedikki ođđa válgabaji stivra boahtá rievdat sakka. Stivrra báikkiin gažadettiin bohte maiddái eambbo čielga vástádusat.

Stivrra báikkiin leat beroštuvvan juo dán muttus Leo Aikio, Anne Nuorgam, Magreta Sara, Veikko Feodoroff, Ulla-Maarit Magga, Pigga Keskitalo, Asko Länsman, Niina Siltala, Jouni Äärelä, Sammol Lukkari, Karen-Anni Hetta, Kaisa-Mari Jama, Teija Linnanmäki, Kirsti Kustula, Hanna Guttorm, Marko Tervaniemi, Raimo Äärelä, Anu Avaskari, Veikko Porsanger ja Aslak Pekkala.

Magreta Sara, Irja Seurujärvi-Kari ja Pirita Näkkäläjärvi lohket, ahte dál lea menddo árrat jurddašit dan ášši.

Tuomas Aslak Juuso dadjá iežas leat gearggus váldit ovddasvástádusa, jus fidne doarvái doarjaga. Anni Koivisto muitala, ahte jus son oažžu nana doarjaga de áigu duođai árvvoštallat vejolašvuođa. Kari Kyrö fas lea dan oaivilis, ahte jus beassá Sámediggái, lea son gárvvis álgit buot daid doaimmaide, maidda su jienastanboađus doalvu.

Tauno Ljetoff lohká, ahte son jurddaša ášši easkka dalle, go diehtá makkár mandáhtain beassá sisa, jus beassá. Janne Hirvasvuopio atná stivrrasaji vejolažžan. Niko Valkeapääges lohká, ahte ii leat nu issoras olu smiehtan ášši.

Per-Oula Juuso ja Neeta Jääskö eaba leat beroštuvvan stivrabáikkis.

Eanemusat geasuha ealáhus- ja vuoigatvuohtalávdegoddi

Čielggadeamis jearaimet evttohasain maid dan geasuhitgo lávdegottit sin ja mat earenoamážit. Čielgasit eanemusat evttohasaid geasuha ealáhus- ja vuoigatvuohtalávdegoddi. Máŋgasat vuođuštedje dan ovdamearkka dihtii danin, go leat ieža mielde boazodoalus. Maiddái sosiála- ja dearvvašvuohtalávdegoddi orru geasuheaddji máŋgasiid mielas.

Ealáhus- ja vuoigatvuohtalávdegottis leat beroštuvvan aŋkke Leo Aikio, Magreta Sara, Veikko Feodoroff, Janne Hirvasvuopio, Asko Länsman, Niko Valkeapää, Kirsti Kustula, Teija Linnanmäki, Marko Tervaniemi, Anni Koivisto, Anu Avaskari, Veikko Porsanger ja Tuomas Aslak Juuso.

Sosiála- ja dearvvašvuohtalávdegottis leat beroštuvvan aŋkke Ulla-Maarit Magga, Karen-Anni Hetta, Anni Koivisto, Anu Avaskari, Janne Hirvasvuopio ja Aslak Pekkala.

Skuvlen- ja oahppomateriálalávdegottis leat beroštuvvan Magreta Sara, Ulla-Maarit Magga, Pigga Keskitalo, Teija Linnanmäki, Niina Siltala, Niko Valkeapää, Kaisa-Mari Jama, Hanna Guttorm, Marko Tervaniemi, Tauno Ljetoff ja Janne Hirvasvuopio.

Neeta Jääskö, Magreta Sara ja Niko Valkeapää leat beroštuvvan giellaráđis. Kulturlávdegoddái beroštumis muitalit Magreta Sara, Ida-Maria Helander, Niko Valkeapää, Karen-Anni Hetta, Hanna Guttorm, Marko Tervaniemi ja Tuomas Aslak Juuso.

Irja Seurujärvi-Kari ja Pirita Näkkäläjärvi oaidniba, ahte lea menddo árrat jurddašit lávdegoddeáššiid. Kari Kyrö fas ii vástidan njuolga gažaldahkii lávdegottiid birra, baicce deattuhii válgabohtosa mearkkašumi.

Raimo Äärelä ii lean beroštuvvan lávdegottiin. Anne Nuorgam fas ii vel diehtán, leago gearggus dahje beroštuvvan lávdegoddebargui. Jouni Äärelä gal lea beroštuvvan, muhto ii leat vuos sihkkar man lávdegottis.

Sámedikki čoahkkin
Govva: Vesa Toppari / Yle

Čielggadeapmái vástidedje 31:s

Čielggadeapmái vástidedje 36 evttohasas 31. Sii leat Leo Aikio, Anne Nuorgam, Magreta Sara, Veikko Feodoroff, Neeta Jääskö, Ulla-Maarit Magga, Ida-Maria Helander, Pigga Keskitalo, Asko Länsman, Niina Siltala, Irja Seurujärvi-Kari, Jouni Äärelä, Sammol Lukkari, Niko Valkeapää, Karen-Anni Hetta, Kari Kyrö, Kaisa-Mari Jama, Kirsti Kustula, Hanna Guttorm, Pirita Näkkäläjärvi, Marko Tervaniemi, Tauno Ljetoff, Anni Koivisto, Raimo Äärelä, Per-Oula Juuso, Janne Hirvasvuopio, Teija Linnanmäki, Anu Avaskari, Veikko Porsanger, Tuomas Aslak Juuso ja Aslak Pekkala.

Čielggadeapmái eai leat vástidan dahje eat leat fáhten Tanja Sanila, Pentti Morottaja, Matti Aikio, Inka Kangasniemi, iige Juha Alakorva.

Sámediggái válljejuvvojit 21 áirasa ja 4 várreáirasa. Sámeguovllu njealji gielddas válljejuvvojit unnimustá golbma áirasa iešguđet gielddas. Dan lassin válljejuvvojit ovcci eanemusat jienaid ožžon evttohasa miehtá Suoma.

Válggat leat dál jođus čakčamánu 30. beaivve rádjái.

16.9.2019 dbm. 13.49 Ášši beaiváduvvon dan oasil, geat leat beroštuvvan ealáhus- ja vuoigatvuohtalávdegottis.

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä