Sápmi |

Sámegielaid dulkkaide ja jorgaleaddjiide plánejit vuođđudit ossodatgotti – Johanna Mikkola: ”Niehkodilis bálvalusa oažžu ovttain riŋgestemiin”

Sámegielat jorgalusaide lea dálá dilis ain eanet dárbu, muhto barggut eai juohkás dássedit ja eandalitge gielddat rahčet gávdnat jorgaleaddjiid ja dulkkaid.

Johanna Mikkola
Johanna Mikkola Sámegiela dáiddus bargu -prošeavttas muitala, ahte sámegielat dulka- ja jorgalansuorggis leat olu čeahpit, muhto barggut eai juohkás dássedit. Govva: Vesa Toppari / Yle

Jus dárbbaša jođánit jorgalan- dahje dulkonbálvalusa suomagielas sámegielaide, dan sáhttá leat váttis gávdnat. Dálá dilis sámeguovllu gielddat ja eará doaibmit šaddet váldit dulka- ja jorgaleaddji listu gihtii ja riŋgedallagoahtit, ahte geas livččii vejolašvuohta váldit barggu vuostá.

Dili áiggošedje dál rievdadišgoahtit ja Ohcejoga gielddas leatge álggahan prošeavtta, Sámegiela dáiddus bargu, man ulbmilin lea vuođđudit ossodatgotti dulkkaide ja jorgaleddjiide.

Gieldda ovddidan- ja ealáhushoavda Johanna Mikkola muitala, ahte sii háliidit prošeavttain vástidit dulkon- ja jorgalanbálvalusaid diŋgojeaddjiid dárbbuide ja fuolahit, ahte bálvalusaid oažžu ovtta sajis.

– Niehkodilli lea dakkár, ahte bálvalusa dárbbašeaddji oažžu dulkoma dahje jorgaleami dušše ovtta riŋgestemiin dahje šleađgaboasttain. Jurddan lea, ahte bargu juhkkojuvvošii ossodatgotti dahje eará organisašuvnna siste, čilge Mikkola.

Sámegielat jorgalan- ja dulkonbarggut leat sámi giellalága vuođul olu, ja dat barggahit eandalitge gielddaid. Maiddái turismmaovddidančállosiid ja neahttasiidduid jorgaleamit leat lassánan.

Mikkola mielde sámegielat dulka- ja jorgalansuorggis leat olu čeahpit, muhto barggut juohkašuvvet eahpedássedit.

– Leat dihto dulkkat ja jorgaleaddjit, geat leat bivnnuhat, ja dasto sii geat livčče gergosat bargat eambboge. Muhto go sii doibmet ja barget priváhta olmmožin, de sin gávdnan lea váttis. Jus dulkkain ja jorgaleddjiin livčče searvvuš, de dat livččii barggu diŋgojeaddjáige álkit, dadjá Mikkola.

”Mađi oktageardánit, dađi buoret”

Gielddain leat olu dieđáhusat, maid galgá jorgalit sámegielaide, ja dain lea dávjá hoahppu. Anára beaiveruovttu hoavda Minna Järvelä háliida, ahte dieđáhusat almmustahttojuvvot oktanaga nu sáme- go suomagilliige, muhto jorgalanbálvalusaid ii leatge álot nu fal fidnet jođánis áigetávvaliin.

– Mis leat gieldda bealis nammalisttut jorgalan- ja dulkonbálvalusaide. Go mannagohten čađa daid davvisámegielat olbmuid, de in fáhten ovttage. Dalle šadden veháš jearadit, ahte gii gieldda áššiid dábálaččat jorgala, ahte in dárbbašivčče vuordit nu guhká. Dieđáhusain leat goit dihto áigeráját, muitala Järvelä.

Järvela oaivvilda, ahte mađi oktageardánit bálvalusa oažžun lea, dađi buoret.

– Dat livččii maid álkit, jus dieđášii, ahte geat leat hárjánan jorgalit árrabajásgeassima teavsttaid, dadjá Järvelä.

Minna Järvelä
Anára beaiveruovttu hoavda Minna Järvelä háliida, ahte dieđáhusat almmustahttojuvvot oktanaga sáme- ja suomagillii. Govva: Vesa Toppari / Yle

Ossodatgotti pláneneahket odne gáiddusin

Ohcejoga gielda lea čatnasan doarjut ossodatgotti vuođđudeami. Eallinfápmolávdegoddi lea mearridan, ahte gielda juolluda guovtti vuosttaš jahkái unna ruhtasupmi doaimma várás.

– Áibbas guoros gieđaiguin ii dárbbaš álgit. Gielda ii gal álgge geange bealis dán ossodatgotti vuođđudit, muhto mii sáhttit doarjut dán barggu ja veahkehit, dadjá Johanna Mikkola Sámegiela dáiddus bargu -prošeavttas.

Sámegiela dáiddus bargu -prošeakta lágida ovttas Deanuleagis sámástit -prošeavttain odne duorastaga ossodatgotti pláneneahkeda gáiddusin sámegielaid jorgaleaddjiide, dulkkaide ja olbmuide, geat leat beroštuvvan bargagoahtit jorgaleaddjin dahje dulkan.

Prošeakta lea lágiidan árat dán čavčča dilálašvuođa, mas dulkkat ja jorgaleaddjit leat beassan vihkkedallat ossodatgotti vuođđudeami.

Beaivvi ságaid ja Yle Ođđasiid Sámis sáhtát maid guldalit Yle Areenas.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä