Sápmi |

Sámeguovllu gielddaid oktasaš sámi giellastrategiijabargu lea beassán johtui

Giellastrategiija barggu olis lea ulbmil čađahit neahttagažadeami buot njealji sáme gielddas čavčča mielde.

Saamen lippu
Sámeguovllu gielddaid giellastrategiija lea vuosttas sámegielaid guoskevaš giellastrategiija Suomas. Govva: Emmi Korhonen / Lehtikuva

Sámeguovllu gielddat Eanodat, Anár, Soađegilli ja Ohcejohka leat bargagoahtán oktasaš sámi giellastrategiijain. Ulbmilin lea buoridit sámegielaid sajádaga gielddain.

Giellastrategiijabargi Tuuli Miettunen muitala, ahte sámeguovllu gielddain lea sámi giellalága mielde geatnegasvuohta fállat gielddalaččaide bálvalusaid sámegillii, muhto dán rádjái juohke gielda lea ordnen bálvalusaid iešguđetlágan vugiin. Gielddain leat goit olu seammasullasaš hástalusat sámegielat bálvalusaid ordnemis.

Oktasaš giellastrategiija bokte gielddain lea vejolašvuohta čoavdit čuolmmaid ovttas ja plánet sámegielat bálvalusaid ordnema guhkit áigái, dadjá Miettunen.

– Jurddan lea, ahte dat strategiija lea dakkár doaibmaplána gielddaide. Gielddat sáhttet de iehčanassii ovddidit daid ulbmiliid ja dihtet, ahte mo dat besset dáidda ulbmiliidda juohke doaibmasuorggis, dadjá Miettunen.

Giellastrategiijabargi Tuuli Miettunen muittuha, ahte sámeguovllu gielddain lea sámi giellalága mielde geatnegasvuohta fállat gielddalaččaide bálvalusaid sámegillii. Govva: Anni Ahlakorpi

Vuosttas sámegielaid guoskevaš giellastrategiija Suomas

Sámeguovllu gielddaid giellastrategiija lea vuosttas sámegielaid guoskevaš giellastrategiija Suomas ja dat guoská gielddaid buot doaibmasurggiid. Giellastrategiijabargu bistá dán vuoro čakčamánu álggus jagi 2019 lohppii.

Giellastrategiijabargi Tuuli Miettunen muitala, ahte sáme gielddain leamašan jo oktasaš ságastallan giellastrategiija olis.

– Guovddážis leat dieđus sosiála- ja dearvvašvuođa ja čuvgehusdoaimma bálvalusat, dasgo olbmot geavahit olu juste daid bálvalusaid. Muhto dat guoská maiddái eará doaibmasurggiid, omd. gielddaid diehtojuohkima. Dathan lea aivve guovddážis das, ahte dihtetgo olbmot dáin sámegielat bálvalusain, dadjá Miettunen.

Neahttagažadeapmi čavčča mielde

Oktan bargoreaidun giellastrategiijabarggus lea Sámebaromehter 2016. Vuoigatvuođaministeriija diŋgon ja Oulu universiteahta Giellagas-instituhtta dahkan čielggadeamis bođii čielgasit ovdan, ahte sámegielat olbmot geavahit unnán sámegielat bálvalusaid dahje oba gáibiditge daid.

Čavčča mielde sámeguovllu gielddaid ássiid oainnuid galget čielggadit ain eanet. Giellastrategiija barggu olis lea ulbmil čađahit neahttajearahallama buot njealji sáme gielddas. Miettunen mielas lea dehálaš oažžut maiddái gieldalaččaid dárbbuid ja jurdagiid oidnosii.

– Das jearahan veháš olbmuid vásáhusaid, ahte leago leamašan álki oažžut sámegielat bálvalusaid, makkár bálvalusain leat buorit vásáhusat ja mo bálvalusaid sáhtášii ovddidit.

– Áiggun gulahallat maiddái sámegielat bargiiguin. Mun jáhkán, ahte dat geat beaivválaččat barget sámegielat bálvalusaiguin, de sis leat maiddái jurdagat, ahte mo daid sámegielat bálvalusaid sáhttá ovddidit, smiehtada Miettunen.

Gielddastivra álgga šattai olles sámeguovllu áššin

Jurdda sámegielaid giellastrategiijas lea vuolgán johtui Anára gielddastivrii dahkkon álgagis jagis 2018. Golbma Ruoná bellodaga gielddastivraáirasa dat guđđe álgaga sierra giellastrategiijas Anára gielddas.

Ášši ii bisánan goit Anára gildii, muhto fárrui vulge buot sámeguovllu gielddat.

Anára gielddastivrra áirras Miina Seurujärvi lea okta dan golbmasis, geat dahke álgaga giellastrategiijas ja illuda go bargu lea vuolgán johtui.

– Dat lea hirbmat buorre, ahte dat doaibma lea viiddiduvvon maiddái eará sámi gielddaide. Sávan, ahte dat livččii gielddaide dakkár bargoneavvu, ahte dan vehkiin sáhtašii buorebut koordineret sámegielat bargiid ja bargguid, dadjá Seurujärvi.

Miina Seurujärvi
Anára gielddastivrra áirras Miina Seurujärvi illuda go giellastrategiija lea šaddan olles sámeguovllu áššin. Govva: Sámediggi/ Saamelaiskäräjät

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä