Sápmi

Sámemusea Siida oassálastá nuortalaččaid ávvujahkái – "Earenoamáš hárvenaš huksenárbevierru"

Sámemusea Siidda ođđa fitnus čielggadit ovttas álbmogiin nuortalaččaid dáluid dili ja rávvejit maid daid divvumis.

nuortalaš dállu
Dákkár dáluin lea sáhka. Gova dállu lea buorre ortnegis. Govva: Päivi Magga

Sámemusea Siida lea álggáhan ođđa fitnu, mii laktasa nuortalaččaid huksenárbevirrui. Fitnu ollašuhttimiin Sámemusea oassálastá nuortalaččaid asáiduhttima 70 ávvujahkái.

Põrtt, äiʹtt da pu´vrr” (ds. Stohpu, áiti ja buvri) -fitnu jurddan leamašan maiddái dat, ahte olbmot sáhttet jearrat árvvoštallama iežaset dáluid ortnegis restaurerenmeašttiris.

Siida, Päivi Magga, siidda olgomusea, siidan ulkomuseo
Päivi Magga Siidda olgomuseas. Govva: Yle

– Dát lea oassi min sápmelaččaid oktasaš ásaiduhttinhistorjjá, lohká Sámemusea Siidda dutki Päivi Magga.

Son muittuhage, ahte ášši gánneha váldit duođas, go dát historjjálaš dálut leat nu unnán.

Earenoamáš hárvenaš huksenárbevierru

Fitnu rávvenbeivviid oktavuođas restaurerenmeašttir Marko Korkeasalo lea beassán oaidnit jo moadde dálu, ja su mielas dat leat goittotge buorre ortnegis. Oktage dállu, namalassii nuortalaččaid nu gohčoduvvon tiipadállu (suom. tyyppitalo), ii leat nu heajos ortnegis, ahte dan ii sáhtáše divvut.

Marko Korkeasalo.
Restaurerenmeašttir Marko Korkeasalo. Govva lea jagis 2015. Govva: Riikka Rautiainen/ Yle

Nuortalašdáluid unna mearri dahkká áššis erenomáš mearkkašahtti.

– Nuortalašdáluid leat álgoálggos huksen čuođi, nappo gažaldagas lea earenoamáš hárvenaš ja mávssolaš huksenárbevierru, lohká Korkeasalo.

Son atnáge dehálažžan dan, ahte dáluid galggašii seailluhit, ja fuolahit das, ahte dat seilot maid buorre ortnegis.

nuortalaš dálut
Dábalaš huksehus nuortalašdáluid šilljus. Govva: Päivi Magga

– Dat dálut leat huksejuvvon dalle soađi maŋŋá, eaige ođđa dálut šat boađe. Nuba dán huksenárbbis galggašii atnit fuola hui dárkilit, son deattuha.

Veahkkeruđat ohcanláhkái

Jus áigu fuolahit, ahte huksenárbevierru seailu ortnegis, galgá dáluid muhtimin maid divvut. Dasa lea Korkeasalo addán rávvagiid ja Päivi Magga Siiddas lohkáge, ahte olbmot leat leamaš beroštuvvan bálvalusas.

Koltádáluid bajásdoallámii, divvumii dahjege dikšumii lea vejolaš ohcat ruđa ovdamearkka dihtii Musealágádusas. Siiddas lohpidit veahkehit, jus mielas lea dákkár ruđa ohcan.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä