Sápmi

Sámeoahpaheaddjiide lea stuorra dárbu, muhto bargonoađđi ii kánske geasut doibmii

Milla Pulska Pasilassa.
Oahpaheaddji Milla Pulska lea bargan Helssegis sámeluohkás. Su mielas ovttasbargu oahpaheaddjiid gaskkas livčče dehálaš. Govva: Linda Tammela / Yle

Oahpaheaddji muitala, ahte ovttasbargui ja doarjagii livčče nana dárbu. Oahpahus- ja kulturministeriija ásahan bargojoavku lea čielggadeamen sámeoahpahusa dili.

Sámeoahpaheaddji barggut leat maŋimuš áiggiid leamašan olu ohcanláhkái. Oahpaheaddjiide lea Sámis ja eará guovlluin Suomas stuorra dárbu. Oahpaheaddjiid bargonoađđi lea goittotge garas, mii dagaha dan, ahte bargu ii vealttakeahttá geasutge gelbbolaš ohcciid.

– Mis lea sámeguovllu gielddain olu virggit leamaš rabas ja juohke virgái ii leamaš gelbbolaš ohccit dan dáfus, ahte leago sámegiela dáidu ja oahpaheaddji gelbbolašvuohta, čilge Guovlohálddahusdoaimmahat AVI oahpahusdoaimma bajit dárkkisteaddji Kari Torikka.

Torikka muitala, ahte oahpaheaddji barggu bargonoađi geažil oahpaheaddjit leat juobe molson barggu.

– Oahpaheaddjit galget ieža bargat lasi ja lassemateriála, dat dieđusge váibada. Dat oidnogođii moadde jagi dassái anárašgiela bokte, go oahpaheaddjit sirdásedje eará bargguide, Torikka dadjá.

Bargonoađđi sáhttá váikkuhit dasa, ahte bargu ii šat geasut

Sámeoahpaheaddji bargonoađđi sáhttá duođain leat olu garrasut go ovdamearkka dihte váldogiela luohkáoahpaheaddji doaimmas. Eandalitge karrieara álggus bargguid mearri oidno issorasat, muitala Helssegis sámeluohká oahpaheaddjin doaibman Milla Pulska.

– Das lea olu bargu, go ferte ieš ráhkadit materiála ja čielggadit, ahte miibat diehtu girjjiin lea boarásmuvvan ja makkár vugiiguin galggašii oahpahit, Pulska čilge.

Pulska joatká, ahte barggus ferte maid suomagielat oahppogirjjiid bokte jorgalit materiálaid sámegillii vel eará bargguid lassin. Ovdamearkka dihte Pulska oahpahusas leamašan 1.–2. luohkáid lassin ovdaskuvllalaččat. Nuba son lea ferten oahpahallat dan, mo oahpahit ovttastahtton luohká, mas leat máŋga ahkedási.

– Girjjit mis gal leat vuosttaš ja nuppi luohkálaččaide, muhto dasto vaikkoba viđát ja guđát luohkás ja badjedásis dat materiála ii šat leat nu olu. Gal dat gáibida, ahte ieš ráhkada dan materiála, muitala Pulska.

Son jáhkkáge, ahte jus oahpaheaddji oaččošii eambbo doarjaga ja ovttasbargu oahpaheaddjiid gaskkas livčče eanet, sáhtášii bargu leat veahá geahppasut.

– Mun lean ságastallan sámeoahpaheaddjiiguin dan birra, ahte oahpaheaddjioahpus ii leat gieđahallojuvvon olus dat, ahte mo dasto, go oahpaha ovttastahtton luohká ja máŋgga ahke- ja dáidodási. Lea váttis, jus leat máŋga joavkku oahppodiimmus, de mo ollašuhttit dan pedagogihka, Milla Pulska dadjá.

Bargojoavku čielggadeamen dili

Evttohusat dili buorideapmái lea goittotge vuordimis, go oahpahus- ja kulturministeriija ásahan bargojoavku lea olles leavttuin čielggadeamen sámegiela oahpahusa dili. Joavkku ulbmilin lea maiddái dahkat evttohusaid dárbbuid mielde.

– Sámegielat bálvalusaid galggašedje bastit lasihit. Bargojoavku smiehttá viidáset maiddái oahppomateriáladili, muitala bajit dárkkisteaddji Kari Torikka.

Kari Torokka
Guovlohálddahusdoaimmahat AVI bajit dárkkisteaddji Kari Torikka muitala, ahte ođđa bargojoavku fállá evttohusaidis sámeoahpahusa oasil dán jagi lohppii. Govva: Kirsti Länsman/Yle

Bargojoavkkus leat mielde earret eará Sámediggi, vuoigatvuođaministeriija, Oahpahusráđđehus ja gielddat, maiguin lea sámegiela oahpahus.

Bargojoavku galgá geargat evttohusainis dán jagi lohppii.

Tamperei ii leat vel gávdnon sámeoahpaheaddji

Milla Pulska ii šat joatkke barggus Helssegis, go fárre eará guvlui ja háliida vel stuđeret ja seammás maid bargat musihkain. Pulska sadjái Helssega suoma-sámeluohkkái lea goittotge gávdnon joatki.

Gieskat máddin leamašan earáge sámegielat oahpaheaddjiid barggut ohcanláhkái. Jyväskyläs muitalit, ahte sámegiela lagašoahpahusas bastet joatkit boahtte čavčča dábálaččat, go bargi gávdnui.

Tampere gávpot lea maiddái ohcan ođđa sámegiela oahpaheaddji, muhto ii leat ožžon vel oktage ohcamuša. Tamperes leamašan sámegiela oahpahus maid lagašoahpahussan.

Geahča lasi dán áššis maŋŋebárgga Yle Ođđasiin Yle TV 1:žis diibmu 16.45.

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä