Sápmi |

Sámi Arkiivva oahppanspeallodemo bokte hálidit álggahit stuorát spealloprošeavtta

Jearaldat lea grafihkalaš, čáhppesvilges dihtorspealus, muitala Sámi Arkiivva dikšu Suvi Pilvi King. Speallu lea davvisámegillii, muhto tekstejuvvon suomagillii.

Pedar Jalvi
Hámus Sámi Arkiivva dihtorspealus. Govva: Joni Suhonen / Zaibatsu Interactive Oy

Sámi Arkiiva lea álggahan ovttas jyväskyläläš Zaibatsu-speallofitnodagain sámekultuvrii ja historjái vuođđuduvvi spealloprošeavtta.

Dárkkuhussan lea gárvet vel dán čavčča áigge dihtorspealu Suoma vuosttas sápmelaš girječálli Lemehaš-Biehtár, Pedar Jalvi (1888–1916) ja su ovtta divtta birra.

Deatnogáddelaš Lemehaš-Biehtár jámii nuorran, 28-jahkásažžan geahpesdávdii ja su áidna iehčanas girjjálaš duodjin bázii dikta- ja muitalusčoakkáldat "Muohtačalmmit" (1915).

Grafihkalaš, davvisámegielat speallu

Jearaldat lea grafihkalaš, čáhppesvilges dihtorspealus, muitala Sámi Arkiivva dikšu Suvi Pilvi King. Buot sisdoallu ii goit leat vuos mearriduvvon.

– Dat lea čáhppesvilges animašuvdna, grafihkalaš speallu. Spealu ovdánettiin bohtet ovddal hástalusat, maid ferte čađahit, dan mun dieđán. Prošeakta lea aiddo álgán, nu ahte dieđusge munnjege lea miellagiddevaš oaidnit, makkár sisdoalus šaddá, King muitala.

Suvi Pilvi King
Sámi Arkiivva dikšu Suvi Pilvi King. Govva: Linnea Rasmus / Yle
Ieš speallu lea davvisámegillii, muhto tekstejuvvon suomagillii. Dan eai vel dieđe, jorgalitgo spealu boahtteáiggis maiddái anáraš- dahje nuortalašgillii.

Speallu lea oaivvilduvvon erenoamážit badjedási oahppiide, muhto maiddái čuvgehusbargun earáide.

– Dieđusge dat lea erenoamážit ja vuosttamužžan sámemánáide ja -nuoraide, muhto go dat lea friija geavahusas ja das leat suomagielat teavsttat, de dieđusge dan sáhttá gii beare speallat, čilge King.

Nuvttá dihtorspeallu

Speallu boahtá leat nuvttá buohkaide.

Sámediggi oažžu juohkit dan oahppomateriálan skuvllaid sámeoahpahussii, muhto mo earáláhkai spealu juhket, dan eai leat vuos mearridan.

– Mo dan sáhttá juohkit ja gean bokte, dan ferte vel mearridit. Dieđusge dat lea min oamastusas, muhto mii addit Sámediggái friija gieđaid maiddái juohkit dan, lohká Sámi Arkiivva dikšu Suvi Pilvi King.

Speallu dahkko vuosttažettiin dihtorspeallun, muhto dan sáhttá speallat maiddái tableahtain.

– Speallu doaibmá iPadiin, muhto ii vissa Androidiin, nu mun lean ádden, King joatká.

Boahtteáiggis stuorát spealloprošeakta?

Vaikko Sámi Arkiiva gohčoda spealu demon, de jearaldat lea das fuolakeahttá albma, olles spealus, vejolaččat joba stuorát spealloprošeavttas.

– Dat lea demo dan dáfus, ahte mii hálidit ráhkadit das olu stuorát spealloprošeavtta. Demo lea dan várás, ahte mii ohcat lasseruđa ja stuorát prošeavtta dan vuođul, Suvi Pilvi King muitala.

Spealus geavahit Sámi Arkiivva materiálaid, dáinna lágiin hálidit čájehit daid mánáide ja nuoraide.

– Dat lea min arkiivapedagogalaš bargu maiddái, Suvi Pilvi King loahpaha.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä