Sápmi |

Sámi boazodoalu dásseárvvus dahkko čielggadeapmi – Ulbmilin čohkket ávžžuhusaid dásseárvvu ovddideapmái

Lappi universitehtas guorahallagohtet ovttas eará davviriikkalaš universitehtaiguin ja Guoládaga dieđaguovddážiin servvodatráhkadusaid váikkuhusa sohkabeliid dásseárvui sámi boazodoalus.

Kamrul Hossain
Lappi universitehta biras- ja vehádatvuoigatvuođaid ossodaga jođiheaddji Kamrul Hossain jođiha sámi boazodoalu dásseárvvu guorahallanprošeavtta. Govva: Lappi universitehtta Arktalaš guovddáš

Mo servvodatráhkadusat váikkuhit sohkabeliid dásseárvui sámi boazodoalus? Dán gažaldaga áigot dál guorahallat.

Davviriikkalaš universitehtat leat ožžon Davviriikkaid ministerráđi dásseárvoruhtarájus (NIKK) 60 000 euro guorahallat ráhkadusaid váikkuhusa sohkabeliid dásseárvui sámi boazodoalus. Dutkanprošeavtta jođiha Lappi universitehta biras- ja vehádatvuoigatvuođaid ossodat. Prošeavttas leat mielde maid Luleå Teknihkalaš universitehtta, Ubmi, Budedju, Kalaallit Nunaata ja Nord universitehtat sihke Guoládaga dieđaguovddáš RAS.

Prošeavttain hálidit čielggadit, makkár servvodatráhkadusat dagahit eahpedásseárvvu earenomážit Suomas, Ruoŧas ja Norggas ja makkár váikkuhusat dain sáhttet leat boazodollui, muitala Lappi universitehta biras- ja vehádatvuoigatvuođaid ossodaga hoavda Kamrul Hossain.

– Min váldoulbmil lea ordnet golbma bargobáji, mas mii ságastallat ja oahppat áššiin, mat laktásit ráhkaduslaš eahpedásseárvui sohkabeliid gaskkas. Mii guorahallat mo riikkadási ja guovlluid geavadagat ja mearrádusat váikkuhit sohkabeliid dásseárvui Suomas, Norggas ja Ruoŧas ja mo dat váikkuha Sámi servvodahkii davvin, muitala Hossain.

Ráhkaduslaš eahpedásseárvvu váikkuhusat lea dehálaš fáddá

Lappi universitehta biras- ja vehádatvuoigatvuođaid ossodaga geatnegasvuhtii gullá dutkat olmmošvuoigatvuođaid. Ossodat lea gávnnahan, ahte ráhkaduslaš eahpedásseárvu ja dan váikkuhusat sámi servvodahkii ja boazodollui lea dehálaš fáddá, muitala ossodaga hoavda Kamrul Hossain.

– Min ulbmilin lea lasihit áddejumi ráhkaduslaš eahpedásseárvvu váikkuhusain sápmelaččaide.

Prošeavttas áigot dutkat girjjálaš materiála dán fáttas ja guorahallat makkár njuolggadusat ja mearrádusat stivrejit boazodoalu sihke riikkaid siste ja EU dásis. Áigumuššan lea bovdet bargobájiide sihke sámi ja eará dutkiid, geain lea diehtu sáme- ja dásseárvoáššiin. Dasa lassin sii válljejit juohke riikkas áššáigullevaš olbmuid, geain lea diehtu beaivválaš eallimis.

Prošeavtta ulbmilin lea čohkket dan dieđu, mii dán fáttas jo lea. Sii hálidit oahppat namalassii sámiid iežaset vásáhusain.

– Dán láhkai mii álggahit ságastallamiid sihke badjin vulos guvlui ja vuollin bajás guvlui. Dát oaivvilda dan, ahte buot bargobájiid oasseváldit buktet dieđuideaset ovdan, Hossain čilge.

Ávžžuhusat dásseárvvu ovddideapmái

Lappi universitehta biras- ja vehádatvuoigatvuođaid ossodaga hoavda Kamrul Hossain deattuha, ahte sáhka ii leat dutkamušas baicce prošeavttas. Son gohčoda dan fierpmádagaid huksenprošeaktan. Dán prošeavttas sin eai vuordde vihkkehallat ja analyseret dieđu.

– Mii eat buvttat ođđa dutkanbohtosiid baicce guorahallat ráhkadusaid. Bargobájiid ságastallamiid vuođul ulbmilin lea maid čohkket ávžžuhusaid, mat sáhttet veahkehit sohkabeliid dásseárvvu sihkkarastima earenomážit sámi boazodoalus.

Ávžžuhusat almmustahttojuvvojit buohkaid olamuddui neahtas prošeaktaraportta oktavuođas.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä