Sápmi |

Sámi skuvllain leat dárkkes rávvagat váralaš diliid várás – Kuopio morašlaš dáhpáhus lea gieđahallon maiddái davimus vuođđoskuvllain

Buot veahkaválddálašvuođa daguid várás ii goit sáhte hárjehallat.

Riitta Peltovuoma, Eanodat, oahpahus
Eanodaga skuvlladoaimma jođiha hálddahuslaš rektor Riitta Peltovuoma. Eanodaga skuvllain leat dárkilis rávvagat bargiide das, mo vuorddekeahtes diliin galgá doaibmat. Govva: Anni-Saara Paltto / Yle

Sámeguovllu skuvllain leat dábálaččat dárkkes rávvagat váralaš diliid várás. Buot vejolašvuođaide fal lea masá veadjemeahttun ráhkkanit.

Golggotmánu 1. beaivve dáhpáhuvai ámmátoahpahagas Gaska-Suoma Kuopios falleheapmi, mas okta olmmoš jámii ja logis hávváduvve, sin joavkkus dahkki ieš. Dáhpáhusaid maŋŋá vuođđoskuvllainge miehtá Suomas leat geavvan čađa Kuopio veahkaválddálaš dáhpáhusa.

Rávvagiid beaivádeapmi ja daid čađa geavvan sihke ráhkadusaid doaibmama dárkun leat dat áššit, maid ferte muitit, oaivvildeaba skuvladoaimma hoavddat Anáris ja Eanodagas.

– Go váldá vuhtii dan vejolašvuođa, ahte áitta boahtáge siskkobealde, de buothan ii sáhte dalle hárjehallat, dadjá Eanodaga gieldda hálddahuslaš rektor Riitta Peltovuoma.

– Muhto mis leat dárkilis rávvagat bargiide das, mo dákkár vuorddekeahtes diliin galgá doaibmat ja daid rávvagiid mii beaivádat álo lohkanbaji álggus. Mii hárjehallat olggos sirdašuvvama, muhto dieđus muđui ii sáhte hárjehallat, Peltovuoma joatká.

Maiddái ráhkadusaid doaibmama ferte sihkkarastit.

– Mis leat buot sisuvssain lohkat ja uksačalmmit, diekkár ráhkaduslaš bealit leat váldojuvvon vuhtii. Poles leamaš hui duđavaš, go lea dárkkistan sihkkarvuođaáššiid min skuvllain, vuorddekeahtes várat leat dienge láhkai váldojuvvon vuhtii, dadjá Eanodaga hálddahuslaš rektor Riitta Peltovuoma.

Ljuddämpande tyggolv i rum
Luohkkálanjaide ii dán áigái leat eambbo vázzit sisa. Govva: Yle/ Fredrika Sundén

Maiddái Anár gielddas leat guorahallan, mo skuvllaide sisabeassan ordnejuvvo.

– Dilli lea dábálaččat nu, ahte go min skuvlagiddodagain eai leat uksavávttat, de luohkáid uvssaid galggašii doallat lohkas. Avvil logahagas váldouvssat gal leat lohkas, nu ahte gii beare ja goas beare dohko ii beasa, muitala čuvgehusdoaimma hoavda Ilkka Korhonen.

Hástalusaid buktá dat, go skuvllat doibmet gaskaboddosaš dáluin ja lanjain

Skuvllain galget leat dorvvolašvuođaplánat ja daid áiggedásis doallan lea deaŧalaš.

Plánain meroštallojuvvo dávjá, mo sierralágan áitagiid várás galgá hárjehallat ja mo doaibmat leš dal gažaldat veahkaválddis, dollabuollimis dahje eará sullasaččas.

– Mii viggat dasa, ahte plánat leat jámma áiggedásis ja dat jahkásaččat dárkkistuvvojit, dadjá Ilkka Korhonen Anár gielddas.

Inarin sivistystoimenjohtaja Ilkka Korhonen istuu pöydän ääressä
Anár gieldda čuvgehusdoaimma hoavda Ilkka Korhonen. Govva: (c)Vesa Toppari

Hástalusaid Anáris buktá goittotge dat, go anus leat earret eará sisáibmováttisvuođaid geažil máŋggat gaskaboddosaš skuvlaráhkadusat.

– Álo, go ođđa lanjat váldojuvvojit geavahussii, de ferte plánaidge geavvat čađa, ahte mo dat doibmet eahpedábálaš dilis. Go leat ollu sadjásaš dahje gaskaboddosaš lanjat geavahusas, de dange ferte sihkkarvuođavárremiin váldit vuhtii.

– Avvilis dasa leamaš juo áigi ráhkkanit. Girkosiiddas okta hástalus lea diehtojuohkin, go skuvlavisttit leat bieđgguid, Ilkka Korhonen čilge.

Maŋimuš jagiid morašlaš dáhpáhusat leat goit ožžon maid Anár gieldda ain buorebut ráhkkanit dákkár diliide.

– Min guovllushan leamaš dánsullasaš váidalahtti dáhpáhusat maŋimuš áiggiid. Dat mearkkaša, ahte dieđusge leat šaddan vitmadabbot gárvvisvuođaplánemiin, muitala čuvgehusdoaimma hoavda Ilkka Korhonen.

Sámi skuvllain leamaš vejolašvuohta hállat veahkaválddálaš dáhpáhusa birra

Morašlevgema lassin Eanodaga skuvllain dolle Kuopio dáhpáhusa dihte mannan vahkus earret eará jaskes bottuid ja skuvlabeaivvi rahpanságaid, gos fáddá lei ovdan.

Anáris leat skuvllain váldán vuhtii dan, ahte oahppit sáhttet háliidit ságastallat áššis.

– Morašlevgema oktavuođas lea mánáide muitaluvvon levgema birra amaset balu dovddut vuoitit, muitala Anár gieldda čuvgehusdoaimma hoavda Ilkka Korhonen.

Lappi poles atná deaŧalažžan, ahte poles, skuvla ja ja gádjunveahka gulahallet jeavddalaččat.

– Vuorddekeahtes veahkaválddálašvuođa daguid várás ii sáhte riekta hárjehallat. Lea deaŧalaš, ahte skuvlaveahka, poles ja gádjundoaibma barget ovttas geavatlaš dásis ja sihkkarastet, ahte sihkkarvuohta lea ortnegis ja olbmuin lea diehtu sierra várain, Lappi bolesis muitalit Yle Sápmái.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä