Koe uusi yle.fi
Sápmi |

Sámiduojár duddjo áltártávvala Gilbbesjávrri máŋggadoaimmadállui - "Gal mis maid lea ipmárdus, ahte mii lea estehtalaš"

Gilbbesjávrri máŋggadoaimmadálu áltártávval almmustahttojuvvo ja sivdniduvvo juovlamánu 4. beaivve Suopma 100 -ávvodoaluid oktavuođas.

maarit magga duddjo áltártávvala 23.11.2017
Duojár Maarit Magga dáiddabarggus leat geavahuvvon máŋggalágan materiálat. Govva: Minna Näkkäläjärvi / Yle

Duojár Maarit Magga čohkohallá iežas duodjevisttis Báljohnjálmmis ja saggá sisti ja láđđebihtáid oktii. Ii leat mihkkege unna dujiid, muhto oassi olu stuorát duojis. Magga lea duddjomin Gilbbesjávrri ođđa máŋggadoaimmadállui áltártávvala.

– Álgojurdda lei dakkár luonddu lagašvuohta ja dieđusge sámevuohta ja liturgála dáidda. Dat leat vuođđun das. Dáidda galgá maiddái heivet dan birrasii, dan ođđa vistái. Mus lei juogalágan álgojurdda gal, ahte makkár dat sáhtašii leat. Muhto dasto go fitnen báikki alde, de jurdda álggii jorrat, ahte mo dan galggašii hábmet, muitala Magga.

Maarit Magga lea juo guhká geahččalan ávkkástallat iežas barggus rissiid ja sieđggaid.

– Dat leat veháš dakkár bázahusmateriálat. Mu geasuhii hui olu dat jurdda, ahte mun sáhtašin daid ávkkástallat, mat bohtet dáppe min luonddus. Sieđggaid lean metállaárppuin botnjan oktii. Ja de gaskii boahtá dakkár elemeanta mii govve sámevuođa. Ja dieđus go lea sáhka girkodáidagis, de fertejit boahtit osku bealde maid elemeanttat. Ruossa leage váldoelemeanta, dat váldá stuorimus saji, muitala Magga.

maarit magga duddjo áltártávvala 23.11.2017
Govva: Minna Näkkäläjärvi / Yle

Go Magga oinnii Gilbbesjávrri ođđa máŋggadoaimmadálu ja dan huksenmálle, de easka čielggai, ahte mo son galgá bargat.

– Gilbbesjávrri máŋggadoaimmadálus leat hui olu njealječiegagat. Sámi kultuvrras mis leat eambbo jorbahámit. Mun goit háliidin gudnejahttit dan ođđa vistti ja dan arkitektuvra ja válden doppe daid elemeanttaid ja njealječiegagiid ja dán dáiddabarggus lean dieid beliid buktán ovdan, muitala Magga.

Okto iežas jurdagiid siste

Maarit Magga muitala, ahte go bargá dákkár stuorra dáiddabarggu, de ferte jurddašit hui olu. Dat lea kreatiiva proseassa.

– Daid manjemuš vahkkuid áigge mun leange leamašan dego aivve eará máilmmis. Mun lean dohkkehan dan, ahte mun rievddan olmmožin dalle, háliidan leat okto ja iežan jurdagiid siste. Dat gáibidan dan, ahte beassá iežas jurdagiiguin bargat, muitala Magga.

Stuorra dáiddabarggus leamašan iežas hástalusat. Duojár lea šaddan jurddašit mo čatnat oktii sisti ja rissi.

– Lean geahččaladdan váikko maid, muhto gal mun de lean gávnnahan mot dagan. Dákkár stuorit bargguin galgá plánet bures, muhto dat plána soaitá maid rievdat. Ávnnas dat mearrida, mun lean dušše dat dahkki. In mun sáhte mearridit. Ledjen dahkan dasa vilges sisti, muhto ii dat orron heiveme. Gal dat materiála muitala masa heive, dego duddjomis jo leage, dadjá Magga.

maarit magga áltártávval duddjo sisti 23.11.2017
Govva: Minna Näkkäläjärvi / Yle

– Dán dáiddabarggus leat máŋga oasi. Ovtta elemeanttas leat láđđi ja sisti. Ja nuppi govas fas leat gápmasat. Ja vel lea okta govva, mas Eanodaga sámiid gávtti vuođul boahtá dat hearva. Doppe eai leat gal hearvabáttit, muhto veháš sulastahttá makkár lea leamašan min historjá ja gákti ovdal, muitala Magga.

Váikko Maarit Magga leage okto bargan áltártávvaliin, de lea maid ožžon veahki.

– Oabbá leamašan buorre veahkkin. Suinna letne ságastallan ja son lea evttohallan, ahte heivešiigo nuo ja ná bargat. Maiddái Britta Marakatt-Labba lea rávven mu. Muhto galhan dat ferte luohttit iežas nala, dat lea mu bargu. Ii oaččo diktit earáid jurdagiid beare olu stivret, dadjá Magga.

maarit magga duddjo áltártávvala 23.11.2017
Govva: Minna Näkkäläjärvi / Yle

"Mis maid lea ipmárdus, ahte mii lea estehtalaš"

Maarit Magga lassin maiddái neakkillaš Iisko-Matti Näkkäläjärvi lea duddjome Gilbbesjávrre máŋggadoaimmadálu áltára várás. Näkkäläjärvi galgá duddjot áltárii muorraruossa. Magga illuda go báikkálaš duojáriidda lea luohttán dákkár dáiddalaš barggu.

– Das lea hui stuorra mearkkašupmi. Lean hui ilus, galhan mis maid lea juogalágan máhttu ja ipmárdus, ahte mii lea estehtalaš. Mu ipmárdusa mielde dat lea vuosttaš sámi duojára dahkan girkodáidda, muitala Magga.

Gilbbesjávrri máŋggadoaimmadálu áltártávval almmustahttojuvvo ja sivdniduvvo juovlamánu 4. beaivve Suopma 100 jagi-ávvudoaluid oktavuođas.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Bivnnuhamosat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä