Sápmi |

Sámiráđđi gáibida Neahkkela bálgosa juohkima – "Jos stáhta ii rievdat dili, ášši dolvojuvvo riikkaidgaskasaš gieđahallamii"

Sámiráđđi cealká, ahte sápmelaš boazodoallu Neahkkela bálgosa eatnamiin gillá, jos bálggus ii juhkkojuvvo. Sámiráđđi oaivvilda, ahte bálgosa davábeale olbmot leat sápmelaččat, geain lea vuoigatvuohta eatnamiidda, maidda máttabeale suopmelaš boazodoallit leat bahkkeme sisa. Sámiráđđi áigu veahkehit Neahkkela badjeolbmuid váidit ášši riikkaidgaskasaš olmmošvuoigatvuođaorgánaide, jos Suoma stáhta ii rievdat dili.

Sámiráđi olmmošriekteossodaga njunuš Mattias Åhrén.
Sámiráđi olmmošvuoigatvuohtaossodaga jođiheaddji Mattias Åhrén muitala Sámiráđi dieđáhusas, ahte Suopma loavkida roavvadit olmmošvuoigatvuođaid, jos dat ii juoge Neahkkela bálgosa. Govva: YLE Sápmi

Sámiráđđi gáibida Neahkkela bálgosa juohkima. Sámiráđđi oaidná, ahte sápmelaš boazodoallu Neahkkela bálgosa eatnamiin gillá, jos bálggus ii juhkkojuvvo.

Lappi guovlohálddahusdoaimmahat AVI mearridii njukčamánu loahpas, ahte dat ii juoge Neahkkela bálgosa guovtti oassái dego bálggus ieš ja earret eará Sámediggi leat gáibidan. Bálgosa livčče juohkán mátta- ja davábeale osiide.

– Jos mearrádus bissu fámus, das leat issoras váikkuhusat bálgosa golmma sámesiidda boazodollui. Mearrádus maid rihkku sápmelaččaid rievtti iežaset kultuvrii, Sámiráđđi cealká mediadieđáhusastis.

Sámiráđđi oaivvilda, ahte davábeale olbmot leat sápmelaččat, geain lea vuoigatvuohta eatnamiidda, maidda máttabeale suopmelaš boazodoallit leat bahkkeme sisa.

"Mii gártat sirdásit sámeboazodoalus suopmelaš mállii – dahje heaitit oalát"

Anne-Maria Magga Vuottesjávrri siiddas muitala Sámiráđi dieđáhusas, ahte Neahkkela bálggus lea okta daid maŋimuš bálgosiin Suomas, gos barget bohccuiguin árbevirolaš sámevuogi mielde.

Magga dadjá, ahte jus suopmelaš badjeolbmot ain bahkkejit bálgosa davábeale eatnamiidda, lea veadjemeahttun joatkit sápmelaš boazodoalu guovllus.

Anne-Maria Magga
Govva: Anneli Lappalainen / Yle Sápmi
– Suopmelaš boazodoallit leat eastán min geavaheamis iežamet árbevirolaš guohtuneatnamiid. Mii leat seastán eatnamiideamet guođohemiin bohccuid fuolalaččat nu guhká go leat bargan bohccuiguin, go suopmelaš badjeolbmot fas leat moatti jagis guorbadan min eatnamiid, go leat buktán bohccuideaset dohko. Jos dilli joatkašuvvá dánláganin, mii gártat sirdašuvvat árbevirolaš sámeboazodoalus suopmelaš mállii ja áidugoahtit ja biebmagoahtit bohccuid. Nubbi molsseaktu lea heaitit boazodoaluin oalát, dadjá Magga.

– Lappi guovlohálddahusdoaimmahaga čuoččuhus das, ahte bálgosa juohkin ii leat dárbbašlaš danin, go bálggus sáhttá mearridit guohtuneatnamiid geavaheamis, ii doala deaivása. Suopmelaš boazobargit eai gudnejahte ovttas sohppojuvvon guohtuneanarájiid. Bargan seamma bálgosis dáid suopmelaš boazodoalliiguin lea veadjemeahttun, Anne-Maria Magga joatká.

Sámiráđđi doarju badjeolbmuid váidimiiguin

Sámiráđi olmmošvuoigatvuohtaossodaga jođiheaddji Mattias Åhrén mielas dát lea erenoamáš fuolastuhtti dilli.

– Jos Suoma stáhta ii rievdat dili, dat loavkašuhttá roavvadit olmmošvuoigatvuođaid. Vuostenange, eiseválddit eai leat bastán sihkkarastit, ahte bálgosa oasálaččat čuvvot bálgosa mearrádusaid eaige leat reageren sápmelaš boazodoalliid vásihan uhkidemiidda, dat áitá sámi boazodoallu bálgosis. Nubbin, mii eat leat guovlohálddahusdoaimmahagain seamma oaivilis das, ahte sápmelaččain ii livčče guohtuneatnamiidda oamastanvuoigatvuođa lágan rievttit, dasgo álbmogiidgaskasaš riekti buktá daid vuoigatvuođaid.

Mattias Åhrén
Govva: Eilif Aslaksen / NRK
Sámiráđđi doarju Neahkkela bálgosa sápmelaš badjeolbmuid sin gáibádusain.

– Suoma stáhta galgá sihkkarastit, ahte Neahkkela bálggus juhkkojuvvo bálgosa mearrádusa mielde, eastit dalán buot sisabahkkemiid sápmelaččaid árbevirolaš guohtuneatnamiidda ja rievdadit boarásnuvvan boazodoallolága nu, ahte dat dovddasta sápmelaš boazodoalu árbevieruid ja siidaortnega, Sámiráđđi gáibida.

Jos Suoma stáhta ii rievdat dili, Sámiráđđi áigu veahkehit Neahkkela badjeolbmuid váidit ášši riikkaidgaskasaš olmmošvuoigatvuođaorgánaide, dego Eurohpá olmmošvuoigatvuođaduopmostullui, Ovttastuvvon Našuvnnaid vealaheami vuostásaš komiteai ja ON olmmošvuoigatvuođaráđđái.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä