Sápmi |

Sámis ordnejuvvo vuosttas soabadanskuvlejupmi: Oahpahit eastit ja čoavdit servodagas badjáneaddji riidduid

Oahppit oidnet, mo riiddut sáhttet badjánit servodagas ja makkár vejolašvuođat sis leat ovddalgihtii čoavdit daid ovdalgo šaddet stuorra konfliktan, muitala plánejeaddji Anne Nuorgam. Kursii sáhttá ohcat gii beare.

Anne Nuorgam
Lappi universitehta dutki Anne Nuorgam bargá soabadanskuvlejumi plánejeaddjin. Govva: Vesa Toppari / Yle

Anáris ordnejuvvo jagi 2018 álggus soabadanskuvlejupmi.

Skuvlejumi ordnejit Lappi universitehta juridihka dieđagoddi, Oulu universitehta Giellagas-instituhtta ja Sámi oahpahusguovddáš.

Plánejeaddji, Lappi universitehta sámedutkamuša dutki Anne Nuorgam muitala, ahte jurdda skuvlejupmái vulggii plánain ásahit maiddái Supmii duohtavuođa- ja soabadallankomišuvnna.

– Dáppehan Suoma bealde lea leamašan guhká jo sáhka Sámedikki olis das, ahte deike vuođđuduvvo duohtavuođa- ja soabadallankomišuvdna. Mii jurddašeimmet, ahte olbmuide dárbbašuvvo maiddái báikkálaš soabadallanskuvlejupmi, ahte mii beassat ieža čoavdigoahtit iežamet smávva riidduid, Nuorgam čilge.

Skuvlejumi plánemis lea fárus maiddái olggobeale áššedovdi.

– Min veahkkin lea Martti Ahtisaari doaimmahaga ovddeš bargi, gii dál jođiha Ovttastuvvan Našuvnnain ráfi fierpmádaga, Anne Nuorgam muitala.

Fállet reaidduid čoavdit riidduid

Skuvlejupmi sisttisdoallá golbma oasi, oktiibuot 15 oahppočuoggá.

– Vuosttamužžan lea soabadanteoriija, 5 oahppočuoggá. Nubbin kursan lea davviguovllu soabadallama sierragažaldagat, masa gullet sámi kultuvra, sámi riekti ja árbevirolaš sámi ealáhusat. Goalmmát lea hárjehallan báikkálaš soabadallamis, ahte oahppit vigget čoavdit smávva riidduid, čilge Anne Nuorgam.

Kurssain vigget addit oasseváldiide reaidduid čoavdid riidduid.

– Sii oidnet, mo dat servodagas sáhttet badjánit ja makkár vejolašvuođat sis leat ovddalgihtii čoavdit daid. Ovdalgo dat bohtet stuorra konfliktan, mii hehtte oppa servodaga ovdáneami.

Skuvlejupmi ordnejuvvo váldooasis Anáris. Muhtun logaldallamat leat Roavvenjárggas, muhto dat sáddejuvvojit neahta bokte.

– Dat lea eambboge dakkár muhtun vahkoloahpaid áigge dáhpáhuvvi oahpahus, dat ii leat ollesáigge oahpahus, Nuorgam muitala.

Oaivvilduvvon buohkaide

Soabadanskuvlejupmi lea oaivvilduvvon buohkaide.

– Guokte vuosttaš oasi leat rabas buohkaide, teoriija ja davviguovllu sierragažaldagat. Kurssa goalmmát ja maŋimuš oassi lágiduvvo loahppagiđa. Dasa mii váldit olbmuid ohcamušaid vuođul, ahte geat háliidit joatkit iešalddes hárjehusbargun dan soabadallama, plánejeaddji Anne Nuorgam muitala.

Báikkit bohtet ohcanláhkái loahppačavčča.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä