Sápmi |

Sámisoster ávžžuha sámeásahusaid geahččalit váikkuhit sode-ođastussii

Sámisostera doaibmajođiheaddji Ristenrauna Magga spihčče garra sániiguin sode- lága ođasmahttinbarggu, go su mielas sápmelaččat eai leat váldojuvvon das doarvái bures vuhtii.

Ristenrauna Magga 070917
Sámisoster doaibmajođiheaddji Ristenrauna Magga muitala ahte searvvis lea hohpolaš čakča ovddabealde, gohccit sápmelaččaid sosiálalaš ja dearvvašvuhtii guoskevaš oavdduid Suoma SODE- lága ođasmahttima hušaš Govva: Minna Näkkäläjärvi / Yle

Suoma sosiála- ja dearvvašvuohta, sode-ođasmahttinláhka lea doama doama šaddame duohtan. Áigetávval lea oalle čavgat, moatti mánu siste galgá ođđa láhka lea válmmas. SámiSostera doaibmajođiheaddji Ristenrauna Magga lea fuolas sámiid rivttiid ollašuvvamis ja oaivvilda, ahte dál fertejit maid sápmelaččat ieža geahččalit váikkuhit lága sisdollui.

– Álgoálgošas vuođđojurdda sode-ođasmahttimis lea leamašan buorre. Dásseárvosaš bálvalusat ja olbmuid seammaveardásašvuohta ja maiddái, ahte servodatolbmot eai juohkašuvaše guovtti oassái; daidda, geat birgejit bures ja daidda, geat eai birge obage. Muhto sápmelaččaid sajádat eamiálbmogin hedjona oba olludáinna lágain, moaitá Magga.

Ristenrauna Magga muitala, ahte SámiSoster lea garrasit ráhčan sápmelaš sosiálabálvalusaid ovdii ovttas Ohcejoga ja Eanodaga gielddaiguin.

– Mii galggašeimmet oažžut daidda lágaide, ahte lea geatnegasvuohta ordnet sámegielat bálvalusaid. Dál lea vuoigatvuohta geavahit sámegiela, ja dulkomage oažžu bivdit, muhto dan ferte ieš ordnet. Dat lea jorggihan nu beliid, ja dat gal lea stuora váilevašvuohta oba sode-ođasmahttimis. Dat lea njulgestaga ruossálasas dálá vuođđolágain, beaškala Ristenrauna Magga.

Sápmelaččat vai sámegielat olbmot?

Sode-bálvalusaid iešválljenfriddjavuohta bissehii sode-lága válmmastallama moatti mánnui. SámiSostera doaibmajođiheaddji Ristenrauna Magga lea duhtavaš dasa, daningo dál sáhttá leat vel áigi váikkuhit áššiide. Magga balddiha sode-ođastusas dat, ahte eanet ah' eanet ruhta mearrida, mot bálvalusat gielddain ordnejuvvojit.

– Maid gielddaid sirdašupmi eanangoddehálddahusa vuollásažžan buktá hástalusaid. Eanangoddehálddahusa fápmui boahtán sáhttá vearrámusat mearkkašit dán, ahte doppe eai oainne dárbbašlažžan ordnet juohke gilážii sode-bálvalusaid. Gielddaid lea dán rádjái láhka geatnegahttán daid bálvalusaid ordnet, muitala Magga.

Ristenrauna Magga ja presideanta Tarja Halonen
Ristenrauna Magga ovttas presideanta Tarja Halosiin Levis ordnejuvvon sode-beivviin. Govva: SámiSoster

– Mun in jáhke dat unna gielddažat ožžot oba ovttat olbmo dohko eanangoddehálddahussii iige sápmelaččain leat olus dadjamuš. Dasa lassin eanangoddelágas eai huma sápmelaččaid birra, muhto sámegielat olbmuid birra, ja dulkon deavdá lága gáibádusaid. Muhto dat gal ii deavdde sámi olbmo gáibádusaid.

”Buot sámeásahusat galget dál geahččalit váikkuhit”

SámiSoster lea bargan iežas návccaid mielde sode-ođasmahttima sápmelaš beliid ovdii. Muhtin muddui ovdáneamit leat leamašange, muhto eanangoddelágas leat olluge, maidda galggašii giddet SámiSostera mielas fuomášumi.

– Dál galggaše buot sámeásahusat ja ovttaskas olbmot maid searvat sode-ođasmahttinbargu. Dieđuid maid galgá juohkit sápmelaččaid vuoigatvuođain ja váikkuhusain, ahte maid dat mearkkašit, go eai leat bálvalusat, ávžžuha Ristenrauna Magga.

– Lea dehálaš deaivvadit earálágan váljagottiiguin ja erenomážit vuoigatvuođaministeriijain, mii koordinere sámiid áššiid. Erenomáš dehálaš lea deaivvadit Lappi ođđa sode-jođiheaddjin ja suinna soahpat, mot mii ovdánit, Sámisostera doaibmajođiheaddji Ristenrauna Magga loahpaha.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Bivnnuhamosat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä