Sápmi |

Sámisoster: sode-ođastusa gopmáneapmi lea sápmelaččaide buorre

Sámisostera doaimmajođiheaddji Ristenrauna Magga mielde sode-ođastus livčče dolvon sámiid rivttiid sosiála- ja dearvvašvuođabálvusaide maŋos guvlui.

Ristenrauna Magga
Ristenrauna Magga mielas sode gopmáneapmi lea buorre sámiide. Govva: Kukka Ranta

Suoma ráđđehus lea juo guhká bargan eanangodde- ja sode-ođastusain, muhto otne dieđihedje olles ođastusa gopmánit. Sode-ođastusa ulbmilin lei, ahte buohkat olles Suomas oaččošedje ovttaveardásaš sosiála- ja dearvvašvuođabálvalusaid.

Sámi sosiála- ja dearvvašvuođasearvi Sámisostera doaimmajođiheaddji Ristenrauna Magga mielde dat lea buorre ođas sápmelaččaide.

– Sápmelaččaid ektui dat lei heittogit plánejuvvon ja stáhtadoarjagis eai váldán min vuhtii. Dathan dahke daid kriteraid olles Lappi eanangoddái, muhto eaihan seamma lágan kriterat heive Roavvenjárgga gávpogii ja deike boaittobeale giliide.

– Dat lea buorre ahte dat gopmánii, dat ii livčče dorvvastan sápmelaččaide seammalágan bálvalusaid go earáide, lohká Magga.

"Dalán álggus jo vuhttui ahte eai váldde min vuhtii"

Ristenrauna Magga mielde sis lei vejolašvuohta dahkat iežas evttohusaid dan ođastussii, muhto stáhtas ii lean geatnegasvuohta váldit daid evttohusaid vuhtii.

– Mii dáistaleimmet olles dán áigge oažžun dihte sápmelačča dohko dorvvastit sámegielat bálvalusaid muhto dathan ii dohko váldojuvvon.

Sámisoster čoahkkimasttii earet eará stáhtaráđi ja sosiála- ja dearvvašvuođaministeriija virgeolbmuiguin, muhto Magga mielde sutnje jo dalán álggus lei čielggas, ahte virgeolbmot eai boađe váldit sin vuhtii.

– Dat lei iešalddes dušše dakkár gáfestallanjoavku, dadjen máŋgii ahte mii leat dušši čoahkkimiid jo čohkkán doarvái, ahte eat mii gille diekkáriid.

"Láhka galgá dorvvastit sámiid sode-bálvalusaid"

Eanangodde- ja sode-ođastusa gopmáneami geažil olles Suoma ráđđehus gopmánii. Čuovvovaš riikkabeaiválggat leat cuoŋománu álggus.

Jus ođđa riikkabeaivvit joatká eanangodde- ja sode-ođastusain, de Ristenrauna Magga sávvá ahte sápmelaččaid sode-bálvalusaid dorvvasteapmi čállojuvvo láhkii.

– Láhkii galgá čállojuvvot ahte sápmelaččaide dorvvastit bálvalusaid iežas gillii ja iežas kultuvrra vuođul. Dál dat eai dahkan dán, ja dat lea dát vuolggasadji.

– Ferte leat maid doarvái stáhtadoarjja, stáhtas lea ovddasvástádus eamiálbmoga bálvalusain, loahpaha Magga.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä