Sápmi |

Sihke evttohusa guottiheaddji ja vuostálasti behttuiga – ”Dainna mearrádusain mii eat vuolgán ovddidit sámiid iešráđđema”

Sámediggeláhkaevttohus hilgun ii lean buorre ođas evttohusa guottiheaddjái, muhto ii hilgun movttiidahttán maid Sámedikki ságadoallige.

Sámediggi, Saamelaiskäräjät, Pentti Pieski
Pentti Pieski. Govva: Linda Tammela / Yle

Vuossárgga eahkes Suoma Sámediggi hilggui sámediggeláhkaevttohusa jienasteami maŋŋá. Jienaiguin 11–8 čoahkkin mearridii hilgut láhkaevttohusa ja guorrasii Sámedikki stivra evttohussii.

Sámedikki ságadoalli Tiina Sanila-Aikio mielas Suoma stáhta galggašii áddet mearrádusas, ahte sis eai lean guldalan doarvái sápmelaččaid láhkaođasmahttinproseassas.

– Stáhta galggašii duođas váldit dán mearrádusa ja oaidnit, ahte man láhkái leat bargan sámedikki vuostá go dán maŋimuš lávkkis eat dan [láhkaevttohusa] bastte dohkkehit, dadjá Sanila-Aikio.

Saamelaiskäräjien täysistunto 24.9.2018.
Govva: Ville Fofonoff / Yle
Sámedikki ságadoalli Tiina Sanila-Aikio lea leamašan mielde sámediggelága válmmaštallanbarggus dasogo son leamaš mielde sámediggelága ođasmahttima válmmaštalli bargojoavkkus. Sanila-Aikio lohká, ahte válmmaštallanproseassas sii eai lihkostuvvan oažžut láhkaevttohusa dakkárin, ahte dat livčče duhtadan sin.

– Dat lei hui guhkes ja losses proseassa. Mu mielas lea dehálaš čalmmustahttit dan, ahte dát lei dat boađus mii dan doaibmagottis lei olahanláhkái.

Láhkaevttohusa guottiheaddji behttui mearrádussii

Sámedikki dievasčoahkkimis vuossárgga sámediggeláhkaevttohusa boahtteáiggis ledje mearrideamen 20 sámediggeáirasa. Dušše Tanja Sanila lei eret dievasčoahkkimis, mas mearridedje sámiid vuođđolágas nugo sámediggeáirasat láhkaevttohusa gohčodedje. Láhkaevttohusa dohkkeheami duohkin ja dan beales leigga Pigga Keskitalo ja Pentti Pieski.

Pentti Pieski behttui sakka Sámedikki dievasčoahkkima mearrádussii. Son árvalii mearrádusa dahkama maŋŋá, ahte Sámediggi goazai sámiid iešráđđema.

– Dainna mearrádusain mii eat vuolgán ovddidit sámiid iešráđđema, Sámedikki doaimma, eatge davviriikalaš sámesoahpamuša. Dat lea njulgestaga dan vuostá.

Pentti Pieski maiddái oaidná, ahte mearrádusainis Sámediggi dohkkeha nu gohčoduvvon lappalaškritera, mii lea dálá sámediggelága 3 §:as nubbin čuoggán.

– Dasa lassin mii dohkkehat dan lappalaškritera bissuma lágas, eatge hálit dakkár meroštallama, mii livččii sámiid oaidnu mielde ja mii čuovošii davviriikalaš sámesoahpamuša, dadjá Pieski.

Pieski mielas Sámedikki heajudii maiddái jienastusbohtosiinnis sámiid ja Suoma stáhta gaskasaš ovttasbarggu. Su mielas Sámedikki stivrras ja mearrideaddjiiguin leamaš buorre ovttasbarggu ovddit giđa rájes go sámedikkis ja riikkabeaijoavkkuid ovddasteddjiin leamaš ovttasbargojoavku, man bokte leat sáhttán gulahallat ođđa fidnuid birra.

– Dáinna mearrádusain mii mannat maŋos guvlui dan ovdáneamis ja mii fertet álgit ođđasit hukset oktavuođaid, loahpaha Pieski.

25.9.2018 dii. 16.40 nubbin maŋimuš kapihttalis dárkkálnuhttojuvvon cealkka, mii laktása Sámedikki ja mearrideaddjiid ovttasbargui. Ovdal logai, ahte ovttasbargu leamaš buorre Suoma ráđđehusbellodagaiguin. Dárkkálnuhtton maid, ahte ovttasbargu leamaš ovddit giđa rájes, iige giđa rájes.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä