Sápmi |

Siidda čájáhusa ođadeapmái 1,14 miljovnna – muđuid stáhta bušeahttaárvalusas sámemearreruđaide eai stuorra nuppástusat

Ráđđehus almmuhii stáhta bušeahttaárvalusa golggotmánu 7. beaivve.

Ylä-Lapin luontokeskus ja saamelaismuseo Siida
Siidda ja Davvi-Sámi luondduguovddáža vuođđočájáhusa ođasmahttimii evttohit vehá badjel miljovnna euro. Govva: Linnea Rasmus / Yle

Ráđđehus evttoha Siidda ja Davvi-Sámi luondduguovddáža vuođđočájáhusa ođasmahttimii 1,145 miljovnna euro. Ruhtadeapmi lea dárkkuhuvvon Meahciráđđehussii. Sámemusea ruhtadanoassi vuođđočájáhusa ođasmahttiimii váilu vel, dadjá museahoavda Sari Valkonen. Vuođđočájáhusa ođasmahttima leat rehkenastán máksit sullii 2,5 miljovnna euro.

Siidda ođđa čoakkáldatovttadaga ja restoráŋŋa leat álgimin hukset boahtte giđa. Ollislaččat ođasmahttin boahtá máksit 17 miljovnna euro.

Dasa lassin ráđđehus evttoha boahtte jagi bušeahttaárvalusas mearreruđa sámegielat sosiála- ja dearvvasvuođa bálvalusaid buvttadeapmái, sámediggeválggaid válgagoluid gokčamii, Sámi oahpahusguovddáža doibmii ja sámi giella- ja kulturiešhálddašeami ollašuhttimii. Bušeahttaárvalusas eanaš sámiide dárkkuhuvvon mearreruđat evttohuvvojit bisuhit jagiid 2019 ja 2018 dásis.

Dás oainnát eanaš dieđuid, mat gusket sámiide.

Sámi kulturiešráđđen

Stáhtabušeahtas sámiid kulturiešráđđemii evttohit 3,955 miljovnna euro. Submi lea 168 000 euro stuorit go jagi 2018 bušeahttaárvalusas.

Sámiid kulturiešráđđemii dárkkuhuvvon mearreruhta sisttisdoallá maiddái Sámi kulturguovddáš Sajos bajásdoallama. Sajosa doibmii čujuhuvvo 1,4781 miljovnna euro.

Sámi oahppomateriálat

Ráđđehus evttoha jagi 2020 bušeahttaárvalusastis sámi oahppomateriálaide 500 000 euro. Oahppomateriálaruhta lea bisson seammán juo máŋggaid jagiid. Mearreruđain buvttaduvvojit eanaš oassi Suoma bealde geavahuvvon sámegielat oahppamateriálat skuvllaid atnui.


Jahki Stáhta bušeahtta
2018 500 000 €
2019500 000 €
2020500 000 €

Giellabeasseruđat

Ráđđehus evttoha sámegielat giellabeassedoibmii oktiibuot 1,2 miljovnna euro. Sámi guovllu giellabesiide evttohuvvo 950 000 euro ja giellabeassedoibmii Sámi guovllu olggobealde fas 250 000 euro, mii luvvejuvvo doibmii nu gohčoduvvon Veikkaus-ruđain. Boahtte jagi mearreruhta lea maid seamma dásis go ovddit jagiid.

Jahki

Stáhta bušeahtta

Veikkaus-ruđat

Oktiibuot (ráđđehusa bušeahttaárvalus)

Dohkkehuvvon bušeahtta oktiibuot

2018

700 000 €

200 000 €

900 000 €

1 200 000 €

2019

850 000 €

250 000 €

1 100 000 €

1 200 000 €

2020

900 000 €

250 000 €

1 200 000 €

dohkkehuvvo juovlamánus

Sámegielat sosiála- ja dearvvasvuođa bálvalusat

Sosiála- ja dearvvasvuođa bálvalusaid buvttadeapmái dárkkuhuvvan ruđat maiddái bissot sullii ovddit jagiid dásis. Mearreruhtan evttohuvvo 480 000 euro. Submi leat seammá go jagiin 2018 ja 2019. Dáid ruđaiguin fállojuvvojit anáraš-, davvi- ja nuortalašgielat sosiála- ja dearvvasvuođa bálvalusat sámiid ruovttuguovllu gielddain. Doarjjaruđaid vehkiin guovllus barget jahkásaččat 20–25 sámegielat sosiála- ja dearvvasvuođasuorggi bargi eanaš vuoras olbmuid bálvalusain.

Dan sadjái Davvi-Suoma sosiálsuorggi máhttinguovddáš (Poske) sámeovttadaga ruhtadeapmi lea eahpesihkkarut vuođu alde. Olles riikka dásis dán doibmii leat evttohan 2,75 miljovnna euro. Submi lea 200 000 euro uhcit go jagis 2019. Ovdamearkka dihte sámediggi lea čalmmustahttán, ahte ruhtadeami geahpedeami čuohcá sámegielat sosiála- ja dearvvasvuođabálvalusaid ovddideapmái.

Sámi oahpahusguovddáš

Suoma áidna sámi ámmátlaš oahppolágádusa Sámi oahpahusguovddáža (SOG) doaimma ruhtadit maid njuolgga stáhtabušeahtas.

Dán jagi Sámi oahpahusguovddáš oažžu ruđa doaimmas joraheapmái 4,587 miljovnna euro, mii lea 156 000 euro uhcit go jagis 2019. Mannan jagi Sámi oahpahusguovddáš oaččui stáhtabušeahtas 4,743 miljovnna euro.

Sámiid duohtavuođa ja soabadallanbargui 1,5 miljovnna – ruhta várrejuvvui juo jagis 2019

Sámiid duohtavuohta ja soabadallanbargui dárkkuhuvvon ruđat eai leat sihkastuvvon eret bušeahtas, vaikko dat eai leat merkejuvvonge šat jagi 2020 bušeahttaárvalussii. Boahtte jagi bušeahttaárvalusas čuožžu sámiid duohtavuohta ja soabadallanbarggu buohta, ahte 1,5 miljovnna euro mearreruhta sihkastuvvo eret.

Stáhtaráđi bušeahttaráđđi Kirsti Vallinheimo čilge, ahte soabadallanmearreruhta ii leat goit jávkan gosage. Vallinheimo mielde mearreruhta lea dakkár, man sáhttá geavahit golmma jagi siste, vel boahtte jagi ja jagis 2021.

Suoma ovddit ráđđehus juolludii sámiid duohtavuohta ja soabadallanbargui 1,5 miljovnna euro sturrosaš mearreruđa jagi 2019 bušehttii. Stáhtaráđđi lea addán ruđaid geavahanrievtti riekteministeriijai.

Sámegielat oahpahus ja árabajásgeassin

Sámegielat oahpahussii ja árabajásgeassimii ráđđehusa stáhtabušeahttaárvalusas evttohit oktiibuot 2,515 miljovnna euro.

Bušeahttaárvalusas mearreruđat juohkásit nu, ahte sámegiela ja sámegielat oahpahussii vuođđoskuvllas, logahagas ja ámmátlaš skuvlejumis čujuhuvvo 2,2 miljovnna euro. Dasa lassin bušeahttaárvalusas leat evttohan 75 000 euro sámegielat oahppiid eatnigiela oahpahussii.

Sámi árabajásgeassin bálvalusaid ollašuhttimii bealistis čujuhuvvo bušeahttaárvalusas 240 000 euro.

Riikkabeaivvit gieđahallamin jagi 2020 bušeahta – bušeahtta dohkkehuvvo ovdal jahkedoajáldaga

Ráđđehus joatká bušeahta válmmaštallama ja boahtte jagi bušeahtta dohkkehuvvo loahppa jagis. Yle sádde Yle Areenas njuolggosáddaga das, go riikkabeaivvit gieđahallet boahtte jagi bušeahta. Geahča sáddaga čuovvovaš liŋkka bokte.

Video: Pääministeri Antti Rinne ja valtiovarainministeri Mika Lintilä eduskunnan täysistunnossa Helsingissä.
Eduskunta jatkaa ensi vuoden budjetin käsittelyä Video: Yle

Stáhtaminister Antti Rinne bušeahttaárvalusas sisaboađuid árvvoštallet 55,6 miljárdda euro ja mearreruhtan evttohit 57,6 miljárdda. Bušeahttaárvalusas lea nappo guokte miljárdda euro vuolláibáza. Stáhta vealggi jáhkket lassánit 109 miljárdda euro.

Ráđđehusa bušeahttaárvalusa sáhttá geahččat dáppe.

9.10.2019 dii. 13:41 ođas divvojuvvon soabadallanbarggu birra. Ovdal muitaleimmet gaskabajilčállagis, ahte ruhta sihkastuvvui eret. Soabadallanprosessii dárkkuhuvvon ruhta boahtá goittot sirdinmearreruhtan jagi 2019 bušeahtas.

9.10.2019 dii. 14:05 lasihuvvon kapihttal sámegielat oahpahusas.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä