Sápmi |

Stáhtat leat ožžon rávvagiid mo gulahallat álgoálbmogiiguin – "Heajos gulahallan oidnui maid sámediggelága ođasmahttimis"

EMRIP almmuhii gieskat stáhtaide rávvagiid das mo gulahallat álgoálbmogiiguin. Váttisvuođat bohtet das go eiseválddit leat hárjánan ieža mearridit, oaivvilda EMRIP áirras, jurista Laila Susanne Vars.

Laila Susanne Vars 10.12.2018
Laila Susanne Vars. Govva: Yle / Ville-Riiko Fofonoff

EMRIP (Ovttastuvvan Našuvnnaid álgoálbmotvuoigatvuođaid áššedovdilávdegoddi) lea almmuhan gieskat rávvagiid stáhtaide das mo gulahallat álgoálbmogiiguin. Okta rávvagiin lea dat ahte stáhtat galget ovddalgihte oažžut dohkkeheami álgoálbmogis jus lágat gusket dahje mearrádusat čuhcet álgoálbmogii.

Jurista Laila Susanne Vars lea okta EMRIP áirasiin. Son muitala áššedovdiid fuomášan ahte rávvagiidda lea dárbu.

– Álgoálbmotvuoigatvuođaid áššedovdit leat fuomášan ahte ovddalgihte dohkkeheapmi lea váttis stáhtaide daningo dat leat hárjánan dasa ahte sii dat lágaid ásahit. Eiseválddi mielas lea doarvái dat ahte sii gulaskuddet servviin.

– Go lea sáhka álgoálbmotáššiin de gullan ii leat doarvái, ferte vuhtiiváldit álgoálbmoga oaivila. Álgoálbmogiin leat nana vuoigatvuođat ráđđádallamiin ja ulbmil lea boahtit ovttaoaivilvuhtii. Stáhtta ferte bidjat ollu návccaid dassážii go oažžu dakkár bohtosa man goappešat bealit sáhttet dohkkehit, čilge Laila Susanne Vars.

EMPRIP rávven maiddái Suoma stáhta

EMRIP rávvii álgojagis 2018 Suoma ráđđehusa ja Sámedikki stáhta ja sámiid gaskasaš gulahallamis. Dilálašvuođas bođii ovdan, ahte váttisvuođat leat.

– Go áššedovdilávdegoddi deaivvadii Suoma stáhta ja Sámedikki ovddasteaddjiiguin Anáris de bohte čielgasit ovdan politihkalaš čuolmmat. Dat guske dan gii beassá jienastit Sámedikki válggain ja dan makkár gulahallan ja šiehtadallanoktavuohta Sámedikkis lea ráđđehussii ja riikkabeivviide, dadjá Laila Susanne Vars.

Lága dulkojumit gohcet ovttaoaivilvuhtii beassama.

– Lea váttis čađahit stáhta ja sámiid gaskasaš ráđđádallamiid nu guhká go lágas leat ollu sierra dulkojumit das mo gulahallat. Datge lei váttisvuohtan ahte galgetgo sápmelaččat mearridit das geat besset Sámedikki jienastuslohkui vai mearridago alimus hálddahusduopmostuollu de go dál lea.

Gulahallama váttisvuođat oidnojedje sámediggelága ođasmahttimis

Jurista Laila Susanne Vars čuovui vuossárgga ođđasiid Sámedikki dievasčoahkkimis mii loahpas hilggui jienastemiin evttohusa ođđa sámediggeláhkan. Vars mielas boađus lei čielga signála stáhtii gulahallama dálá dásis.

– Sámedikki mearrádus govvida bures dan mo sámediggeláhka ii doaimma otná dilis. Mearrádus lea čielga vástádus ráđđehussii, Vars oaidná.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä