Sápmi |

Suoma stáhtas gáibidit johtilis doaibmabijuid ON:a olmmošriektekomitea mearrádusaid geažil – ministeriija ii vuos váldde beali

Sámi Árvvut -searvi gáibida deaivvadeami alimus hálddahusrievtti mearrádusain váidalan olbmuid ja Suoma stáhta gaskka.

Klemetti Näkkäläjärvi
Sámi Árvvut -searvvi ságadoalli Klemetti Näkkäläjärvi. Govva: Ville-Riiko Fofonoff / Yle

Sámi Árvvut -searvi ja ovttaskas olbmuid váidalusa Ovttastuvvan Našuvnnaid olmmošriektekomiteai dahkan sápmelaččat leat mearridan sáddet Suoma olgoministeriijai ja vuoigatvuođaministeriijai reivve, mas gáibidit deaivvadeami Suoma stáhtain.

Ovttastuvvan Našuvnnaid olmmošriektekomitea almmustahtii guovvamánu álggus čovdosa váidagiin, mat gusket Suoma alimus hálddahusrievtti mearrádusaid dohkkehit Sámedikki jienastuslohkui olbmuid Sámedikki dáhtu vuostá. Čovdosis olmmošvuoigatvuođakomitea moaitá Suoma stáhta sápmelaččaid iešmearridanrievtti loavkašuhttimis.

Áššis ledje váidán olmmošriektekomiteai Sámedikki dálá ságadoalli Tiina Sanila-Aikio ja Klemetti Näkkäläjärvi ovttas eará váidiiguin ja Sámi Árvvut -servviin.

Evttohusat doaibmabidjun

Sámi Árvvut ja eará váidit mearridedje sáddet ministeriijaide reivve 22.2, go čoahkkanedje ságastallat ON:a olmmošriektekomitea mearrádusain ja daid ollašuhttimis. Čoahkkimii oassálaste Sámi Árvvut -searvvi ovddasteddjiid lassin 11 váidalusa vuolláičálli ja 13 čálalaš fápmudusain addán váidalusa vuolláičálli. Oktiibuot váidalusas leat 24 vuolláičálli, geat leat eallime.

Váidaleddjiid vuosttaš vuolláičálli ja Sámi Árvvut -searvvi ságadoalli Klemetti Näkkäläjärvi muitala, ahte čoahkkimis buohkain lei ovttalágán oaidnu, maid Suopma ferte bargat dili buorideami várás. Váidalussii oassálaste sápmelaččat Sámi iešguđet guovlluin, ja ságastalaimet vuđolaččat AHR:a dahkan mearrádusaid guvllolaš váikkuhusain, son joatká.

– Mearrideimmet sáddet Suoma olgoáššiidministeriijai ja vuoigatvuođaministeriijai guhkes reivve, mas gáibidit deaivvadeami váidaleddjiid ja Suoma stáhta gaskka ja máŋggaid evttohusaid doaibmabidjun, muitala Näkkäläjärvi.

Áigot čuovvut aktiivvalaččat

Sámi Árvvut -searvi čállá dieđáhusastis, ahte searvi ovttas váidaleddjiiguin áigu aktiivvalaččat čuovvut ja váikkuhit riikka siste ja riikkaidgaskasaččat dasa, ahte Suopma ollašuhttá ON:a olmmošriektekomitea mearrádusaid ollislažžan.

– Sámi Árvvut -searvi addá stáhtii vejolašvuođa vástidit girjái ja almmuha searvvi girjji sisdoalu ovttas Suoma stáhta vástádusain, juos Suoma stáhta ii almmustuhte vástádusas suollemassan, čállá Sámi Árvvut -searvi.

Suoma olgoministeriijas muitalit, ahte ministeriija lea ožžon Sámi Árvvut -searvvi sádden reivve, muhto ii leat geargan čiekŋut dan sisdollui. Maiddái vuoigatvuođaministeriija lea ožžon reivve.

Iešguđetlágán dulkojumit ja oaivilat ON mearrádusas

Sulli vahku dan maŋŋá, go ON lei addán mearrádusas, dulkojedje olgoministeriijas ahte čovdosa dihte Suoma stáhta šaddá nuppástuhttit sámediggelága goalmmát paragráfa.

– Sámediggelága goalmmát paragráfas meroštallojuvvojit eavttut válgalogahallamii beassamis. Dan oasilhan dálá ráđđehus juo barggai stuorra barggu, muhto oktasaš oaivil ii gávdnon lága ovddideamis riikkabeivviide. Dát goit lea ášši, man šaddet smiehttat maid boahttevaš ráđđehusas, dadjá olmmošriektehoavda Krista Oinonen olgoministeriijas.

Helssega universitehta stáhtavuogádaga professor Tuomas Ojanen mielas fas Ovttastuvvan Našuvnnaid čoavddus čájeha, ahte alimus hálddahusriekti manai doaibmaválddis badjel, go dohkkehii ođđa jienasteddjiid válgalogahallamii.

– Das deattuhuvvo sápmelaččaid iešmearridanrievtti sajádat ja dat, geat gullet sápmelaččaid servošii. Šaddá ipmárdus, ahte alimus hálddahusriekti lea mearridan dakkár áššis, mii gullá dušše Sámediggái ja sámeálbmogii alcces, dadjá Ojanen.

Buohkat eai goit leat ovtta oaivilis ON mearrádusain. Sámedikki áirasat Kari Kyrö, Anu Avaskari, Pigga Keskitalo ja Tanja Sanila leat dan oaivilis, ahte Alimus hálddahusriekti dagai rivttes mearrádusaid Sámedikki válgalogahallanáššis. Sii maiddái čuoččuhit, ahte olmmošvuoigatvuođakomitea mearrádus vuođđuduvvá dušše váidaga dahkkiid addin dieđuide.

Dievasmahtton 6.5.2019 diibmu 9.58 diehtokássain ON olmmošriektekomitea čovdosiin.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä