Koe uusi yle.fi
Sápmi |

Suomas ii leat virggálaš iešsorbmemiid eastadanprográmma, vaikko iešsorbmemat dáhpáhuvvet eanet go eará Davviriikkain

Sápmelaččaid iešsorbmemiid eastadeapmái lea hábmejuvvon prográmma ovttas SÁNAG:iin ja Sámiráđiin.

Mielenterveysseuran kriisikeskustoiminnan johtaja Outi Ruishalme
Mielladearvvašvuođasearvvi kriisaguovddášdoaimma jođiheaddji Outi Ruishalme imaštallá, manin Suomas ii leat virggálaččat dohkkehuvvon iešsorbmemiid eastadanplána. Govva: Katriina Laine / Yle

Suomas ii leat virggálaččat dohkkehuvvon iešsorbmemiid eastadanprográmma.

Máilmmi dearvvašvuođa organisašuvdna WHO ávžžuha iešsorbmemiid eastadanprográmma buot lahttoriikkaide.

Prográmma ii leat dohkkehuvvon Suoma riikkabeivviin, vaikko dakkár lea geavahusas measta buot oarjeriikkain. Mielladearvvašvuođasearvvi kriisaguovddášdoaimma jođiheaddji Outi Ruishalme imaštallá dán sakka.

– Orru ártet, ahte dat ii leat dohkkehuvvon. Midjiide lea ovdamearkka dihte daddjon, ahte dát ráđđehus ii háliit makkárge ođđa prográmmaid. Áibbas seamma manin dat gohčoduvvo, strategiijan dahje prográmman, muhto gusto eai sáhte strategiijage dohkkehit, Outi Ruishalme muitala.

Suomas dáhpáhuvvet sullii 800 iešsorbmema jahkásaččat. Dat lea eanet go eará Davviriikkain. Norggas, Ruoŧas ja Danmárkkus lea dohkkehuvvon iešsorbmemiid eastadanprográmma.

Málle leat váldán Skottlándda prográmmas

Mielladearvvašvuođasearvi lea hábmen iežas prográmma, masa leat váldán málle ovdamearkka dihte Skottlándda iešsorbmemiid eastadanprográmmas.

Doppe iešsorbmemiid gieđahallet hui dárkilit ja prográmmain leat ožžon buriid bohtosiid. Iešsorbmemat leat geahppanan 19 proseanttain.

Suomas mielladearvvašvuođasearvi lea hábmen sullasaš prográmma.

– Prográmmii gullet ovdamearkka dihte dikšunbargoveaga ja bolesiid skuvlen. Das gehččojuvvo maid, mo iešsorbmenjurdagiid sáhttá fuomášit ja hupmat daid birra olbmuiguin, geain lea riska goddit iežas, Ruishalme lohká.

Ruhta lea vánis

Sosiála- ja dearvvašvuođaministeriija virgeolmmoš Meri Larivaara muitala, ahte mielladearvvašvuođasearvvi vuodjin prográmma várás ii leat ministeriijas sierra ruhtadeapmi.

Dál ráđđehusas lea okta njunušfidnu, man ulbmil lea ovddidit dearvvašvuođa ja buresveadjima, ja ovddidit ovttaveardásašvuođa.

Seamma oktavuođas áigot bargat maid iešsorbmemiid eastadeami ovdii.

– Nu olu ruhta njunušfidnui ii leat, ahte dat reahkkášii sierra iešsorbmemiid eastadanprográmma várás, Meri Larivaara lohká.

Davvin iešsorbmemat dábálabbot go lullin

Sámiid psyhkalaš dearvvašvuođa suddjema ja gárrendilledikšuma guovddáš SÁNAG lea ovttas Sámiráđiin hábmen plána eastadandihte sámiid iešsorbmemiid. Plána gárvanii njukčamánus.

Heidi Eriksen
Ohcejoga gielddadoavttir Heidi Eriksen leamaš mielde čohkkemin plána sámiid iešsoardimiid eastadeapmái.
Dalle Ohcejoga gielddadoavttir Heidi Eriksen muitalii, ahte sámeservošis lea stuorra dárbu iešsorbmemiid eastadanbargui, das go iešsorbmemat dáhpáhuvvet oalle olu ja daid birra ii hupmojuvvo. Eriksen lei mielde sámiid iešsorbmemiid eastadanplána hápmemis.

– Dáppe davvi guovlluinhan iešsoardimat leat dábálut go máddin. Dáppe min unna servodagas dat guoskkaha hui máŋgasiid, de gal dasa lea leamašan dárbu álggahit dakkár doaimmaid ja bargat, ahte nákcet olbmuid veahkehit, Eriksen lohká.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Bivnnuhamosat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä