Sápmi

Suomas studeantačállimat nohket gaskavahkko – Juuso Valle lea ráhkkanan sámegiela eatnigiela iskosii boazobargguid gaskkas

Video: Juuso Valle
Juuso Valle lea ráhkkanan studeantaiskosiidda earret eará lohkamiin sámegielat ođđasiid. Video: Sara Wesslin / Yle, Linda Tammela / Yle

Sámegiela iskkus loahpaha dán giđa studeantaiskosiid gaskavahkko.

Sara Wesslin jearahallá gáregasnjárgalaš Juuso Valle, ahte mo son ráhkkana iskosiidda. Jietna: Sara Wesslin / Yle

Gáregasnjárgalaš Juuso Valle beaivvit leat dán giđa gollan dainna, ahte son lea ráhkkanan studeantaiskosiidda ja johtán duoddaris boazobargguin.

Valle lea Suoma dásis hárvenaš studeanta danin go son áigu čállit studeantaiskosiin sámegiela eatnigiellan. Su láganat leat dán giđa dušše moattis.

Studeantalávdegotti mielde giđđat 2021 leat Suomas njeallje studeantta, geat leat almmuhan iežaset sámegiela eatnigiela iskosii.

Nuppe dáfus ii sámegiella vierrogiellange leat leamaš menddo máŋgga studeantta prográmmas. Vierrogiela iskosii njukčamánu gaskkamuttus ledje almmuhan njeallje davvisámegiela lohkki ja guokte anárašgiela studeantta. Nuortalašgiela iskosa ii dán giđa čađahan oktage.

Dutkan ovddit jagi iskosiid ja geahččalan árvidit fáttáid

19-jahkásaš Juuso Valle muitala iežas ráhkkanan eatnigiela iskosii lohkamiin, hállamiin, guldalemiin ja čállimiin sámegiela nu ollu go vejolaš. Maiddái ovddit jagiid studeantaiskosiid lea guovlladan neahtas go lea ráhkkanan stuorra beaivái.

– Lean guolástan doppe neahtas ja geahččan, ahte mat leat leamaš mannan jagiid fáttát, ja daid vuođul lean iskan árvidit daid gažaldagaid, muitala Valle iežas ráhkkananvugiin.

Sámegiela eatnigiela iskkus loahpaha giđa studeantačállimiid ja kandidáhtaid máŋgga vahku barggu. Iskosis galgá čállit unnimusat guovtti iskosis addojuvvon materiála vuođul ovtta teavstta, mas studeanta suokkardallá fáttá dahje váldá beali válljejuvvon fáddái. Čállosa vuogas guhkkodat lea sullii 5 000 mearkka ja iskosis oažžu eanemusat 60 čuoggá.

Fáttát gieđahallet dávjá sámegiela dahje sámeservoša guoski áššiid.

Ovdamearkka dihte čakčat 2020 studeanttat sáhtte suokkardallat ovdamearkan dan, mii movttiidahttá studeret ja geavahit sámegiela, makkár lea sámebearrašiid giellabiras dálá servodagas, mo sámegiella čuovvu áiggi, makkár lea sámegiela dilli jagis 2050 ja movt sámegielain birge.

Lohkama lassin biggohan oaivvi meahcis

Áššedovdit rávvejit studeanttaid doallat bottuid lohkamis ja váldit áiggi maiddái iežas mielamiel hommáide vai čállimat mannet bures.

Nu lea maiddái Juuso Valle dahkan vaikko vel korona leage veháš ráddjen su astoáiggi hommáid.

– Dál giđđathan lea mannan áigi duoddaris bohccuid biebmamin ja dieđusge álot go sáhttá, de lean golahan áiggi ustibiiguin.

Valle dán giđa maŋimuš ražisteapmi skuvlabargguiguin ja studeantaiskosiiguin lea gaskavahku 7.4. Muhtin beivviid ovdal iskosa almmái muitala, ahte son lea ráfálaš mielain, muhto jáhkká lagabus iskosa sáhttet beaivelottit girddašit čoavjjis.

– Iihan dat velá dovdo gosge, muhto gal dat ovddit ija sáhttá dovdot.

Áššis oainnát lasi Yle Ođđasat -sáddagis diibmu 16.45. Yle Ođđasiid Sámis ja Beaivvi ságaid sáhtát maid guldalit Yle Areenas.

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä