Sápmi |

"Suopma ii leat gearggus vuođđudit duohtavuođakomišuvnna"

Ruŧŧii leat plánemin duohtavuođakomišuvnna, mii čielggadivčče ja buvttášii almmolašvuhtii stáhta vearredaguid sámiid vuostá. Sápmelaččaid seammalágan historjjá dihte komišuvdnii oidnet dárbbu maid Suomas. Ovttaveardásašvuođaáittardeaddji Kirsi Pimiä ii goittotge jáhke Suoma stáhta leat gearggus ásahit duohtavuođakomišuvnna.

Kirsti Pimiä.
Ovttaveardásašvuođaáittardeaddji Kirsi Pimiä. Govva: Ovttaveardásašvuođaáittardeaddji

Suoma ovttaveardásašvuođaáittardeaddji Kirsi Pimiä ii jáhke Suoma stáhta leat vuos gearggus vuođđudit duohtavuođakomišuvnna.

Ruoŧa Sámediggi ja vealahanáittardeaddji plánejit ásahit duohtavuođakomišuvnna, mii čielggadivčče ja muitalivčče almmolašvuhtii Ruoŧa stáhta vearredaguid sámiid vuostá. Dárkkuhus livčče čielggadit earret eará sámemánáid ásodatgillámušaid – ja daid dieđuid vuođul ovddidit sámeálbmoga ja stáhta gaskavuođaid.

Sámi parlamentáralaš ráđi ja Suoma Sámedikki ságadoalli Tiina Sanila-Aikio mielas duohtavuođakomišuvdnii livčče dárbu, sápmelaččaid seammasullasaš historjjá dihte, maiddái Suomas ja Norggas.

Ovttaveardásašvuođaáittardeaddji ii goit ane jurdaga realisttalažžan Suoma dálá politihkalaš dilis.

– Mu mielas Suopma ii leat vuos gearggus ásahit duohtavuođakomišuvnna. Dát ii vealttakeahttá leat rivttes áigi dákkár prosessii. Sáhtášeimmet vuos váldit unnit lávkkiid ja boahttevuođas smiehttat, heivešiigo duohtavuođakomišuvdna maiddái midjiide. Muhto dasa galggašii gávdnot maiddái politihkalaš doarjja, Pimiä fuopmášahttá.

"Sápmelaččaid vuoigatvuođaid sáhttá ovddidit earáge geainnuid bokte"

Ovttaveardásašvuođaáittardeaddji Kirsi Pimiä oaivvilda, ahte sápmelaččaid vuoigatvuođalaš dili ja sajádaga sáhtášii ovddidit Suomas máŋgga earáge geainnu bokte.

Son šállošage dan, ahte Suopma ii leat ovdamearkka dihte ratifiseren eamiálbmogiid ILO 169 -soahpamuša. Ášši guđđojuvvui Suoma riikkabeivviin beavddi ala jahki dassái.

– Mii leat Suomas viggan, erenoamážit maŋimuš jagiid áigge, čoavdit máŋggaid váttisvuođaid ja geahččalit ovdamearkka dihte ratifiseret ILO-soahpamuša, mii nannešii sápmelaččaid gielalaš ja kultuvrralaš vuoigatvuođaid ja vejolašvuođa oassálastit mearrádusaid dahkamii.

– Dát lea váivves dilli. Sávan, ahte Suopma ratifiserešii ILO-soahpamuša ja ahte gávnnašeimmet vugiid ovddidit ovttasbarggu sápmelaččaiguin, Pimiä dadjá.

"Historjjá dáhpáhusaid galggašii dovddastit"

Ovttaveardásašvuođaáittardeaddji lea Sámedikki ságadoalli Tiina Sanila-Aikioin goittotge ovtta oaivilis das, ahte historjjá dáhpáhusaid ja rihkkumiid galgá dovddastit ja loktet almmolaš ságastallamii.

– Máŋggat áššit ja olmmošvuoigatvuođaid loavkideamit historjjás leat ain gieđahalakeahttá. Mii galggašeimmet ságastallat dáid váivves áššiin, mat Suomage historjjás leat dáhpáhuvvan.

– Historjjá vearredaguid ferte dovddastit, jos ulbmil lea gávdnat oktasaš vuoiŋŋa ja áddejumi ovddidit áššiid boahttevuođas, Kirsi Pimiä smiehttada.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä