Sápmi

Suopmelaččat leat skeŋken ruđa Facebookas Amazonasa gádjumii – maiddái davvin leat oassálastán

Birasorganisašuvdna Greenpeace lea čoaggigoahtán ruđa Amazonasa arvevuvddiid gádjuma várás, ja olbmot leat oassálastán čoaggimii miehtá Suoma.

Greenpeacen maajohtaja Sini Harkki
Greenpeace Suoma jođiheaddji Sini Harkki illuda go olbmot leat vuolgán johtilit mielde doarjut Amazona. Govva: Timo Leponiemi / Yle

Amazonasis viidát leavvan eanabuollimat leat loktanan riikkaviidosaš fuomášumi ja fuola fáddán.

Birasorganisašuvdna Greenpeace Suopma leage dan dihte ordnen Facebookas ruhtačoaggima, mainna vigget oažžut suopmelaš skeŋkejeaddjiin skeŋkemiid Amazonasa arvevuvddiid gádjumii. Bearjadatbeaivvi 30.8. rádjái badjelaš 11 000 olbmo ledje dahkan skeŋkemiid, oktiibuot badjel 199 000 euro ovddas.

Greenpeace Suoma jođiheaddji Sini Harkki muitala, ahte ruhtačoagginkampánnja álggahuvvui ovddit vahku bearjadaga, ja olbmot leat vuolgán johtilit dasa mielde.

– Midjiide dát Amazonasa heahtedilli ii dieđusge leat mihkkege ođđa áššiid, vaikko dál orru ahte dasa lea viidáseappot morihuvvon dál. Greenpeace lea bargan suodjalanbarggu Amazonasis jo hui guhká, ja prinsihpas das lea albmi rádjin ahte man olu dasa sáhttá geavahit ruđa. Dat lea nu stuorra hástalus, ahte jos suopmelaččat háliidit dán bargui skeŋket, dasa ruhtii lea gal atnu.

– Doppe lea hui hástaleaddji doaibmat, ja dat, ahte mii bastit ovdamearkka dihte monitoreret vuovdebuollimiid ja lágahis čuollamiid maid mii leat jagiid bargan, dat gáibida oallelágan infrastruktuvrra, ámmátlašvuođa ja olu olbmuid. Dieđusge dat maiddái máksá.

Maid Greenpeace de ruđaiguin Brasilias bargá? Oalle oluge, muitala Harkki.

– Mii leat guhká bargan suodjalanbarggu ovttas Amazonasa guovllu eamiálbmogiiguin ja ássiiguin, leat politihkalaš bargguin vuođđuduvvan suodjalanguovlluid, ja dasto nuppe dáfus mii leat dahkan dákkár monitorerema, daid lágahis čuollamiid almmustahttima eiseválddiid doarjjan buot daid jagiid. Dasto dieđusge politihkalaš deaddu nu riikkaidgaskasaččat go Brasilia siste lea dakkár, masa mii kampánjjaiguin váikkuhit.

Greenpeaces leat dálge máŋggat doaimmat jođus Brasilias. Greenpeace earet eará oassálastá Brasilia siskkáldas ságastallamii ja čađaha badjelgirdimiid, maiguin kártejit buollimiid.

– Dan lassin mii ságastallat ovdamearkka dihte soija- ja biergobuvttadeddjiiguin ja iskat oažžut nu máŋgasiid sis go vejolaš čatnasit dasa, ahte aŋkke sin buvttadeamit eai daga mehcciid jávkama vearrábun.

"Čielggas, ahte juoidá galgá bargat"

Anárlaš Eetu Suominen lea okta dan badjel 11 000 olbmos, geat leat skeŋken ruđa Amazonasa gádjuma bealis. Su mielas lea čielggas, ahte juoidá galgá bargat ášši ovdii.

– Dat, ahte skeŋkejin dohko, lei munnje alccen hui eahpesihkkar, go in dieđe makkár dat politihkalaš dilli doppe lea, ahte luitetgo dohko oba riikkavulošorganisašuvnnaid doaibmat friija. Muhto jurddašin ahte unna skeŋkemiin sihkkarit bastá juoidá bargat dán dilis.

Suominen sávašii, ahte Greenpeace barggašii ovttas Amazonasa guovllu eamiálbmogiiguin.

– Dat leat maiddái hui garrasit čájehan miela dáid vuostá ja ovdanbuktán dakkár oainnuid, ahte dás lea sáhka aivve iešdáhtolaš duššadeamis, ahte dáid eamiálbmogiid doppe Mátta-Amerihkás ja Brasilias vuojehuvvojedje eret dain guovlluin, gos dát stáhta njunuš oaidná leamen ekonomalaš ávkki.

– Ja politihkahan dás ii sáhte moge mannat meaddel, go politihkahan dát lea visot.

Suominen dadjá, ahte son gullá dan ahkejovkui, masa lea jo vuolledásis oahpahuvvon, ahte Amazona arvevuovddit leat máilmmi geahppát, danin bargu Amazonasa bealis leage dehálaš.

– Sávan, ahte dat ruđat mannet buori geavahussii, ja sihkkarit mannetge. Ja ahte olles máilbmi, eandalii Eurohpa Uniovdna galgá čoaggit ráidduid oktii ja dahkat čielggasin, ahte dát ii heive, loahpaha Suominen.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä