Sápmi |

Tamperelaš dutki vuolgá Gárasavvonii čielggadit, makkár veahki boazosápmelaččat dárbbašit

Tamperelaš dutki Heta Heiskanen mátkkošta cuoŋománu loahpas Gárasavvonii soabahallat earret eará eanangeavaheapmái laktáseaddji sierramielalašvuođaid. Mii hálidat čielggadit, makkár veahki boazosápmelaččat dárbbašit, muitala Heiskanen. Mátkkis ráhkaduvvo dokumeanta.

Tutkija Heta Heiskanen
Tampere universitehta dutki Heta Heiskanen vuolgá Gárasavvonii ovdagáttuid haga. Govva: Marko Melto / Yle

Tampere universitehta dutki Heta Heiskanen vuolgá cuoŋománu loahpas Gárasavvonii soabahallat sierramielalašvuođaid, mat gusket earret eará guovllu eanangeavaheami.

Ulbmil lea veahkehit guovllu boazosápmelaččaid.

– Mii jurddašeimmet, ahte Suomas livččii dál dárbu čielggadit eamiálbmotvuoigatvuođaid. Ulbmil ii leat dutkat Gárasavvonis dutki, muhto baicce verdde čalmmiiguin. Mii eat kiikárastte báikkálaččaid, muhto baicce jearrat sis, makkár veahki sii dárbbašivčče. Mii hálidat čielggadit, sáhttitgo mii veahkehit boazosápmelaččaid, čilge Heiskanen.

– In goittotge vuos máhte namuhit, makkár váttisvuođaide mii vuodjut barggusteamet. Mii diehtit, ahte doppe leat iešguđetlágan oainnut earret eará eamiálbmotvuoigatvuođain, boazodoalus ja turismmas, rádjaáiddiin ja nu ain, joatká Heiskanen.

Dutkanprošeakta vuođđuduvvá nuppi, árat álggahuvvon birasvuođđovuoigatvuođaide guoskevaš prošektii.

"Luohttámuša sáhttá leat váttis hukset Suoma historjjá dihte"

Dutki Heta Heiskanen vuolgá davás ovdagáttuid haga. Son hálida gudnejahttit boazosápmelaččaid ja dárkilit guldalit, mo sii vásihit áššiid.

– Go mii leat deaivan olbmuid, diehtit mii, makkár veahki mii sáhttit addit. Mun in vuos dovdda daid olbmuid ja mielas oahpásmuvan sidjiide, muhto ádden, ahte luohttámuša huksen váldá áiggi. Suoma álbmot lea historjjás traumatiseren sápmelaččaid ja dat čuohcá ain buot vuorrováikkuhussii, dadjá Heiskanen.

Dutkanjoavku lea goittotge jo gávdnan olbmuid, geat leat lohpidan searvat dutkamuššii.

– Mii gávnnaimet roahkkadis olbmuid, geat jurddašedje, ahte mii sáhtášeimmet veahkehit sin. Sávan, ahte dás šaddá buorre ovttasbargu, dadjá Heiskanen.

"Soabahallan lea beaktilis vuohki čoavdit áššiid"

Heta Heiskanen lea bargan njeallje jagi rihkkosiid ja riidduid soabahallamiiguin. Son atná dan beaktilis bargoneavvun.

– Soabahallan lea hui miellagiddevaš proseassa. Olbmot, geat eai álggos gierdda oba geahčastitge nuppiideaset, sáhttet loahpas jo sallodit. Soabahallan sáhttá čoavdit ártegamosge ruossalasvuođaid, muitala Heiskanen.

Gárasavvona prošeavttas lea ulbmil ráhkadit dokumeantafilmma.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä