Sää´mjânnam |

“Tâʹvv oummu õõlǥče mieʹrreed tââʹv aaʹššin še Eurooʹppâst” – Euroop union ruõʹbdest käunnai jiõnstem-miõl

Pâi määnpââʹj riikkpeiʹvv-vaali mâŋŋa Eurooʹppa jiõnstet täin neäʹttlin ođđ mieʹrreei. Tââʹvmõs Sääʹmmest še vaaluurnid äiʹǧǧet jååʹtted.

Jasmi Mäenpää
Âʹvvel lookkjiškooulneǩ Jasmi Mäenpää tuâivv, što EU tääʹzz politiikkâst smiõttâd jeänab globaal aaʹššid. Govva: Sara Wesslin / Yle

Âʹvvelneǩ lookkjiškooulneǩ Jasmi Mäenpää jiõnsti vuõssmõs vuâra jieʹllmeʹstes muäʹdd määnpââʹj mââiårra riikkpeiʹvv-vaalin da ââʹn neäʹttlest son peäss eʹpet jiõnstemsâjja. Tän mannust jiõnsted mieʹrreei Lääʹddjânnmest Eurooʹppa. Jiijj võboršeeʹǩǩ lij vaiʹǧǧääb kaunnâd.

– Muu miõlâst täk kõõččmõõžž lie vaiǧǧääb, ko mâiʹd riikkpeiʹvv-vaalin leʹjje, särnn Mäenpää, ko vasttad vaalmašina kõõččmõõžžid.

– Tääiʹben lie jeänab nåkkam teemm mâʹte maaiʹlm ekonomia. Nåkkam teemm, mâʹst jiõm nuʹt jiânnai tieʹđ.

Jasmi Mäenpää Ivalon lukio
Vaalmašinast ǩiõttʼtâʹlle Mäenpää miõlâst jiânnai jeeʹresnallšem aaʹššid, ko riikkpeiʹvv-vaalin. Govva: Sara Wesslin / Yle

Jasmi Mäenpää seuʹrrai jiânnai maaiʹlm politiikk. Taaurõõzzivuiʹm son saǥstââll jiânnai politiikk pirr.

– Jiõm nuʹt jiânnai tieʹđ EU-tääʹzz politiikkâst, leâša maaiʹlm politiikk da globaal aaʹššid seuʹrrjjam. Sosiaaʹl media pääiʹǩ, mâʹte Instagramist seuʹrrjam jiânnai politikniiʹǩǩid da peäʹllõõǥǥid di ođđsid, särnn Mäenpää.

Eu-vaalin smiõttâd še tâʹvv-vuuʹd aaʹššid

Ǩiiđ riikkpeiʹvv-vaali mâŋŋa EU-vaal-plakaatt lie lõckknum ââʹbrest Âʹvvel siidâst. Tääiʹben EU-vaal jie kuâsttje nuʹt veeidsânji ko veâl määʹnpââj ouddâl riikkpeiʹvv-vaal leʹjje teuddjâm obb ʹvveel siid pirrõõzz.

Vuäitči leeʹd što Lääʹddjânnmest riikkpeeiʹv-vaali mâŋŋa Euroop unioon vaalin jiõnstummuš ij leäkku oummui miõli âʹlnn, leâša âʹvvelneeʹǩ lie vueʹlǧǧmen vaaluurni årra še täin vaaʹlin aktiivlânji.

Eurovaalien vaalimainokset repsottavat Inarin kunnantalon edustalla.
Âʹvvel siidâst jie EU-vaal leämmaž nuʹt veiddsânji kuâsttemnalla. Nuʹt še vaal-plakaatt repčča kåʹddpõõrt ooudâst. Govva: Sara Wesslin / Yle

Håʹt Euroopp unioon aaʹššin mieʹrreet kuʹǩǩen tââʹvmõš Lääʹddjânnmest, mieʹrrõõzz vaaikte še unioon tââʹvmõs rääʹjjest.

– Kâʹl-han täk EU:st rajjum mieʹrrõõzz kuâsstje še tääiʹben tâʹvven, aainâs meersânji. Tõn pääiʹǩ tõt kuâsttai, särnn âʹvvelneǩ Iikka Rantahalvari.

Iikka Rantahalvari
Iikka Rantahalvari miõlâst EU-vaal pueʹtte miâlggad jåtlânji riikkpeiʹvv-vaali mâŋŋa. Govva: Kirsti Länsman / Yle

Rantahalvari äigg jiõnsted, håt son tobdstâtt, što ouddlõs valain lij juʹn šõddam tobdd, što politiikk lie miâlggâd jiânnai.

– Tobddai, što lij sami jåtlânji täk kuhttu vaal. Ääiǥam jiõnsted EU-vaalin, leâša jiõm teâđ veâl ǩeän. Kuâsttai, što aainâs tääiʹben täk vaal jie kuâsttje nuʹt jiânnai, smeâtt son.

Tän eeʹjj pâʹjj-mättʼtõõtti Saana Aikio tuâivvči, što tuõʹđi täin vaalin vuäittči jeänab vaaikted aaʹššid nuʹt maailmveiddsânji, ko še pääiklaž tääʹzzest.

– Muu miõlâst lij vääžnai jiõnsted. Jos lij mii-ne, mõõzz haalâd vaaikted nuʹt jiõnsteeʹl tõõzz vuäitt tuejjeed mâiʹd-ne, vuäinn Aikio.

Tâʹvv jiõnn feʹrttječi suu miõlâst kollʼjed jeänab Eurooppast.

– Tuâivam, što mij tââʹv oummui juuʹrd kollʼjeʹče jeänab EU-politiikkâst. Ouddmiârkkân tuâivam, što tät Jiõŋŋmiâr ruʹvddčuâǥǥas ij puäʹđči da tõʼnt mij vueinalm da mij jiõnn õõʹlǥči kollʼjed puerben, särnn Aikio.

Saana Aikio
Saana Aikio piijči tâʹvvoummu še mieʹrreet jeänab obb Euroop aaʹššin. Govva: Sara Wesslin / Yle

Euroop unioon vaali ouddjiõnstummuš lij ââʹn jååʹttmen. Ouddjiõnstummšest 15.5-21.5.2019 vuäitt jiõnsted håʹt mõõn jiõnstempääiʹǩest. Jiõčč vaalpeiʹvv lij 26. vueʹssmannu.

Puk kolmm âʹvvelneeʹǩ åʹcce õin šiõǥǥ võboršeeǩ, ǩeän jiõnsted täin vaalin.

– Muʹnne leʹčči vääžnai, što EU:st mieʹrreet da viikkât ooudâs äimmõs-aaʹššid. EU:st feʹrttai še väʹldded lokku ooumažvuõiggâdvuõđ da tääʹss-ärvv-kõõččmõõžž. Kâʹl mon ååskam, što toʹben täid aaʹššid še viikkâd ooudâs, smeâtt Mäenpää.

Varrasamosat: Sää´mjânnam

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä