Kolumnat |

Tuija Guttorm kolumna: Minimalista ii suorgan gáiddusbarggu iige sosiála sirrema

Midjiide buohkaide ii leat váttis leahkit ruovttus njealje seainni siste, čállá Yle Sámi kolumnista Tuija Guttorm.

Tuija Guttorm
Govva: Vesa Toppari / Yle

Dál go mii buohkat leat gártan šaddat sosiálalaččat sirret iežamet ja bissut ruovttuin, de lean smiehttan, ahte dát spiehkastatdilli ii leat iešalddes váikkuhan mu árgabeaivái nu olu. Dat leage nu, ahte koronavirusa geažil šaddan spiehkastatdilli leamašan munnje oalle dábálaš dilli. Mu okta ustit sáddii WhatsApp bokte hearvás gova, mas introverta lohká ahte já, dát su normáladilligo gohčojuvvo karantenan.

Midjiide buohkaide ii leat váttis leahkit ruovttus njealje seainni siste. Aŋkke mun liikon leahkit ruovttus. Dalle beasan ráfis lohkat girjjiid, čállit, geahččat Netflixa ja guldalit musihka. Soaitá dát orroleamen hui stereotiippalaš govva introverttas. Muhto leago minimalista maiddái introverta? The Minimalists -bloggár ja girječálli Joshua Fields Millburn mieđiha, ahte son lea introverta. Son dadjá: “Erenoamáš introvertan mun leamašan eaktodáhtolaččat karantenas ovdal go dat lei cool”. Nu sáhtášin ieš maid lohkat.

Gáiddusbargu lea maiddái buktán juoidá, maid mii leat váillahan ovdal kriisa, muhto maid mii eat leat fidnen – namalassii áiggi.

Minimalista ii várra muđuige nu hirbmosit suorganan gáiddusbargama dahje sosiála sirrema. Go minimalisma jo muđuige doarju oktageardánis eallinvuogi, gos buot badjelmearalaš luksusat leat váldojuvvon eret. Gáiddusbargu lea maiddái buktán juoidá, maid mii leat váillahan ovdal kriisa, muhto maid mii eat leat fidnen – namalassii áiggi. Dál leamašan áigi vuoiŋŋastit, lohkat, čállit, čorget, jurddašit ja dahkat áššiid, maid ii livččii ožžon muđui áigái.

Smávva giláža ássiin ii dáidde leat mihkkige heđiid sirret iežaset sosiálalaččat. Miihan orrut jo muđuige guhkkin juohke báikkis ja nubbi nuppis. Mus goit eai leat leamaš váttisvuođat. Mannan háve ledjen duoddáris, de doppe ii oidnon oktage. Ja go finastin vel gávppis, ledje šiljus dušše guokte biilla. Gávppis dorvvolaš gaska lei dorvvastuvvon bures go ledje dušše moadde olbmo. Kánske mii leat dáppe Sámis doarvái introverttat. Ja go oastit dušše dan mielkeburkke ja láibeseahka, de miihan leat beanta minimalisttat vel.

Suomas ii leat minimalismmas hállojuvvon olus mihkkige koronavirusa olis. Muhto stuorra máilmmis leat bivnnuhis minimalisttat muitalan máŋggaid váikkuhusaid birra, maid pandemia lea mielddisbuktán. Ovdamearkka dihte Becoming Minimalist -bloggar ja girječálli Joshua Becker lea hutkan vihtta positiivvalaš ášši, mat gáiddusbarggu mielde sáhttá šaddat.

Go boahtá dakkár dilli go pandemia, de mii álgit guorahallat eallima stuorra gažaldagaid: Mii lea buot deháleamos? Leango mun váldán vuhtii mu lagasolbmuid ja bearašlahtuid? Masa lean áiggi geavahan?

Vuosttamužžan lea ruovttus golahuvvon áigi. Go báifáhkka gártá ruovttus leahkit beaivvis nubbái, de bágge dat muhtun veardde dutkat dan, makkár diŋggaid oamasta. Seammás beassá iskat movt ruoktu doaibmá, go šaddá fuobmát, mii dárbbašuvvo ja man sáhttá bidjat eret. Máŋggat lea gártan oahpahallat ođđa jurddašanvuogi go ruoktu lea ruovttu lassin doaibmaguovdáš, gos lea doaimmahat ja boradanbáiki. Earálágan dárbbut čájehit dan, maid duođai dárbbaša ja maid ii.

Nubbin Becker muitala, ahte bargovuogit rivdet. Fitnodagain ja bargosajiin šaddet fuobmát, ahte ruovttus sáhttá maid bargat guhkit áiggiid. Soaitá, ahte muhtumat juoba hálidit báhcit gáiddusbargui ja ráhkadit alcceset ruoktokantuvrra dan dihte.

Goalmmádin spiehkastatdilli ja eahpesihkarvuohta bargguid dihte, bággoluomut ja eretcealkimat bággejit olbmuid smiehttat iežaset ruhtageavaheami ja ráhkadit bušeahta. Kriisa boktá gažaldaga, manin ruđa ii máhttán geavahit dalle go buot lei bures. Dát veahkeha máŋggaid bidjat sin ekonomalaš dili ortnegii ja jurddašisgoahtit guhkit áigge ovdal go ostet joavdelasaid.

Moadde mánu dassái min eallimii gulai áibbas dábálaš hušša ja áššiid dikšun. Báifáhkka dat bisánii, mii bisáneimmet.

Njealját ášši. Go boahtá dakkár dilli go pandemia, de mii álgit guorahallat eallima stuorra gažaldagaid: Mii lea buot deháleamos? Leango mun váldán vuhtii mu lagasolbmuid ja bearašlahtuid? Masa lean áiggi geavahan? Becker dadjá, ahte go mii álgit jearrat daid gažaldagaid, de mii leat áibbas minimalismma váldogažaldagaid ja prinsihpaid guovddážis. Dábálaččat dákkár gažaldagaid bokte mii gávdnat mearkkašumi, mii fas johtá minimalismma guvlui.

Maŋimuš áššin Becker árvala, ahte dábálaš árgabeaivái máhccan lea eanet mearkkašahtti go dat, maid olbmot ovdal meroštalle dábálažžan. Moadde mánu dassái min eallimii gulai áibbas dábálaš hušša ja áššiid dikšun. Báifáhkka dat bisánii, mii bisáneimmet.

Go eallin fas goas nu šaddá ođđa normálan, de áiggon ain lohkat, čállit, geahččat Netflixa ja guldalit musihka áibbas dego ovdalge. Finan maiddái duoddaris. Dát lea dat ođđa normála, masa mii dáppe Ohcejogas leat juo áigá hárjánan.

Tuija Guttorm

Čálli lea eret Ohcejogas, gos bargá girjerájushoavdan. Son lea minimalista, guhte hálida eallit nu oktageardánis eallima go vejolaš. Astoáiggis láve lohkat, čállit, galledit fulkkiid ja gakcut duoddarii, gos beassá oaidnit guhkás.

Guldal Tuija Guttorm kolumna.

Varrasamosat: Kolumnat

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä