Sápmi |

Turisttat bastet oastit Deanu guollelobiid neahta bokte – báikkálaččat šaddet vuodjit čuđiid kilomehteriid lobiid maŋis

Báikkálaččaid guollelobi oastima neahttagávppi bokte dahká váttisin váilevaš identitehta sihkkarastin.

Keijo Pirttijärvi
Áŋŋellaš Keijo Pirttijärvi mielas dakkár dilli ii leat vuoiggalaš, vaikko leage hárjánan vuodjit guhkes mátkkiid. Govva: Vesa Toppari / Yle

Luossabivdu lea álgán mánu álggus, muhto áŋŋellaš Keijo Pirttijärvi ii leat vel oastán alcces guollelobi iežas ruovttujohkii Anárjohkii, mii gullá Deanu čázádahkii. Pirttijärvi ii geargan fitnat Gáregasnjárggas lohpevuovdinbeaivve, muhto jurddan lea gal oastit lobi. Jus galggaš beassat joga ala, de son soaitá gártat vuodjit lobi maŋis gitta Ohcejohkii, gosa lea 360 kilomehtera mátki ovddosmaŋos Áŋŋelis. Gáregasnjárggas go fitná, šaddá vuodjit oktiibuot 120 kilomehtera.

Pirttijärvi mielas dat lea eahpevuoiggalaš.

– Ii leat midjiide báikkálaččaide vuogas, vaikko leat hárjánan vuodjit guhkes mátkkiid. Dásseárvvu dihte miige galggašeimmet beassat oastit neahtas lobiid, nu mo turisttat. Turisttat eambbo beare oastilit neahtas daid.

Váttisvuohtan identitehta sihkkarastin

Ealáhus,- johtolat- ja birasguovddáža guolledoalloáššedovdi Kare Koivisto lohká, ahte sii galget leat sihkkarat, leago lobi oasti duođaid báikegotti olmmoš. Olbmos, gii lea merkejuvvon orrut báikegottis dahje lea orron doppe čieža mánotbaji, lea riekti oažžut báikegotti olbmo guollelobi.

– Das lea sáhka sierralágan lobiin. Báikegoddelobi oasttedettiin mii fertet sihkkarastit, ahte oastis lea duođai riekti báikegotti olbmo guollelohpái. Dasa lassin fatnasiid registrerema váras galgá dikšut báberáššiid, muitala Koivisto.

Kare Koivisto
EJB-guovddáža guolledoalloáššedovdi Kare Koivisto. Govva: Vesa Toppari / Yle

Deanu bivdolobit gullet EJB-guovddážii. Meahciráđđehus fas dikšu eará jogaid lohpevuovdima Anáris, Ohcejogas ja Eanodagas. Meahciráđđehusas lea seamma dilli, ahte báikkálaččat galget fitnat Meahciráđđehusa doaimmahagas oastimen lobi, go turista fas bastá oastit lobi neahta bokte.

Meahciráđđehusa plánejeaddji Jarmo Huhtamella mieđiha, ahte dálá dilli ii leat vuoiggalaš. Sivvan dasa lea dat, ahte sii eai leat vel ožžon dorvvolaš ja luohtehahtti identitehta sihkkarastima neahttagávpái. Dakkár lea goittot dál plána vuolde.

– Dat ii duođaige leat govttolaš, ahte ovdamearkka dihte áŋŋellaččat dahje ohcejohkalaččat gártet vuodjit Anárii dahje Avvilii lobi dihte, dadjá Huhtamella.

Keijo Pirttijärvi fuopmášuhttá, ahte dálá áigge sáhttá sihkkarastit olbmo báŋkodovddaldagaid bokte. Earet eará vearroáššiid ja Álbmotealáhuslágádusa áššiid sáhttá dikšut álkit neahta bokte, go čáliha iežas sisa báŋkodovddaldagain.

– Dálá áiggehan sáhttá báŋkodovddaldagain sihkkarastit olbmo, iihan dás leat earágo guollelobiin sáhka. Stuorátge áššiid sáhttá dikšut daid bokte, imaštallá Pirttijärvi.

Lobiid vuvdet lávvordaga Gáregasnjárggas

Koivisto mielde Deanu lobiid ektui galget leat vel dárkilabbot mohkkás guolástannjuolggadusaid dihte. Son ii máhte njuolga lohpidit boahttevuođa guollelohpegávppi ektui maidege, muhto lohká dan ášši leat sis barggu vuolde.

– Álohan daid sáhttá ja galgá ovddidit, ja gal min vuolggasadjin lea bálvalit nu bures go vejolaš. Mii fertet goittot bargat guolástanlágaid mielde ja galgat bastit leat sihkkarat olbmo vuoigatvuođain sierralágan lobiide, dadjá Kare Koivisto.

Čuovvovaš geardde Deanu lobiid vuvdet Gáregasnjárggas geassemánu 15. beaivve.

– Báikegoddelaččaid guolástanlobiid ja skoviid lea vejolaš printet ja guođđit vuovdinláhkai maiddái Kalastajan majataloi, gos olbmot sáhttet fitnat daid oastime. Ii dárbbaš Ohcejohkii vuolgit lobi dihte, muhto bálvalusa oažžu maiddái Gáregasnjárggas, lohpida Koivisto.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä