Sápmi

Varrasamos dieđut koronavirusis: Roavenjárggas ođđa koronanjoammun

koronaviruksen näytteenotto porvoossa
(Vuorkágovva) Koronavirus lea gavnnahuvvon dán vahkus guovtti olbmos seamma dállodoalus lahka Suoma ja Ruoŧa rájá. Govva: Markku Rantala / Yle

Yle Sápmi beaiváda dán artihkkalii varraseamos dieđuid koronavirusa dagahan dilis eandalit davvin.

  • Sisrádjegohccimis ja mátkkoštanráddjehusain luohpat 13.7. rájes Suoma ja Duiskka, Itália, Nuortariikka, Greikka, Slovakia, Slovenia, Uŋgara ja Liechtenstein sihke Schengenii gullámeahttun Kroatia, Kypros ja Irlándda gaskkas – jos epidemiijadilli diktá

  • Ávžžuhus gáiddusbargui nohká 1.8.

  • Čoahkkananráddjehusat 1.7. rájes: badjel 500 olbmo dáhpáhusat olgun dohkkehuvvojit spesiálaordnemiiguin

  • Valáštallangilvvut leat álgán 1.6. rájes, čoahkkananráddjehus eanemustá 500 olbmo
  • Restoráŋŋat, museat, teáhterat, girjerádjosat ja vuojadanhállat leat rahpasan 1.6. rájes dihto eavttuiguin
  • Nuoraid- ja riekkisdoaimma sajit leat rahpasan 1.6. rájes, maiddái mánáid ja nuoraid geasseleairrat ja valáštallankurssat álget

8.7. dii. 7.24 Roavenjárggas ođđa koronanjoammun

Lappi buohccedikšunbiire guovllus Roavenjárggas lea gávnnahuvvon okta ođđa koronanjoammun. Njoammuma lea ožžon báikegotti olmmoš ja dálá dieđuid mielde suinna dahkamušas leamašan 14 olbmo. Dahkamušas leamašan olbmot leat njoammuma ožžon bargobirrasis ja bargoguimmiid lagašolbmot. Dáin olbmuin lea testejuvvon dat, geain leamašan koronanjoammumii mihtilmas váttut.

3.7. dii. 15.45 Gielddahoavda muitala Eanodaga koronadili leat ráfálaš

Lappi buohccedikšunbire guovllus gávnnahedje dán vahkus guokte koronanjoammuma. Infekšuvdnadoavttir Markku Broas muitalii Ylei árabut, ahte njoammumiid gávnnahedje seamma bearrašis oarjeráji gielddas, ja dain lea oktavuohta Ruŧŧii.

Eanodaga gielddahoavda Jari Rantapelkonen nanne, ahte sáhka lea Eanodaga gielddas, ja nubbi koronanjoammuma ožžon olmmoš lea leamaš barggus gieldda boarrásiidsiiddas.

Rantapelkonen mielde diehtu koronavirusnjoammumiin lea váldon gielddas ráfálaččat vuostá.

– Eanodagas leat jurddašan dás áššálaččat ja ráfálaččat ja geardduhan rávvagiid, mo dákkár dilis galgá doaibmat. Orru leamen, ahte dása leat ráhkkanan bures. Lihkus lea dasto gávnnahuvvon, ahte ođđa njoammumat eai leat gávdnon.

3.7. dii. 9.15 LK: Boarrásiidsiidda bargis koronanjoammun Eanodagas

Lappi buohccedikšunbiire infekšuvdnadoavttir Markku Broas nanne Lapin Kansa-aviisii, ahte buohccedikšunbiire ođđa koronanjoammumat leat Eanodaga gielddas. Koronai buohccán olmmoš bargá earet eará Eanodaga boarrásiidsiiddas.

– Dát olmmoš lea boahtán dalán válddihit iskosa, go leamaš dávdamearkkat, muitala Broas.

Lapin Kansa ožžon dieđuid mielde njoammumis lea oktavuohta Ruŧŧii.

Muoná-Eanodaga vuođđodearvvašvuođa njunušdoavttir Teemu Taulavuori deattuha, ahte Eanodaga guovllus ii leat goittot dál epidemiija.

2.7. dii. 15.28 Davi guovlohálddahusdoaimmahagat: Jos koronadilli vearrána, guovlolaš ráddjehusaid oažžut johtilit fápmui

Lappi ja Davvi-Suoma guovlohálddahusdoaimmahagat čuvvot koronapandemiija váikkuhusaid Suoma lagaš guovlluin.

Jos dávdadilli vearrána, guovlohálddahuseiseválddit dahje gielddat sáhttet báikkálaččat máhcahit fápmui ráddjehusaid maiguin easttadit epidemiija.

Njoammundávdaláhka dahká vejolažžan báikkálaš eiseválddiide seamma vugiid, mat giđđat guske olles Suoma.

Eandalii Davvi-Ruoŧa dávdadilli lea fuolastuhtti Suoma dáfus.

Lappis leat gávnnahan guovtti vahku áigge vihtta koronanjoammuma, maid árvalit leat boahtán Ruoŧas.

Dárbbu mielde ráddjehusaid sáhttit bidjat fápmui juobe beaivvis dahje moattis.

2.7. dii. 13.09 Lappi buohccedikšunbires eai ođđa njoammumat

Lappi buohccedikšunbires dán vahkus gávnnahuvvon guovtti koronadáhpáhusa geažil leat testen olbmuid, geat leat leamaš dahkamušain olbmuiguin geain njoammumat leat gávnnahuvvon.

Buohccedikšunbire almmuhusa mielde 26 olbmo leamaš dahkamušas sudnuin. Sin buohkaid leat dál testen, eaige ođđa njoammumat leat gávdnon.

– Buot 26 olbmo leat testejuvvon ja bohtosat leat negatiivalaččat, nappo ođđa njoammumat eai leat gávdnon, muitala Lappi buohccedikšunbire infekšuvdnadoavttir Markku Broas.

1.7. dii. 12.50 Muonio-Eanodaga hoavdadoaktáris čavga ávžžuhus olbmuide

Moatte beaivvis lea dál gávnnahuvvon guoktásis koronadávdda njoammun Suoma bealde Lappi buohccedikšunbires Suoma ja Ruoŧa rádjagielddas. Yle dieđuid mielde dát leat Eanodaga gielddas. Buohccedikšunbire almmuhusa mielde 26 olbmo leamaš dahkamušas olbmuin geain covid-19 lea gávnnahuvvon.

Eanodagas ja Muonios covid-19 dávdda epidemiijariska lea dál duođalaš. Hoavdadoavttir Teemu Taulavuori muittuha ahte Norrbottenis dávdii fáhtehallan lea oalle jáhkehahtti jus dohko mátkkošta.

Dieđáhusasttiis gieldalaččaide buohccedikšunbire Muonio ja Eanodaga vásttolaš doaktárat ávžžuhit duođalaččat árvvoštallat leago dárbu mátkkoštit rájá rastá.

Dál lea maid dehalaš ohcalit dalán iskkadeapmái jus olmmoš veháge navdá koronavirusa alddes.

Go rájá rastildeapmi lea fas lassánan barggu ja eará sivaid geažil de njommunriska lea duođalaš gitta davimus rádjagielddaid ráje. Muonio-Eanoadga dearvvasvuođaguovddáš lea dutkamin man ollugat leat juo dahkamušas njommunvárain.

15.6. dii. 15.00 Suopmá luohpá gearggusvuođalága geavaheamis

Suoma ráđđehus lea mearridan luohpat gearggusvuođalága geavaheamis ja Suopma máhccá dábálaš dillái.

– Min oažžun epidemiologalaš ja vuoigatvuođalaš meroštallama vuođul sáhttit gávnnahit, ahte eai leat šat doarvái gáibádusat gearggusvuođalága mielde leahkki doaibmafápmudusaide ja heivehanásahusat gomihuvvojit, dajai stáhtaministtar Sanna Marin odne dieđihandilálašvuođas. Marin maiddái dajai, ahte gearggusvuođalágá čuovvu spiehkastatdilli nohká.

Ráđđehus addá gomihanásahusaid odne, stáhtaráđi oktasaščoahkkimis.

Ráđđehus čoahkkanii odne iđitbeaivve ráđđádallat koronavirusdili dihte geavahussii váldon gearggusvuođalága joatkimis. Stáhtaministtar Marin muittuhii, ahte njoammunvárra ii Suomas leat vel meaddá.

12.6. dii. 15.21 Norga rahpá rájá Supmii vuossárgga

Norga rahpá riikkarájá Supmii ja eanaš oassái eará davviriikkaid vuossárgga 15.6. rájes. Karantena ii gáibiduvvo šat. Ruoŧa oasil Norgage doallá ráddjehusaid dihto eavttuiguin, muhto Gotlandii lea vejolaš mátkkoštit. Áššis muitalii aiddo Norgga stáhtaministtar Erna Solberg dieđihandilálašvuođas.

Rádjá lea leamašan gitta njukčamánu beallemuttu rájes ja riikkaid gaskkas besse johtit dušše olbmot geain lei dasa sierralohpi.

Loga maid: Rádjegávpejasat ráhkkanan Suoma ja Norgga rájá rahpaseapmái: "Soaitá mealgat hušša"

11.6. dii. 12.38 Mátkkošteapmi Norgii, Danmárkkui, Islándii ja Baltiai rahppojuvvo vuossárgga – karantena ii gáibiduvvo šat

Ráđđehus lea ložžen mátkkoštanráddjehusaid. Mátkkošteapmi Suomas rahppojuvvo Norgii, Estteeatnamii, Latviai, Liettuai, Dánmárkui ja Islándii vuossárgga rájes.

Dáidda riikkaide sáhttá mátkkoštit karantena haga. Sisministtar Maria Ohisalo (ruonát) mielde dát mearrádusat nannejuvvojit stáhtaráđis ihttin bearjadaga.

Rádjejohtolaga ráddjehusat dárkkistuvvojit čuovvovaš háve guovtti vahku geažes.

Norgga ministeriijas ságastallat ihttin das, mo Norga mearrida ráddjehusain, nappo rahpágo dat seamma láhkái rájiid iežas oasil. Olgoministtar Pekka Haavisto (ruonát) muitala, ahte sii vurdet Norgga vástidit Suoma mearrádusaide nu, ahte datge rabašii iežas rájáid.

Ruoŧa oasil ráddjehusat leat ain fámus Ruoŧa epidemiijadili dihte.

Vaikko ráddjehusat leatge geahppánan, ávžžuha olgoministeriija goittotge ain vealtit dárbbašmeahttun mátkkošteami olgoriikkaide.

9.6. dii. 15.00 Sámi siida, Lappi fitnodatdoallit ja gielddat gáibidit rájaid rahpama álbmogii

Ohcejoga sámesearvi Sámi siida gáibida, ahte Suoma ja Norgga rádjá rahppojuvvo Deanuleagi ássiide.

Searvi gáibida, ahte Norgga ja Suoma eiseválddit váldet vuhtii Deanuleagi ássiid erenoamáš dili go árvvoštallet eastadandoaimmaid geahpideami ja vejolaš čavgema boahtte áiggis. Searvi lea maiddái hástán Sámedikkiid bargat ášši ovdii.

Maiddái Suoma davimus gielddat ja Lappi fitnodagat gáibidit rájáid rahpama. Sii gáibidit rájáid rahpama Norgii ja Ruŧŧii. Davvin Suoma, Ruoŧa ja Norgga rájáid goappáge bealde koronavirusdilli lea bisson ráfálažžan. Suoma beale Lappis maŋimus koronanjoammundáhpáhus leamaš measta guokte vahku dassái.

Loga ášši birra lasi dán artihkkalis.

9.6. dii. 14.49 Sámeparlamentarihkkáriid konferánsa 2020 sirdašuvvá

Sámi parlamentáralaš ráđi (SPR) stivra čoahkkanii gáiddusoktavuođaid bokte 3.6. ja ságastalai čoahkkimisttis sámeparlamentarihkkáriid konferánssa lágideamis. Konferánssa galge lágidit Anáris 13.–14. borgemánu 2020.

Stivra mearridii čoahkkimisttis, ahte konferánsa sirdojuvvo koronaviruspandemiija dihte. Konferánssa ođđa lágidanáiggis áigot mearridit maŋŋelis geasi áigge.

– Dađi bahábut eat oainne áššis eará molssaeavttu ráđđejeaddji pandemiija dihte. Konferánsa lágiduvvo goittotge dalán, go dilli dan suovvá. Riikkarájiid rasttideaddji sámepolitihkalaš ovttasbarggu dáfus lea dehálaš, ahte sámeparlamentarihkkárat čoahkkanit, ja ahte sis lea vejolašvuohta beassat ságastallat oktasaš áššiin ja hástalusain, dadjá SPR sátnejođiheaddji Tuomas Aslak Juuso konferánssa sirdimis.

Sámeparlamentarihkkáriid konferánsa lágiduvvo juohke goalmmát jagi. Sámi parlamentáralaš ráđđi vástida sámeparlamentarihkkáriid konferánssa praktihka lágideamis, ja jagi 2020 konferánssa praktihka lágidanovddasvástádus gullá Suoma sámediggái. Konferánssas, mii lágiduvvo Anáris, leat juo golbma váldotemá: dálkkádatrievdan, maŋemuš áiggiid sámiid vuoigatvuođaid ovdáneapmi ja sámedikkiid oktasaš válgabeaivi.

5.6. dii. 7.54 Ráđđehus: Čakčat sáhttet skuvllat ordnet sihke gáiddus- ja lagašoahpahusa

Suoma ráđđehus lea ikte duorastaga dohkkehan láhkaevttohusa, mas vuođđooahpahuslága ja ámmátlaš skuvlejumi guoskevaš lága leat rievdadan gaskaboddasaččat. Nuppástuhttin addá vejolašvuođa dávdadili dihte ordnet vuoruid miel gáiddus- ja lagašoahpahusa.

Gáiddusoahpahusa sáhttá ordnet mánotbaji ain hávil. Váldooasis oahpahusa ordnejit čakčat sihke vuođđooahpahusas ja nuppi dásis lagašoahpahussan.

Dát nuppástus ii guoskka ovdaoahpahusa, 1.3.-luohkálaččaid dahje erenomaš doarjaga dárbbašeaddji oahppiid, eaige maiddái guhkiduvvon oahppogeatnegasvuođa dahje válmmaštalli oahpahusa oahppiid.

Loga eanet áššis suomagillii dáppe.

5.6. dii. 7.33 Ohcejoga gielda gáibida ráđđádallamiid Norgga rájá rahpamis

Ohcejoga gielda gáibida johtilit ráđđádallamiid Norgga rájá rahpamis ja ráddjemiid geahpedeamis. Gielda čállá neahttasiiddustis, ahte Suoma ja Norgga gaskasaš rájá fáhkkestaga gokčan lea bissehan Ohcejoga gieldda ealáhuseallima.

Norgga rádjagávpi lea Ohcejoga gieldda deaŧalamos ealáhus, stuorra bargoaddi ja searvvušvearu máksi. Ohcejoga fitnodagaid vuovdimiin badjel 75 % boahtá gávppis, mii vuođđuduvvá rádjagávpái. Áššehasain árvvu mielde badjel 90 % leat Norgga beale olbmot.

Koronadili geažil gávppiin ja fitnodagain leat nohkan áššehasat goasii ollásit, doaibmasajiid leat gártan gokčat ja bargiid cealkit eret ja luopmudit.

Gielda ballá ahte gieldda bargguhisvuohta šaddá lassánit mearkkašahtti láhkai, ja govttolaš gieldaekonomiijadilli šaddá muhttašuvvat vearroboađuid geahppáneami mielde.

Ráđđehus ráđđádalai gaskavahku rádjejohtolaga koronaráddjehusaid burgimis, muhto ii mearridan vel maide. Sisáššiidministtar Maria Ohisalo (ruon.) mielde áššái máhccet boahtte vahkus.

Norga lea rahpamin iežas rájáid dánmárkulaččaide geassemánu beallemuttus.

5.6. dii. 7.32 Sámi searvegottiin álget ipmilbálvalusat boahtte sotnabeaivve rájes

Dábálaš ipmilbálvalusat álget vuot geassemánu áigge maiddái sámeguovllu searvegottiin. Anára searvegottis vuosttas ipmilbálvalusat leat boahtte sotnabeaivve Anáris ja Avvilis.

– Ráđđehusa ávžžuhus dorvogaskkain ja eará dorvvolašvuhtii váikkuheaddji áššiin váldojit vuhtii ipmilbálvalusain, muitala Anára searvegotti kapellána Mauno Hepola.

Ohcejoga searvegottis vuosttas dábálaš ipmilbálvalusat leat Ohcejoga girkus boahtte sotnabeaivve ja Gáregasnjárgga kapeallas fas geassemánu 14. beaivve. Maiddái Njuorggámis dollet ipmilbálvalusa geassemánu loahpas Deatnogáttis ja suoidnemánus lea ipmilbálvalus maid Nuvvosa rohkosviesus.

Eanodagas vuosttas ipmilbálvalus Heahtá girkus lea boahtte sotnabeaivve ja geassemánu áigge dollet vel luondogirku Gilbbesjávrris jonssotáigge.

Soađegilis vuosttas ipmilbálvalus girkus lea maid boahtte sotnabeaivve.

4.6. dii. 7.59 Rádjajohtolaga ráddjehusaid burgimis eai šaddan vel mearrádusat

Ráđđehus ii mearridan vel gaskavahku rádjajohtolaga koronaráddjehusaid burgimis. Sisáššiidministtar Maria Ohisalo (ruon.) mielde áššái máhccet boahtte vahkus.

Ohisalo civkkii Twitteras, ahte ášši válmmaštallan joatkašuvvá ja ráddjehusaid burgima árvvoštallet iešguđet riikkaid dávdadiliid vuođul.

Olgoáššiidministtar Pekka Haavisto (ruon.) muitalii gaskavahku ráđđehusa ráđđádallamiidda manadettiin, ahte ráđđehus galggai gieđahallat mátkkoštanráddjehusaid dili erenomážit Davviriikkaid ja Baltia oasil. Dánmarku ja Norga leat jo muhtin muddui rahpan rájáid ja Estteeana lea rahpan rájáid suopmelaččaide asttoáigge mátkkošteapmái.

3.6. dii. 9.02 Suoma servodaga rahpaseapmi oidno maid johtolagas

Servodaga rahpaseapmi vuossárgga lea lasihan geaidnojohtolaga muitalit stáhta johtolatstivrenfitnodat Traffic Management Finlandis. Mearit eai leat vel goittot seamma dásis go diibmá dán muttos áigge.

Njukčamánu beallemuttus johtolatmearit geahppánedje sakka olles riikkas sullii goalmmátoasi, báikkuid eanetge. Maŋimuš vahkuid áigge johtolatdilli lea lahkonan dan meari mii lei ovdal koronadili álgima.

Loga eanet áššis suomagillii dáppe.

3.6. dii. 7.28 Ráđđehus jáhkkimis dahká mearrádusa olgoriikkaide mátkkošteamis otne

Olgoáššiidministtar Pekka Haavisto sávvá, ahte ráđđehus gárvešii čovdosiid olgoriikkamátkkošteami várás maŋimustá otne gaskavahku. Haavisto ávžžuha olbmuid plánet luomuid dán muttus ruovttueatnama siste.

Ránnjariikkain Norga lea rahpamin iežas rájáid dánmárkulaččaide geassemánu beallemuttus. Norga lea maid ráđđádallamin Suomain, Islánddain ja Ruoŧain rájáid rahpamis mátkkošteaddjiide.

3.6. dii. 7.26 Maiddái searvegottit rahpet doaimmaideaset geassemánu rájes

Searvegottitge álget rahpat gulul doaimmaideaset. Ovdamearkan sámeguovllus Ohcejoga ja Anára searvegottiin sáhttá dál geassemánu álggu rájes oassálastit ipmilbálvalusaide badjel 50 olbmo, go beare čuovvu dorvvolašvuođa rávvagiid maid eiseváldit leat addán.

Girkuid ja kapeallaid feaskáriidda leat ordnen giehtadesiid ja sálbmagirjjiid desinferejit geavaheami maŋŋá.

Girkolaš doaimmahusaid maŋŋá bearrašiid lágidan gástta- dahje headjadoalut dahje muitodilálašvuođat leat priváhtadilálašvuođat. Daid ollašuhttimis ovddasvástádus lea lágideaddjiin ja dain ferte maid muitit dorvvolašvuođa rávvagiid. Searvegottit ávžžuhitge ordnet vitkama hávdeeatnamis ja máná gásttašeami fas olgun dahje searvegottiid lanjaid go dalle lea álkkit doallat dorvogaskkaid.

Ohcejoga searvegottis sáddejit ruovttuide dán vahkus dieđáhusa, masa leat čohkken geasi dilálašvuođaid. Anára searvegoddi dieđiha iežas doaimmas dárkilabbot girkolaš almmuhusain ja sosiálamediain.

2.6. dii. 15.20 Lappis eai ođđa njoammumat

Lappis eai leat gávdnán ođđa njoammumiid.

Ovddit dáhpáhusas muitaledje Oarje-Lappi buohccedikšunbires mannan gaskavahku. Lappi buohccedikšunbires maŋimuš njoammun lea gávdnon golbma vahku dassái.

Lappis leat gávnnahan oktiibuot 239 koronavirusnjoammuma.

2.6. dii. 15.14 Anára gielddas ii leat šat dárbu bargoveaga luopmudemiide

Koronadilli lea dán muttus ráfálaš Anára gielddas ja olles Lappis. Stáhtaráđi mearrádusain máŋggaid ráddjehusaid leat burgán geassemánu 1. beaivvi rájes. Ráddjehusaid burgima dihte Anára gielddas ii leat dárbu luopmudit bargoveaga, čállet gieldda neahttasiiddus. Ovdamearkka dihte dearvvašvuođaguovddážii, girjerádjui ja gieldda sislihkadanbáikkiide beassá fas.

Gielda álggahii ovttasdoaibmanráđđádallamiid cuoŋománu álgobealde, ja luopmudeamit galge álgit geassemánus. Dalle árvaledje luopmudemiid guoskat sulaid 30 gieldda bargi.

Ráddjehusaid ložžema dihte maiddái nuoraid geassebarggut álget Anára gielddas. Nuoraid geassebarggut álget geassemánus. Anára gielda bastá dán muttus fállat geassebarggu 26 nuorra olbmui. Nuoraid geassebargodoarjja fitnodagaide lea ohcanláhkái geassemánu 30. beaivvi rádjái.

1.6. dii. 8.04 Lappi buohccedikšunbiires eai leamaš ođđa koronanjoammumat fargga golmma vahkkui

Sotnabeaiveaiggi rádjái eai lean gávnnahuvvon ođđa koronavirusnjoammumat Lappi buohccedikšunbiires. Infekšuvdnadoavttir Markku Broas mielde ovddit njoammumis lea jo measta golbma vahku.

Broas maiddái fuomášuhttá, ahte cuoŋománu beallemuttu maŋŋá Lappi buohccedikšunbiires diagnoserejuvvon dáhpáhusat leamaš dakkár Lappi guovllu ássiin, geat leat ožžon njoammuma Lappi olggobealde. Lappi guovllus eai nappo leamaš koronanjoammumat beannot mánotbadjái.

1.6. dii. 6.31 Restoráŋŋat ja vuojadanhállat rahpet uvssaideaset otne

Koronavirusráddjehusaid burgin joatkašuvvá Suomas otne.

Restoráŋŋat rahpet fas uvssaid dihto eavttuiguin, valáštallangilvvut álget ja logi olbmo čoahkkananráddjehus nuppástuvvá 50 olbmo čoahkkananráddjehussan.

Maiddái museat, teáhterat, girjerádjosat ja vuojadanhállat rahpasit otne.

Restoráŋŋain kundarbáikkiin oažžu deavdit eanemustá beliin, alkohola vuovdima ferte heaitit dii. 22 ja uvssaid ferte giddet maŋimustá dii. 23.

Loga áššis eambbo suomagillii dáppe.

Yle čájeha njuolggosáddagis diibmu 11 miehtá Suoma dovdduid servodaga rahpamis koronaráddjehusain. Geahča dáppe.

30.5. dii. 10.15 Anára jođiheaddji doavttir lea fuolas guhkesáiggebuohcciid beales

Anára jođiheaddji doavttir Outi Liisanantti dieđiha, ahte dál go koronadilli lea šaddan ráfálabbon, galgá giddet fuopmášumi eará áigeguovdilis áššiide. Liisanantti muitala, ahte sii Avvila dearvvasvuođaguovddážis leat fuobmán, ahte maid doppe guhkesáiggebuohccit leat leamaš manakeahttá jahkedárkkisteapmái, go ballet koronanjoammumis.

– Nu mo riikkaviidosaš dieđiheamis deattuhit, lea dehálaš fitnat sohppojuvvon kontrollain ja ohcalit dikšui vuođđobuohcuvuođaid vearráneami dahje ovdamearkka dihte raddebákčasiid dihtii, Liisanantti čállá dieđáhusastis.

Avvila dearvvašvuođaguovddážis addet hohpolaš doavttiráiggiid jo seamma beaivái dahje vahku sisa ja dábálaš doavttiráiggiid addet maid dábálaš vuogi mielde. Háliidettiin sáhttá maid várret gáiddusáiggi.

Liisanantti lea fuolas maiddái alkohola geavaheami lassáneamis. Olbmot leat fitnan dearvvašvuođaguovddáža gohcimis alkohola dihtii dál eanet go dábálaččat. Maiddái alkoholii laktáseaddji oktavuođaváldimat leat lassánan.

– Leago sivvan spiehkastatdili, sosiála sirrema dagahan oktonasvuohta ja jođánis geassun, juohke dáhpáhusas gánneha bisánit smiehttat iežas alkoholageavaheami.

Liisanantti muittuha, ahte dearvvasvuođaguovddáš fállá veahki birra jándora, jos olmmoš vásiha iežas dahje lagamuččas alkohola geavaheami váttisvuohtan.

30.5. dii. 9.52 Ráđđehus: Ruovttueatnamis sáhttá vuot mátkkoštit – Lappi gielddahoavddat sávvet turisttaide buresboahtima

Ráđđehus linnjii bearjadaga, ahte ruovttueatnamis sáhttá dás duohko mátkkoštit, go fal čuovvu koronavirusii laktáseaddji dorvvolašvuođarávvagiid. Rávvagat gávdnojit bargo- ja ealáhusministeriija neahttasiiddus.

Mátkkošteaddjiid ja turismasuorggi fitnodatdoalliid vurdet čatnasit doaimmaide, maiguin easttadit koronavirusnjoammumiid.

– Mátkkošteamis vástideaddji ministtarin oainnán dehálažžan fidnet Suoma mátkkoštanealáhusa ja ekonomiija vuot johtui, dieđus dorvvolašvuohta ovddabealde. Lea čielggas, ahte mátkkoštansuorgi lea gillán koronas ja dili sáhttit veahkehit mátkkoštemiin ruovttueatnamis, ealáhusminsttar Mika Lintilä dadjá bargo- ja ealáhusministeriija dieđáhusas.

Ráđđehus ii jáhke epidemiija leavvat mearkkašahtti olu ruovttueatnamis mátkkošteami dihtii.

– Galgá goittotge ráhkkanit dili jođánis guovlolaš rievdadusaide ja báikkálaš riskadási loktaneapmái, ministeriija čállá dieđáhusastis.

Maiddái Lappi gielddahoavddat sávvet turisttaide ja bartaeaiggádiidda dál buresboahtima Lappii, go fal fuoláhit dorvvolašvuođas koronavirusa vuostá.

– Gažademiid mielde suopmelaččat háliidit dán gease báikkiide, gos lea sadji ja Lappis dakkár báikkit leat, muitalit Lappi gielddahoavvdat, Lappi lihttu ja fitnodatdoalliid searvi Lapin Yrittäjät oktasaš cealkámušasteaset.

Lappi buohccedikšunbire njoammudávddaid badjedoavttir Markku Broas doarju gielddahoavddaid oaivila. Son kommenterii ášši Helsingin Sanomat -aviissas duorastaga.

– Dán muttus Suoma dilli lea oppalaččat nu ráfálaš, ahte njoammumiid sáhttá unnidit, go čuovvu koronarávvagiid.

28.5. dii. 15.15 Yle dieđut: Ráđđehus ii áiggo šat ávžžuhit vealtit mátkkošteami ruovttueatnamis

Yle dieđuid mielde ráđđehusjoavkkut leat jo prinsihpas soahppan, ahte boahtteáiggis eai šat áiggo ávžžuhit vealtit mátkkošteami ruovttueatnamis.

Stáhtaráđđi muitalii duorastaga Twitteris, ahte geasi ástoáiggi mátkkošteami guoski ávžžuhusat leat dál ministeriija válmmaštallamis ja dain muitalit lagaš beivviid áigge. Valtioneuvosto kesän matkailusta

Mátkkošteamis vástideaddji ministtar Mika Lintilä (guovddáš) gearggai jo gaskavahku Twitteris ávžžuhit suopmelaččaid mátkkoštit ruovttueatnamis geasseluomu áigge.

Mika Lintilä matkailusta

Sosiála- ja dearvvasvuođaministeriija kansliijahoavda Kirsi Varhila bealistis muittuhii árat duorastaga, ahte ráđđehus ii dálá dilis ávžžut mátkkoštit ruovttueatnamis.

28.5. dii. 14.48 Davvin eai leat ođđa njoammumat

Lappi buohccedikšunbiriin eai leat gávnnahan ođđa njoammumiid. Gaskavahku dieđihedje ovtta njoammumis Länsi-Pohja buohccedikšunbires.

Lappi eanagottis leat koronavirusa gávnnahan buohkanassii 239 olbmos.

Olles Suomas leat gávnnahan oktiibuot 6 743 koronavirusnjoammuma. Gaskavahku logus njoammumat leat lassánan 51 njoammumiin. Suomas eai leat THL duorastaga loguid mielde oktage ođđa koronai laktáseaddji jápmindáhpáhus. Suomas leat koronavirusa geažil jápmán buohkanassii 313 olbmo.

28.5. dii. 12.31 Lappi turismaealáhus geahppánan 90 proseantta

Lappi turismaealáhus bisáni masá oalát cuoŋománus koronavirusráddjehusaid dihtii.

Statistihkaguovddáža mielde registrerejuvvon idjadeamit Lappi idjadanbáikkiin gahčče cuoŋománu 92 proseantta diimmá idjademiid ektui. Ovdamearkka dihte Gihttelis idjadeamit ledje cuoŋománus 98 proseantta uhcit go diibmá seamma áigge.

Suopmelaččat johte Lappi guovllus vehá, muhto olgoriikkalaččat eai olláge. Lappi eanagottis ledje cuoŋománus vádjit 19 000 idjadeami.

Korona lea bissehan turismaealáhusa olles riikkas. Registrerejuvvon idjadeamit ledje cuoŋománus olles Suomas 88 proseantta uhcit go diibmá seamma áigge.

Áššis sáhtát lohkat lasi suomagillii dáppe.

28.5. dii. 12.24 Gaskavahku gávnnahedje ovtta njoammuma Länsi-Pohjas

Länsi-Pohja buohccedikšunbires gávnnahuvvui ikte gaskavahku okta ođđa koronavirusnjoammun. Guovllus leat dán rádjai gávnnahan virusa 145 olbmos.

Lappi buohccedikšunbires eai leat ođđa njoammumat leamaš guovtti vahkkui. Lappi buohccedikšunbires njoammumiid leat gávnnahan buohkanassii 94 olbmos.

28.5. dii. 11.24 Bargguhisvuohta lassanii maiddái cuoŋománus

Koronaráddjehusdoaimmaid dihtii bargguhisvuohta lea lassánan maiddái cuoŋománus, dieđiha Lappi EBI-guovddáš.

Cuoŋománu loahppas Lappis ledje 15 700 bargguhis olbmo. Dat lea 33 proseantta eanet go njukčamánus ja 74 proseanta eanet go diibmá. Bargguhis olbmuin juohke goalmmát lei bággoluomus.

Eanemus bargguhisvuođa lassaneapmi oidno Gihttelis, Kolaris ja Pelkosenniemis, muhto bargguhis olbmot leat buot Lappi gielddain dál eanet go diibmá. Sámegielddain bargguhisvuohta lea eanemus lassánan Anáris ja uhcimus Eanodagas.

GieldaBargguhemiid oasus bargoveagas 2/2020

Bargguhemiid oasus bargoveagas 3/2020

Bargguhemiid oasus bargoveagas 4/2020

Anár

9,1 %

17,3 %

25,2 %
Eanodat

13,2 %

16,9 %

23,6 %
Ohcejohka

8,6 %

13,1 %

15,2 %

Soađegilli

7,3 %

10,7 %

14,3 %


27.5. dii. 10.55 Maiddái boazodoalu fitnodagat sáhttet ohcat gaskaboddosaš doarjagiid

Boazodoallosuorggi fitnodagat sáhttet ohcat gaskaboddosaš doarjagiid koronavirusa dagahan váttisvuođaide.

Bohccobierggu njuolggovuovdima, ovddosdikšuma dahje turismabálvalusaid buvttadeaddji boazodoalu hárjeheaddjit sáhttet ohcat doarjaga korona dagahan ekonomalaš váikkuhusaide, jos buktagiid dahje bálvalusaid vuovdinvejolašvuođat leat geahppánan sakka dahje nohkan oalát epidemiija dihte

Rávvagat ja eavttut doarjagiid ohcamii gávdnojit EBI-guovddáža neahttasiidduin.

26.5. dii. 17.33 Sámi oahpahusguovddáš ordne lohkanbaji 2020-2021 oahpahusa oassái gáiddusin

Sámi oahpahusguovddáš muitala iežas facebook-siiddus, ahte koronadili dihte boahtte lohkanbajis ordnejit skuvlema máŋggahámat oahpahussan. Lagašoahpahus ollašuhtto dušše dan dáhpáhusas, go ii leat vejolaš oahpahit gáiddusin.

Geasi áigge dieđihit eambbo áššis Sámi oahpahusguovddáža neahttasiiddus.

26.5. dii. 13.21 Lappi buohccedikšunbire njoammudávddaid bajit doavttir: "Leat koronakeahtes muttus"

Lappi guovllus eai leat gávnnahan ođđa koronanjoammumiid. Ovddit njoammundáhpáhus Länsi-Pohja buohccedikšunbires gávnnahuvvui vahkku dassái ja Lappi buohccedikšunbires guokte vahku dassái.

– Orru leamen nu, ahte mii leat nu gohčoduvvon koronakeahtes muttus, dadjá Lappi buohccedikšunbire njoammudávddaid bajit doavttir Markku Broas.

Son muitala, ahte Suomas leat máŋggat earátge guovllut, gos eai leat gávnnahan ođđa njoammumiid máŋgga vahkkui.

– Dávda sáhttá ain boahtit olggobealde, nu ahte jus fidne geahppage dávdamearkkaid, de virusa gánneha testet, ávžžuha Broas.

25.5. dii. 10.35 Eai ođđa njoammumat davvin – ovddit njoammumis measta vahku áigi

Lappi guovllus eai leat gávnnahan ođđa koronanjoammumiid measta vahkkui. Ovddit njoammundáhpáhus gávnnahuvvui vahku dassái maŋŋebárgga, miessemánu 19. beaivve Länsi-Pohja buohccedikšunbire guovllus.

Lappi buohccedikšunbire doaibmaguovllus ovddit njoammundáhpáhus lei measta guokte vahku dassái, miessemánu 12. beaivve.

Buohkanassii Lappi guovllus leat gávnnahan dán rádjái 238 koronavirusnjoammuma, main 144 leat Länsi-Pohja ja 94 Lappi buohccedikšunbire doaibmaguovllus.

Loga dearvvasvuođa ja buresveadjinlágádus THL siidduin ođđasamos koronadieđuid.

25.5. dii 10.30 Eanodagas bargomearri boarrásiid bealde lassánan dán giđa

Eanodaga gielddas leat gávnnahan, ahte bargomearri boarrásiid bálvalusain lea lassánan, dieđiha Eanodaga gielda.

Barggu lassáneapmi lea váikkuhan dasa, ahte oktavuođa váldit buot 70 jahkásaččaide leat ádjánan guhkit áigge go maid ledje vuordán.

Eanodaga gielda geahččala gulahallat buot gieldda badjel 70 jahkásaš olbmuiguin dán miessemánu áigge. Gieldda beales riŋgejit olbmuide alfabehtalaš ortnegis. Máŋggat gielddat leat riŋgegoahtán boarrásiidda danin vai gullet, mo boarrásat birgejit koronaráddjehusaid áigge.

Eanodaga gielddas leat gávnnahan, ahte bargomearri boarrásiid bálvalusain lea lassánan, dieđiha Ohcejoga gielda.

Barggu lassáneapmi lea váikkuhan dasa, ahte oktavuođa váldit buot 70 jahkásaččaide leat ádjánan guhkit áigge go maid ledje vuordán.

Eanodaga gielda geahččala gulahallat buot gieldda badjel 70 jahkásaš olbmuiguin dán miessemánu áigge. Gieldda beales riŋgejit olbmuide alfabehtalaš ortnegis. Máŋggat gielddat leat riŋgegoahtán boarrásiidda danin vai gullet, mo boarrásat birgejit koronaráddjehusaid áigge.

23.5. dii. 13.15 THL: Ii oktage ođđa jápmu, maiddái koronapasieanttaid mearri unnu

Suomas ii leat otne lávvardagage raporterejuvvon oktage koronavirusii laktáseaddji jápmu, muitala Suoma dearvvašvuođa- ja buresveaddjinlágádus THL. Koronavirusa dagahan dávdii leat Suomas jápmán oktiibuot 306 olbmo.

Maiddái buohcceviesuid koronapasieanttaid mearri lea unnon ovcciin. Dál buohcceviesuin dikšot 104 pasieantta. Beavttálamahttojuvvon divššus leat ain 21 pasieantta, muitala THL.

THL árvalusa mielde Suomas leat sullii 4 800 dávddas buorránan olbmo.

23.5. dii. 12.05 Suomas 31 ođđa njoammuma

Suomas leat gávnnahan 31 ođđa koronavirusnjoammuma, muitala Suoma dearvvašvuođa- ja buresveadjinlágádus THL. Suomas leat oktiibuot sihkkarastán 6568 njoammuma.

THL muitala koronai laktáseaddji jámuid birra maŋŋelabbos. Bearjadaga eai lean ilbmán ođđa jámut.

23.5. dii. 10.50 Oarje-Lappis eai ođđa njoammumat

Lávvardatiđida dieđuid mielde Oarje-Lappis eai leat gávnnahan ođđa njoammumiid. Oarje-Lappi guovllus leat nappo ain 144 sihkkarastojuvvon njoammuma. Maŋimuš njoammun Oarje-Lappi buohccedikšunbires gávdnui maŋŋebárgga.

Lappi buohccedikšunbire ođđasamos dieđut bohtet maŋŋelabbos. Lappi buohccedikšunbires eai leat gávnnahan ođđa njoammumiid beannot vahkkui.

22.5. dii. 13.07 Suomas 44 ođđa njoammuma, ođđa jápmimat eai leat

Suomas leat gávnnahan 44 ođđa koronavirusnjoammuma, muitala Dearvvasvuođa ja buresveadjima lágádus THL. Oktiibuot njoammumiid leat Suomas sihkkarastán dán rádjai 6 537.

Bearjadaga eai raporteren ovttage ođđa jápmindáhpáhusa. Duorastaga muitaledje, ahte Suomas koronavirusa dagahan dávdii leat jápmán buohkanassii 306 olbmo.

22.5. dii. 11.04 Lappis eai leat gávnnahan ođđa njoammumiid golmma beaivái

Koronadilli lea Lappi eanagottis ain ráfálaš. Ođđa njoammumiid eai leat gávnnahan golmma beaivái.

Ovddit njoammundáhpáhus lei Oarje-Lappi buohccedikšunbires maŋŋebárgga. Badjedurdnosis leat ovdal gávnnahan buohkanassii 28 njoammuma.

Lappi buohccedikšunbire guovllus ođđa njoammumat eai leat gávdnon logi beaivái. Ovdamearkka dihtii Roavvenjárggas leat maŋŋebárgga rádjai dahkan badjel 700 vuollegis šielmmá koronateastta. Oktage teasta ii lean positiiva.


Yle Sámi koronavirusčuovvoleapmi 20.5. rádjai

Yle Sámi koronavirusčuovvoleapmi 9.4. rádjái

Yle Sámi koronavirusčuovvoleapmi 31.3. rádjái

Yle Sámi koronavirusčuovvoleapmi 19.3. rádjái

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä