Sápmi |

Veahčaka laiggusgotti buhtadusášši: Eanariekti gulai vuostebeliid oainnuid, mat bohte dego guovtti eará máilmmis

Stáhta ovddasteaddjit eai ane árbedieđu áktánas vuođđun buhtadusgáibádusaide. Ollu bivdorivttiid massán guolásteaddjisápmelaččaid mielas stáhta meannudeapmi lea jáhkkemeahttun.

mies seisoo, auto taustalla
Ášševuoddji Juha Sario ovddastii oasi Veahčaka laiggusgotti osolaččain eanarievttis Ohcejogas. Govva: Jouni Aikio / Yle

Veahčaka laiggusgotti áirasat gáibidit stáhtas sihke kultuvrralaš ja ávnnaslaš buhtadusaid daid bivdorivttiid massimis, man Suoma ja Norgga stáhtaid gaskasaš Deanu guolástansoahpamušat leat dagahan.

Ášševuoddji Anne Nuorgam gažadii vihtaniin nu bivdomeriid go dange, masa vuođđuduvai nu daddjon sálteguollemálle, das go meroštallojuvvui luossabivddu mearkkašupmi Deatnogátte dáluid áigáiboađus. Vihtanuššamis eanariekti gulai dárkilis dieđuid buođđobivddus ja fatnasiid duddjomis ja dikšumis.

Nuorgam čuoččuhii eanarievtti ovddas dan, man vearrut stáhta meannuda, go ráddje johkasápmelaččaid eallinvejolašvuođa guolástannjuolggadusaiguin ja dan bokte bivddu ráddjemiin.

– Dat lea ovttat olbmo opmodaga geavaheami ráddjen. Boahtá govva, ahte sápmelačča opmodat ii leat árvvus, opmodatsuodji váilu. Dás lea sáhka sierraárvosašvuođas ja olggušteamis, dajai Nuorgam loahppasáhkavuorustis.

Buhtaduslága, mas dás lea sáhka, lea Suoma parlameanta ásahan 8.3.1991. Dat lea láhka Deanu guolástannjuolggadussii guoskevaš soahpamuša ja guolástannjuolggadusa muhtin mearrádusaid dagahan massimiid buhtadeamis.

Stáhta šiitá buot buhtadusgeatnegasvuođa ja gáibida veahčakaččain vel stáhta diggegoluid máksima. Stáhta ovddasteaddjin dán eanarievtti guovttebeaivásaš čoahkkimis Ohcejotnjálmmis ledje guokte ášševuoddji, Anders Bygglin ja Klaus Metsä-Simola ja EJB-guovddáža ovddasteaddji Sanna Koljonen.

Maaoikeuden istunto Utsjoen seurakuntatalolla 23.9.2021
Eanariekti čoahkkanii Ohcejogas duorastaga 23.9. diibmu 9.00. Čoahkkin nogai bearjadaga 24.9. diibmu 16.00. Govva: Vesa Toppari / Yle

Ii leat mihkkege buhtadanláhkai

Stáhta bálkáhan ášševuoddjit dajaiga eanarievtti loahppasáhkavuoruin, ahte stáhtta gáibida dálolaččaid buhtadusaid hilguma. Sudno mielas dállogirjjiide merkejuvvon sálteguollemearit, dat man veardde okta dállu ain ferte bivdit vai dat ceavzá ja fidne áigáiboađu, leat dološ dieđut, maid vuođul buhtadusa ii sáhte meroštallat.

Stáhta ovddasteaddjit bealisteaset dorvvasteigga dutkanlágádus Luke bivdostatistihkaide. Stáhta ášševuoddjiid mielas dalle ii leat oaidnimin, mii duođas dáhpáhuvvá, jus jáhkká ahte almma bivddu ráddjema haga sáhtášii guolástit ain numo ovdalge.

– Dát buhtadusášši lea áidnalunddot. Buhtaduslága ulbmilin ii leat oaivil buhtadit kultuvrralaš massimiid. Mii guoská olbmo vuođđovuoigatvuođaide, de daid gieđahallanbáiki lea eará sajis, ii eanarievttis, dajai Bygglin loahppasáhkavuorustis.

Stáhta ovddasteaddjit eai kommentere medias

Stáhta golmma ovddasteaddjis ii oktage miehtan Yle Sámi jearahallamii dán áššis. Sii čujuhedje dasa ahte stáhta bealis kommenterejit buhtadusášši easkka dan maŋŋá go eanariekti lea čoavdán ášši.

Gearretduopmár Tuula Hiukka-Poikela almmuhii bearjadaga vihtanuššamiid, duođaštallamiid ja buot oassebeliid loahppasáhkavuoruid maŋŋá ahte eanariekti addá dán guolástanrivttiid massima buhtadusáššis nu daddjon kansliijaduomu skábmamánu 5. beaivve.

Oasi Veahčaka laiggusgotti osolaččain ovddastii ášševuoddji Jussi Lauerma ja oasi birasrievtti áššedovdi, ášševuoddji Juha Sario. Soai ovddošeigga stáhta gáibádusain dan, go osolaččat galggašedje máksit vel stáhta diggegoluidge.

– Dát lea áibbas jáhkkemeahttun meannudeapmi, oaivvilda Sario. Okta lea dat, ahte riikkabeaivvit lea ásahan buhtadanlága juo 30 jagi dassá ja buhtadusdoaimmahusge lea bistán juo moaddelot jagi, guovtte doaimmahusčoahkkima gaskkasge leamaš 14 jagi. Ii sáhte eará go imaštallat, dál easkka gieđahallat vuosttas buhtadusášši eanarievttis, dadjá Sario.

Ášševuoddji Juha Sario jearahallan dalán eanarievtti čoahkkima maŋŋá. Jietna: Jouni Aikio / Yle

Beaivvi ságaid ja Yle Ođđasiid Sámis sáhtát maid guldalit Yle Areenas.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä