Sápmi

Venezia dáiddabiennálas fitnan Suvi West filbmaduodji "The Killing of Čáhcerávga" čájehuvvui vuosttaš háve Suomas

Suvi West
Elokuvaohjaaja Suvi Westille yhteistyö taiteilijakollektiivi Miracle Workersin jäsenten kanssa on ollut inspiroivaa. Govva: Hayley / Frame Contemporary Art Finland

Legendáralaš Venezia biennálas filbmaduoji oidne 230 000 geahčči.

Ealligovvateáhter Orion Helssega guovddážis dievai maŋŋebárgga eahkes olbmuin, go The Killing of Čáhcerávga -nammasaš filbmaduodji šattai oaidninláhkai vuosttaš háve Suomas.

Ealligovva lea leamaš álgogease rájes oaidninláhkai máilmmi boarrásamos dáládáidaga dáhpáhusas, Venezia biennálas. Dát lei vuosttaš geardi, go sámedáiddárat ledje mielde Venezia biennála váldočájáhusas.

The Killing of Čáhcerávga lea viđa oanehisfilmma ráidu, man namma boahtá sápmelaš filbmadahkki Suvi West filmmas. Suvi West seammanammasaš filbmaduodji čájehuvvui ráiddus vuosttažin. Filbmaduoji lea buvttadan Miracle Workers -kollektiiva.

Suvi West lassin filmmaid leat bagadan kollektiivva lahtut Maryan Abdulkarim, Khadar Ahmed, Hassan Blasim, Sonya Lindfors, Leena Pukki, Martta Tuomaala ja Christopher L. Thomas.

“Lea dehálaš, ahte ealligovva oažžu vuosttašeahkedis maid Helssegis”

Ordnejeaddji Frame Contemporary Art Finland jođiheaddji Raija Koli illudii filmma vuosttašeahkedis sakka. Su mielas lei hui dehálaš oažžut Veneziai dahkkon dáiddadujiid maid Supmii oaidninláhkái.

– Midjiide lea hui dehálaš ja mávssolaš, ahte ealligovva oažžu vuosttašeahkedis maid Helssegis, Raija Koli dadjá.

Koli muitala, ahte sii leat Frames hui rámiin, go leat beassan ovttasbargat sámedáiddárguoktáin Suvi Westiin ja Outi Pieskiin Venezia biennála olis.

Miracle Workers Collective, Miracle Workers -kollektiiva
Miracle Workers -dáiddakollektiivva filbmaduodji "The Killing of Čáhcerávga" lea leamaš miessemánu rájes oaidninláhkái Venezia biennálas. Govva: Hayley / Frame Contemporary Art Finland

– Mii leat beassan ovttasbargoguoibmin dáidagii, muhto maiddái aktivismii ja eará doaimmaide, mat mis eai leat ovdal leamaš, illuda Koli.

Suvi West muitala, ahte kollektiiva lea rahpan sutnje áibbas ođđa máilmmi ja jurddašeami. West lohká, ahte dán prošeavttas leat biddjon oktii máŋgga olbmo, etnisitehta ja duogáža bargojagit.

– Mii njuiket iešguđetge duohtavuođas nuppi duohtavuhtii ja vehá eret dan sámi bulljaraggás. Lea oalle dábálaš, go lea sápmelaš, ahte mii leat dušše dan iežamet duohtavuođas, dadjá West.

“Galgá oidnot doppe, gos dat galgá oidnot”

Dán jagaš biennála nogai Venezias sotnabeaivve. Maŋŋebárgga dáhpáhus Helssegis lei maid maŋimuš kollektiivva ordnen dáhpáhus dáid čájehandáhpáhusaid ráiddus.

Venezia biennála lea goittotge addán mearkkašahtti lávddi dáiddamáilmmis, danin go dan bokte dáiddárat ožžot dávjá iešguđet bargovejolašvuođaid miehtá máilmmi.

Nuba dujiid mátki ii jáhkkimis noga dása.

Ovdamearkka dihte Venezias mielde leamaš Outi Pieski oaččui dáidagis boahtte jagi Mátta-Koreai, Gwangju riikkaidgaskasaš dáiddabiennálii.

Suvi West ii dieđe vel, makkárin šaddá su filbmaduoji boahttevuohta. Muhto dan son jáhkká, ahte dasa gávdno gal sadji.

– Mun lean nu fatalista, ahte mun jáhkán dat galgá oidnot doppe, gos dat galgá oidnot, ja dat olmmoš galgá dan oaidnit, gii dan galgá oaidnit. Eará áššiin ii iešalddes leat mearkkašupmi, lohká West.

Divvojuvvon dii 11.06: Muitaleimmet vuos bajilčállagis, ahte Venezia dáiddabiennála ráhpasii Helssegis. Sáhka lea goit biennála dáiddačájáhusa oasážis, mii čájehuvvui Helssegis dušše maŋŋebárgga.

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä