Sápmi |

Viimmat dat dálvi joavddai – Sámi turismafitnodagat besset dál albmaláhkai dálvvi bargguide

Dálvi orru joavdamin davás maŋŋelabbos aht maŋŋelabbos. Sámi turismafitnodatdoallit goit eai leat fuolas.

Snowwhite ja JOhan Erik Valle
Dát stuorra gánda, Snowwhite lea gearggus ráiddostallamiidda isidiinnis Johan Erik Vallein. Govva: Kirsti Länsman / Yle

Dieđihangaskaomiin nu Suomas go olgoriikkain goit gearggai álgit riedja Davvi-Suoma turismakrisas muohtahisvuođa dihte. Ovdamearkan Eaŋgasriikkas aviissat čálle, ahte "Lappland is Crapland", Lappi lea baikariika, go doppe ii leat muohta.

Mannan bearjadaga dat viimmat biekka bonjastii fiesttardavvin, ja davvimáilbmi vilggodišgođii. Vahkuloahpa dat bidjalii muohttaga máŋgalogi sentte davás. Diibmá dán muttos áiggis mátkkoštanealáhusa aktivitehtat jorre juo olles fártta, muhto jahkihan ii leat jagi viellja.

Heargeráiddut johttájit

Ohcejohkalaš Johan Erik Valle beasai dán vahkus álggahit turisttaid vuojiheame herggiiguin iežas Aurora Reindeer -fitnodagain. Son maid logai cuiggodeaddji čállosiid, muhto luonddudilláihan ii veaje maidige.

– Galhan dat lea viehka váivi duokkár čálašeapmi, muhto máilmmishan leat máŋggalágan oaivilat. Leahan dat geannu mielas baikariika go ii leat muohta, muhto deike davás Ohcejohkiihan lea juo muohttán ja earáge guovlluide sihkkarit muohttá.

Vallei muohtahis álgodálvi váikkuhii danlahkái, ahte son beasai vuojihišgoahtit turisttaid olu maŋŋelabbos go diibmá. Stuorra gánddat goit leat gergosat juo vuolgit bargui, leahan boazu okta sámeguovllu turismma geađgejulggiin.

Johan Erik Valle
Ráiddostalli Johan Erik Valle Ohcejogas. Govva: Kirsti Länsman / Yle

Soames šluhttemat boahtán

Fitnodatdoalli Tapani Lappalainen Visit Inari -fitnodagas Anáris muitala, ahte dálvama ádjáneame dihte áibbas muhtin šluhttemat gerge juo boahtit. Lohku goit lea hui uhci turismma ollesmeari ektui.

Vaikko turisma lea hui hearki beaggimii, ii Lappalainen jáhke, ahte dálvama maŋŋoneame dihte livčče stuorát vahágat šaddan. Dan veardde goit váikkuhii, ahte sii šadde rievdadit iežaset prográmmafálaldagaid turisttaide.

– Muhtin veardde leat boahtán šluhttemat, ja leat šaddan prográmmaid lágidit nuppelahkái ja juoga aktivitehtaid ollásit guođđit eret, muhto galhan dat muohta joavdá maid deike, dadjá Tapani Lappalainen Anáris.

Ja bođiihan dat. Dál Anáris ja Ohcejogas lea máŋgalogi sentte čáppa, vilges, buhtes muohta. Tapani Lappalainen muitala, ahte dál sii vuorddašit vel čáziid galbmoma. Ovdamearkan Anárjávrri ala ii dáidde leat ášši guhkes áigái. Gáddeleabbos jávrri gal lea juo čanastan, muhto fávleleabbos bárut vel gieristit, ja dohko ii leat guhkes áigái makkárge ášši.

Tapani Lappalainen
Fitnodatdoalli Tapani Lappalainen Anáris. Govva: Kirsti Länsman / Yle

Dorvvolašvuohta lea dehalaš

Muohta, bohccot, guovssahasat, sámi kultuvra, dat leat máŋggat mat geasuhit olbmuid davás. Dál vurdet, ahte lea njealját jahki maŋŋálagaid go turismma logut dušše sturrot.

Dál go máilmmis orru leamen dakkár dilli, ahte dollaboallu lea ovtta juo nuppi nurkke vuolde, de olbmot háliidit mátkkoštit dohko, gos lea dorvvolaš dilli.

Guktot fitnodatdoallit leaba seamma oaivilis das, ahte davviriikkaid turismmas okta deháleamos áššiin lea dorvvolašvuohta. Dasa olbmot orrot addimin árvvu.

– Gal mun jáhkán, ahte olbmuin lea beroštupmi boahtit dakkár riikii, gos duođaige ii dárbbaš ballat iežas heakka bealis dahje lápmašuvvanriska lea oalle stuoris. Galhan olbmot mielas bohtet deike, gos besset luopmostallat áibbas ráfis, dadjá vel Johan Erik Valle Ohcejogas.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat