Sápmi |

Vuohču sápmelaččaide háliidit ovttaveardásaš rivttiid eará sámeguovllu gielddaiguin – Sámediggi geahččala buoridit dili Lappi-soahpamuša bokte

Lappi-soahpamuš lea dál cealkinláhkái ja dat čájeha bálgá eanangotti boahttevuhtii. Sámediggi evttoha soahpamušhápmosa sámekulturoasis iešguđetlágan doaimmain, mat earret eará ovddidivčče sápmelaččaid vuoigatvuođaid.

Juha Petteri Alakorva
Sámedikki stivrra lahttu, vuohččulaš Juha-Petteri Alakorva sávvá, ahte Lappi-soahpamuša bokte Lappi bálgosa guovllus orru sámiinge livčče ovttaveardásaš rievttit eará sámeguovllu gielddaid sápmelaččaid ektui. Govva: Kirsti Länsman / Yle

Ođđa Lappi-soahpamušhámus lea dál cealkinláhkái. Sámedikki čállin sámekulturoasis evttohit oktan doaibman earret eará dan, ahte sápmelaččain livčče sámiid ruovttuguovllus ovttaveardásaš vuoigatvuođat.

Jus doaimmat ollašuvvet, livčče ovdamearkka dihte Lappi bálgosa guovllu sápmelaččain boahttevuođas seamma guolástan- ja bivdorievttit go Anára, Ohcejoga ja Eanodaga gielddain orru sápmelaččain.

Sámiid ruovttuguvlui gullet davimus gielddaid lassin maiddái Lappi bálgosa guovlu Soađegili gieldda davveoasis nappo geavadis Vuohčču.

Alakorva: Dehálaš ja prinsihpalaš ášši

Sámedikki stivrra lahttu, vuohččulaš Juha-Petteri Alakorva lohká, ahte dálá dilis ovttaveardásašvuohta ii ollašuva Soađegili gieldda bealde.

– Ovdamearkka dihte sámeguovllu eará gielddain lea nu gohčoduvvon friddja guolástanriekti ja dat váilu mis dáppe. Dat ii oro dieđusge somá. Dát lea midjiide dehálaš ja prinsihpalaš ášši, ahte oaččošeimmet buot sápmelaččaide oktasaš rivttiid, Alakorva lohká.

Lappi bálgosa guovllus orru sápmelaččain leat váilevaš rievttit eará sámegielddaid sápmelaččaid ektui, lohká Juha-Petteri Alakorva. Jietna: Kirsti Länsman / Yle

Alakorva deattuha, ahte ii leat dehálaš, main rivttiin lea sáhka, dehálaš lea baicce dat, ahte sápmelaččat leat ovttaveardásaččat.

– Várrugasat sávan, ahte dát vuolggášii dál ovdánit, Alakorva dadjá.

Sámedikki láhkačálli: Sámiid buohta ákkat rivttiid ollašuvvamii leat

Lappi-soahpamuš lea Lappi lihtu soahpamuš, mii sisttisdoallá eanangotteprográmma jagiide 2022–2025 ja eanangotteplána gitta jahkái 2040. Soahpamušain mearridit eanangotti strategalaš ovddideamis ja ruhtademiid geavaheamis.

Sámedikki láhkačálli Sarita Kämäräinen muitala, ahte dat lea maid Sámediggái dehálaš áššegirji ja danin sii leatge geahččalan oažžut dasa maid sápmelaččaide dehálaš ulbmiliid.

Sámedikki láhkačálli Sarita Kämäräinen oaivvilda, ahte sápmelaččainge gánneha cealkit Lappi-soahpamušas. Soahpamuš lea Kämäräinena mielas dehálamoš eanangotti guoskevaš áššegirji, mii gieđahallá maid dan, gosa ruđat mannet. Jietna: Anneli Lappalainen / Yle

Kämäräinen dadjá, ahte obalohkái mihttomearrin lea oažžut eiseválddiid dáhkidit sápmelaččaide vuođđolágas čállojuvvon rivttiid ollašuvvama giela ja kultuvrra oasil.

Sámedikki ealáhusčálli Sarita Kämäräinen.
Sámedikki láhkačálli Sarita Kämäräinen oaivvilda, ahte Lappi bálgosa guovllu sámiid buohta gáibádusat eai leat veadjemeahttumat, baicce daid ollašuvvamii leat ákkat. Govva: Vesa Toppari / Yle

Lappi bálgosa guovllu riekteváilevašvuođaid čoavdimii livčče Kämäräinena mielde guokte vejolašvuođa: juogo ráddjet rivttiide gullevaš guovlun sámiid ruovttuguovllu nu, ahte rádji manašii Lappi bálgosa máttaoasi mielde dahje bidjat rivttiid guoskat olles Soađegili gieldda.

Kämäräinen árvala, ahte rivttiid ollašuvvan Vuhččui dahjege Lappi bálgosa olbmuide livčče vejolaš.

– Mu mielas dát ii oro moge veadjemeahttun, dasa gal leat ákkat leahkimin. Sávan dieđusge, ahte dán Sámedikki válgabaji áigge ja Lappi-soahpamuša áigge dat ollašuvvá, Kämäräinen dadjá.

Soahpamušas geargá cealkit golggotmánu álgui

Lappi-soahpamuš lea cealkinláhkái 8.10. rádjai. Lappi lihtu stivra gieđahallá cealkámušaid 25.10. ja loahpalaš mearrádusa sii barget skábmamánu loahpas.

Sámedikki láhkačálli Sarita Kämäräinen mielde Lappi-soahpamuš lea Lappi eanangotti dehálamos áššegirji ja danin dasa gánneha maid sápmelaččain cealkit.

Sámedikkis leat sierra surggiin válmmaštallan cealkámuša evttohussii.

Lappi lihtu strategiijahoavda Satu Luiro ii háliidan kommenteret ášši ovdalgo soahpamuša loahpalaš hápmi lea gárvvis.

Yle Ođđasiid Sámis ja Beaivvi ságaid sáhttá guldalit Yle Areenas.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä