Sápmi |

Yle skuvlamášena logut duođaštit: Sámi gielddat bidjet olu eanet ruđa ja návccaid oahpahussii go eará gielddat Suomas

Skuvlamášenis sáhtát geahččat ja veardádallat, mo du ruovttugielda lea bidjan návccaid vuođđooahpahussii.

Kuvitus
Govva: Mikko Airikka | Yle

Yle skuvlamášena loguid mielde sámiguovllu gielddat bidjet eanet návccaid ja resurssaid vuođđooahpahussii go eará gielddat Suomas gaskamearalaččat.

Yle lea čohkken measta juohke Suoma gielddas dieđuid skuvllaid resurssain gávcci iešguđet mihttáriin. Skuvlamášenis veardádalle oahpahussii geavahuvvon ruhtasupmiid, oahpaheddjiid meari ja gelbbolašvuođa, oahppojoavkkuid sturrodagaid, oahppodiimmuid meari, vejolašvuođa válljenávdnasiidda, oahppomateriálaide geavahuvvon ruhtasupmiid ja maiddái dan, ahte man olu dihtorat leat geavahusas oahpahusas guhtege gielddas.

Sámeguovllu gielddaide dievas čuoggát

Ná viiddis veardádallan ii leat goassege ovdal dahkkojuvvon. Yle skuvlamášenis gielddat ožžo 1-5 násti dan vuođul, man olu guhtege gielda lea bidjan návccaid vuođđooahpahussii eará seamma sullasaš gielddaid ektui.

Sámeguovllu gielddain Anár, Eanodat ja Soađegilli ožžo dievas vihtta násti skuvlamášenis. Ohcejohka ii birgen seamma bures go eará sámeguovllu gielddat, muhto oaččui goittotge veardádallamis njeallje nástti, mii lea buoret boađus go riikkas gaskamearalaččat.

Eanodagas ja Ohcejogas oahpahus máksá

Stuorámus erohusat veardádallamis ledje oahpahusgoluin. Eanodagas ovtta oahppi oahpahussii gollá ruhta ovtta oahppojagis 14 544 euro ja Ohcejogas 12 841 euro. Anáris ja Soađegilis besset beali hálbbibui. Gaskamearalaččat riikadásis supmi lea 5 765 euro.

Lappi guovlohálddahusdoaimmahaga oahpahusdoaimma bajitdárkkisteaddji Kari Torikka mielde lea nu, ahte mađi unnit skuvla, dađi stuorát golut.

– Eanodagas ja Ohcejogas oahpahus lea oalle divrras. Dat lea gosii golmma geardde divrasut go Roavenjárggas. Ohcejogas ja Eanodagas leat uhcán oahppit ja uhca joavkkut. Dattetge oahppodiibmomearit leat stuorrát, muitala Torikka.

Kari Torikka
Lappi guovlohálddahusdoaimmahaga oahpahusdoaimma bajitdárkkisteaddji Kari Torikka. Govva: Yle Sápmi

Sámeguovllu gielddain oahpahit olu

Skuvlamášenis veardádalle maiddái oahppodiibmomeriid. Buot sámeguovllu gielddat jokse unnimus gáibádusa. Eanodagas oahpahus lei mealgat eanet gaskamearalaš loguid ektui. Dat muitala das, ahte skuvllain leat olu válljenávdnasat. Obalohkái sámeguovllu gielddat leat ordnen ja resurseren oahpahusa oalle bures, oaivvilda Torikka.

– Ii sáhte dadjat, ahte jus oahppi livččii Anáris, de son fidnešii uhcit oahpahusa go ovdamearkka dihte Lulli-Suomas. Das lea mearkkašupmi máná boahttevuhtii, ahte man olu son lea ožžon oahpahusa ja man olu son lea bastán geavahit dan ávkin, dadjá Lappi guovlohálddahusdoaimmahaga oahpahusdoaimma bajitdárkkisteaddji Kari Torikka.

Oahpaheddjiid gelbbolašvuođas minusčuoggát

Sámeguovllu gielddain livčče buoridanmunni oahpaheddjiid gelbbolašvuođa loktemis, čájeha veardádallan. Dan seamma ášši duođašta maiddái Kari Torikka.

– Gelbbolaš oahpaheddjiin oažžun ii leat álki davvi gielddain. Dat lea goit hirbmat dehálaš, ahte mis doalahuvvo oahpahus alla dásis ja gielddat atnet dan dehálažžan, váikko mis leat oalle stuorra váttisvuođat ovdamearkka dihte skuvlavisttiid ektui. Oainnašin stuorra árvvu das, ahte gielddapolitihkkárat atnet árvvus skuvlaoahpahusa, dadjá oahpahusdoaimma bajitdárkkisteaddji Kari Torikka.

Nuortalašgiela oahpahus
Govva: Yle Sápmi

Ná skuvlamášen ollašuhttojuvvui

Yle bivddii juohke gielddas dieđuid vuođđooahpahusa resurssain. Vástádusa ožžo 289 gielddas, 22 gieldda eai vástidan gažadeapmái. Stuorámus oassi dieđuin leat jagis 2017. Dieđut oahpahusa goluin leat jagis 2016. Oahpahusgolut leat Oahppohálddahusa statistihkain, oahppimearit Statistihkkaguovddážis. Loahppa loguid ja dieđuid leat gielddat ieža sádden Ylei.

Skuvlamášenis gielddat lea juhkkojuvvon golmma sierra luohkkái Statistihkkaguovddáža gieldaluohkkájuogu mielde. Veardádallamis eai leat váldán vuhtii oahppobohtosiid, eaige skuvlamášena bohtosat muital das, ahte muhtin gielddas livčče buoret dahje heajut oahpaheaddjit dahje oahppit go nuppi gielddas. Veardádallamis leat mielde dušše gielddat, eai ovttaskas skuvllat. Yle skuvlamášena gávnnat dáppe.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Bivnnuhamosat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä