Sápmi
Artihkal lea 11 jagi boaris.

Näkkäläjärvi: Vuođđoláhkaváljagoddi evttoha viiddidit sápmelašmeroštallama

Vuođđoláhkaváljagoddi evttoha viiddidit sápmelašmeroštallama ja gáržžidit ovttasbargangeatnegasvuođa, muitala sámedikki ságadoalli, guhte lei duorastaga vuođđolahkaváljagotti gullamis. Gullan guoskai sámediggeláhkaevttohusa, mii lea dál riikkabeivviid gieđahallamis.

Klemetti Näkkäläjärvi
Govva: Eljas Niskanen / Yle
  • Pirita Näkkäläjärvi
  • Áile Aikio

Vuođđoláhkaváljagoddi evttoha viiddidit sápmelašmeroštallama ja gáržžidit ovttasbargangeatnegasvuođa, muitala sámedikki ságadoalli, guhte lei duorastaga vuođđolahkaváljagotti gullamis.

Golbma sápmelašmeroštallanmolssaeavttu

Vuođđoláhkaváljagottis leat golbma molssaeavttu sápmelašmeroštallama evttohuvvon nuppi čuoggái, mii gieđahallá oktavuođa sámi kultuvrii ja nállášuvvama lappalažžan merkejuvvon olbmos, muitala Klemetti Näkkäläjärvi.

Son dadjá, ahte lassin vuođđoláhkaváljagoddi evttoha váldit eret ođđa sápmelašmeroštallamii evttohuvvon loahppaoasi, man mielde sámediggi gieđahallá ohcamušaid, mat gusket sápmelaččaid váldima válgalogahallamii ja almmuhusaid, mat gusket válgalogahallamis eretváldima.

– Gullamis ráđđehusa evttohusa guottihedje, ja vuođđoláhkaváljagotti nuppástusevttohusaid vuostálaste sámediggi, vuoigatvuohtaministeriija, nuortalaččaid giličoakkán ja alimus hálddahusriekti. Eará oassálastit vuovde-, guolásteaddji- ja duottarsámit -searvi, Anarâšah-searvi, dutkidoavttir Tanja Joona ja Suoma Sámiid Guovddášsearvi SSG eai lean ráđđehusa evttohusa duohkin, Näkkäläjärvi muitala.

Molssaeavttut gusket sátnehámi, mii laktasa ohcci oktavuhtii sámi kultuvrii.

Ráđđehusa álgoálgosaš evttohusas daddjo, ahte olmmoš galgá _leat doalahan _oktavuođa sámi kultuvrii. Molssaeavttu A mielde olmmoš doalaha oktavuođa sámi kultuvrii. Molssaeavttus B daddjo, ahte olmmoš gáhtte ja ealáskahtá oktavuođa sámi kultuvrii. Molssaeavttus C ii hállojuvvo ollenge oktavuođa doalaheamis sámi kultuvrii.

– SSG hálidii molssaeavttu B, ja guokte eará searvvi ja Joona hálidit dálá lága miel sápmelašmeroštallama.

Näkkäläjärvi ii dohkket vuođđoláhkaváljagotti evttohusa.

– Sámediggi ii sáhte dohkkehit dáid evttohusaid. Min čatná sámedikki dievasčoahkkima mearrádus dán áššis ja mii čuovvut dan. Jos galgá sápmelašmeroštallama nuppástuhttit, de mii galggašeimmet doallat ođđa dievasčoahkkima, Näkkäläjärvi dadjá.

"Bidjá ILO-ratifiserema vára vuollái"

Näkkäläjärvi dadjá, ahte jos sápmelašmeroštallan viiddiduvvo ja ovttasbargangeatnegasvuohta gáržžiduvvo, de dat bidjá Suoma ILO-ratifiserema vára vuollái.

Näkkäläjärvi mielas vuođđoláhkaváljagotti evttohusa maŋŋá Suoma ILO-ratifiserenevttohusas gahččá vuođđu, nu mo áššis lea Stubb ráđđehusprográmma olis sohppojuvvon.

– Jos dát vuođđoláhkaváljagotti evttohus manná čađa, de ráđđehusprográmma eaktu ILO-soahpamuša ratifiseremis ravgá, Näkkäläjärvi dadjá.

Evttohus gáržžidivčče ovttasdoaibmangeatnegasvuođa

Vuođđoláhkaváljagoddi evttoha lassin ođđa hámi evttohuvvon ovttasdoaibmangeatnegasvuhtii, Näkkäläjärvi muitala.

– Muđui sátnehápmi lea seamma, muhto ovttasbargangeatnegasvuohta lea ráddjejuvvon guoskat servodatplánema, stáhtaid eatnamiid ja čáziid dikšuma, geavaheami, láiguma ja luobaheami, ruvkelága málbmaohcanlobi, ruvkelobi dahje gollerogganlobi, sámiid kulturhápmái gulli ealáhusaid nuppástusaid, sámegielat ja sámegiela skuvlaoahpahusa sihke sámegielat sosiála- ja dearvvasvuođa bálvalusaid ja eará áššiid, mat váikkuhit sámiid rivttiide dahje sajádahkii.

Okta nuppástusevttohus guoskkai lassin eastalašvuođa, namalassii dan, ahte válgalávdegotti lahttu dahje várrelahttu ii sáhtášii leat evttohassan sámedikki válggain, Näkkäläjärvi muitala.

Vuođđoláhkaváljagoddi lea dál čállimin loahpalaš smiehttamuša, mii mearrida ođđa sámediggelága sisdoalu. Ii leat vel dieđus goas smiehttamuš boahtá riikkabeivviide jienastussii.

Ođđasamosat: paketissa on 10 artikkelia

Kielâkäldee ornim anarâškielâ seminaarist hundâruššii jieškote-uvlágánijd jurgâlem­čuolmâid.

Anára gieldda eallidoavttir Henna Kaarakainen lei okta guhte oassálasttii skuvlemii. Su mielas livčče dehálaš dutkat lasi sivaid, masa bohccot jápmet.

Ovddit čielggademiid leat dahkan logi jagi gaskkaid. Čielggadeapmi lea vuođđun ovdamearkka dihte politihkalaš barggus, muitala Sámedikki ságadoalli.